Oxfam: “Europese zwarte lijst van belastingparadijzen moet minstens 35 landen bevatten”

28/11/2017
De zwarte lijst van belastingparadijzen van de Europese Unie moet ten minste 35 landen bevatten, inclusief beruchte belastingparadijzen zoals Zwitserland en Bermuda om efficiënt te zijn, zo stelt Oxfam in een nieuw rapport. Naar verwachting publiceert de Europese Unie haar zwarte lijst begin december. Uit de analyse blijkt ook dat minstens 4 EU-lidstaten op de zwarte lijst zouden komen als de EU haar eigen criteria zou toepassen op de lidstaten. 
 
Oxfam waarschuwt dat de belangrijkste belastingparadijzen waarschijnlijk niet zullen voorkomen op de officiële zwarte lijst van de EU die volgende week verwacht wordt. Dit is het gevolg van politieke druk, binnen en buiten de EU. Voor de lijst worden 92 landen en andere rechtsgebieden geanalyseerd. Dit gebeurt  op basis van drie criteria, waaronder belastingtransparantie en -beleid dat grootschalige winstverschuivingen stimuleert. Maar de EU past deze criteria niet toe op haar eigen lidstaten. Dat betekent dat grote belastingparadijzen zullen ontbreken op de officiële lijst.
 

Nederland, Ierland, Luxemburg en Malta testen positief op EU-criteria

Oxfam heeft in haar rapport de EU-criteria toegepast op de 92 landen die door de EU zijn onderzocht, maar ook op de 28 EU-lidstaten. Volgens deze analyse moeten ten minste 35 niet-EU-landen worden opgenomen in de zwarte lijst van belastingparadijzen, maar ook 4 EU-lidstaten: Ierland, Luxemburg, Nederland en Malta.
 
Oxfam waarschuwt voor de mogelijkheid dat de EU-lidstaten, ongeacht deze duidelijke bevindingen, een zwakke of zelfs lege zwarte lijst zullen publiceren. De zwarte lijst wordt door de EU in het geheim opgesteld. Daardoor is publieke controle, voorafgaand aan publicatie, onmogelijk. EU-voorzitter Malta heeft openlijk gepleit voor een lege zwarte lijst. Na een ontmoeting met de EU-ministers van Financiën heeft de Zwitserse regering ook publiekelijk verklaard dat zij niet verwacht dat Zwitserland op de zwarte lijst zal worden gezet.
 
Maaike Vanmeerhaeghe, belastingexpert Oxfam: “Ons rapport laat zien hoe een zwarte lijst van belastingparadijzen eruit zou zien als de EU haar criteria objectief zou toepassen, vrij van politieke druk. Het hele proces is echter omgeven door geheimhouding, waardoor burgers in het duister tasten en belastingparadijzen hun politieke en economische invloed kunnen gebruiken om niet op de zwarte lijst voor te komen.”
 
"Als de Europese Unie belastingschandalen zoals de Paradise Papers echt wil beëindigen, is een objectieve zwarte lijst voor belastingparadijzen een belangrijke stap. EU-lidstaten hebben de keuze tussen het beëindigen van de schadelijke gevolgen van belastingparadijzen voor zowel Europese landen als ontwikkelingslanden - of het witwassen van belastingparadijzen."
 
"Belastingparadijzen maken belastingontwijking op industriële schaal mogelijk. Ze beroven landen van honderden miljarden, wat armoede en ongelijkheid aanwakkert. EU-regeringen moeten de belangen van mensen boven die van belastingparadijzen en multinationals stellen als ze de kloof tussen arm en rijk willen dichten. Sterke sancties tegen belastingparadijzen zijn nodig om ervoor te zorgen dat ze niet ongestraft wegkomen.”
 

