Latijns-Amerikaanse miljardairs gaan er sterk op vooruit terwijl de regio kreunt onder het coronavirus

27/07/2020

Het fortuin van de 73 miljardairs in Latijns-Amerika is sinds het begin van de pandemie met 48,2 miljard dollar gestegen, terwijl het één van de ergst getroffen regio's in de wereld is, zei Oxfam vandaag.

Sinds maart heeft de regio er gemiddeld elke twee weken een nieuwe miljardair bij, terwijl miljoenen burgers zijn blijven vechten tegen ziekte, extreme economische ontberingen, moeite hebben om voedsel op tafel te leggen tijdens lockdowns en met ziekenhuizen die op het punt staan in te storten.

De 42 miljardairs in Brazilië verhoogden hun gezamenlijke nettowaarde van 123,1 miljard dollar in maart tot 157,1 miljard dollar in juli, terwijl de zeven rijkste inwoners van Chili hun gezamenlijke fortuin zagen stijgen met 27 procent tot 26,7 miljard dollar.

De rijkste individuen en bedrijven worden zwaar onderbelast door Latijns-Amerikaanse regeringen, wat de strijd tegen het coronavirus, de armoede en ongelijkheid ondermijnt. Oxfam schat dat Latijns-Amerika dit jaar 113,4 miljard dollar aan belastinginkomsten zal verliezen, wat overeenkomt met 59 procent van de uitgaven voor volksgezondheid in de regio.

"Terwijl alle anderen opgesloten zitten, proberen te overleven en in angst leven om ziek te worden, verdubbelen de Latijns-Amerikaanse miljardairs hun fortuin voor meer dan 413 miljoen dollar voor elke dag van de pandemie tot nu toe", aldus Oxfam International Interim Executive Director Chema Vera.

"Miljardairs hebben zich nooit zorgen hoeven maken over het feit dat ze worden uitgezet omdat ze hun huur niet betalen of omdat ze hun kinderen moeten vertellen dat er vandaag niets te eten is. In plaats daarvan investeerden ze in meer aandelen, obligaties, goud en onroerend goed, zoals ze deden na de wereldwijde economische crisis van 2008 en 2011.

"Terwijl mensen sterven en geconfronteerd worden met armoede, ziekte en honger, is het gewetenloos dat een handvol superrijken vrij zijn om nog meer macht en rijkdom aan te wenden. Zonder actie om onze economische systemen te veranderen, gooien regeringen olie op het vuur van sociale onrusten".

Latijns-Amerika was al de meest ongelijke regio ter wereld. De inspanningen van de regeringen daar om het coronavirus aan te pakken en levens te redden zijn gedwarsboomd door de diepgewortelde ongelijkheid en corruptie, en het virus zal de enorme kloof tussen de rijksten en de rest nog vergroten.

Peru

Ondanks het feit dat Peru een van de snelste en meest agressieve lockdowns van Latijns-Amerika heeft ingevoerd, op dezelfde dag als België, heeft het meer dan 366.550 geregistreerde gevallen en een dodental van 13.767, het op één na zwaarst getroffen land in Latijns-Amerika na Brazilië en nu een van 's werelds ergste coronavirus hotspots ter wereld.

Meer dan 70 procent van de Peruanen werkt dagelijks in de informele economie, zonder fatsoenlijke contracten of voordelen, werkzekerheid of ziekte-uitkering. Sinds het begin van de lockdown op 16 maart hebben 2,3 miljoen mensen in Lima, hun baan en de mogelijkheid om hun gezin te voeden verloren en zijn 200.000 mensen te voet naar hun geboortedorpen op het platteland gevlucht, waarbij sommigen het virus hebben meegenomen. Tegelijkertijd zagen de rijkste twee Peruanen hun gezamenlijke fortuin stijgen met 6 procent tot 5,5 miljard dollar en kreeg Peru er nog twee nieuwe miljardairs bij.

De Peruaanse regering heeft de armste gezinnen helpen overleven met een uitkering van 100 dollar, maar de ongelijkheid in het land zette dat wat goed bedoeld was om in een catastrofe:

"Slechts 42 procent van de Peruanen van 15 jaar of ouder heeft een bankrekening en het merendeel van de hulpbehoevenden, de armste van het land, is uitgesloten van het banksysteem. Ze hadden geen andere keuze dan persoonlijk naar de bank te gaan, waar de dichte wachtrijen een bloeiende bodem voor het coronavirus werden. Het verslaan van de pandemie betekent het verslaan van de ongelijkheid. Het betekent ook dat er een einde moet komen aan de privileges van de happy few", aldus Vera.

Peru's lockdown sloot alle bedrijven af, behalve de leveranciers van voedsel, medicijnen en andere essentiële diensten. Maar slechts een week later omzeilden grote mijnbouw-, olie- en agro-industriebedrijven deze maatregel, met als argument dat ze van vitaal en strategisch