Noot aan de redactie

  • Het rapport en de methodologische nota kunt u hier vinden.
  • Belastingexperts Maaike Vanmeerhaeghe en Johan Langerock, co-auteur van het rapport, zijn beschikbaar voor interviews. 
  • De 35 niet-EU-landen die minstens op de zwarte lijst zouden moeten staan zijn de volgende: Albanië, De Faeroër, Niue, Anguilla, Macedonië, Oman, Antigua en Barbuda, Gibraltar, Palau, Aruba, Groenland, Servië, De Bahama’s, Guam, Singapore, Bahrain, Hong Kong, Zwitserland, Bermuda, Jersey, Taiwan, Bosnia and Herzegovina, De Marshalleilanden, Trinidad en Tobago, De Britse Maagdeneilanden*, Mauritius*, De Verenigde Arabische Emiraten, Cookeilanden, Montenegro, De Amerikaanse Maagdeneilanden, Kaaimaneilanden, Nauru, Vanuatu, Curaçao, Nieuw-Caledonië
 
Een * wijst op een conduit tax haven (een doorstroomland voor winsten).
 
  • De volgende 4 EU-lidstaten zouden in theorie eveneens op de zwarte lijst moeten verschijnen als de Europese Unie de criteria op haar eigen lidstaten zou toepassen. 
 
1. Ierland
2. Luxemburg
3. Nederland
4. Malta
 
  • Het onderzoek toont aan hoe de winsten die geregistreerd worden in belastingparadijzen compleet uit proportie zijn met de reële economische activiteit in die landen. Sommige belastingparadijzen trekken absurde niveaus van inkomsten aan uit royalty’s, financiële diensten en andere diensten. Bermuda - thuisbasis van Appleby, het bedrijf in het hart van de Paradise Papers - trekt inkomsten aan met een waarde van ongeveer 4,5 keer haar bruto binnenlands product (BBP) uit dit type diensten, de Bahama's meer dan 2 keer hun BBP. Multinationals gebruiken ook kunstmatige leningen om winsten te verschuiven via interestbetalingen tussen dochterbedrijven. Inkomsten uit interesten representeren 73% van het BBP in de Kaaimaneilanden, 40% van het BBP in Bermuda en 25% van het BBP in Luxemburg, toont het Oxfam-onderzoek aan.
     
  • Over de Europese zwarte lijst van belastingparadijzen:
     
- In de nasleep van schandalen als de Panama Papers en LuxLeaks kondigde de EU aan dat ze zou werken aan een zwarte lijst van belastingparadijzen Er wordt verwacht dat de ministers van Financiën de zwarte lijst zullen uitbrengen na de ECOFIN op 5 december. De Europese Unie gaat uit van 3 criteria om belastingparadijzen te identificeren: transparantie, een eerlijke belastingheffing en deelname aan internationale fora over belastingen.
 
- Zwitserland, dat volgens de analyse van Oxfam niet voldoet aan het EU-criterium over eerlijke belastingheffing, heeft verklaard dat het niet verwacht op de zwarte lijst van de EU te zullen verschijnen. Dit toont aan dat de kans bestaat dat grote belastingparadijzen aan de zwarte lijst ontsnappen wegens politieke en/of economische druk.
 
- De OESO bracht in juni haar eigen zwarte lijst uit, maar het resultaat daarvan was jammer genoeg lachwekkend. Trinidad en Tobago was het enige land op de lijst.
 
- Ontwikkelingslanden verliezen jaarlijks naar schatting 100 miljard dollar omdat multinationals belastingen ontwijken via belastingparadijzen. Een derde van dat bedrag, 30 miljard dollar, is voldoende om gezondheidszorg te financieren die het leven van acht miljoen vrouwen en kinderen zou kunnen redden.
 
Thema: 

Contact us

Nederlandstalige pers
Belinda Torres Leclercq
0472/55.34.43
belinda.torres-leclercq@oxfam.org

Franstalige pers
Sotiris Gassialis
0494/13.56.78
sotiris.gassialis@oxfam.org

Follow us

OH-magazine
Abonneer je op het driemaandelijks magazine van Oxfam-Solidariteit, stuur een e-mail naar
oh-magazine@oxfamsol.be.

Twitter
Volg ons op Twitter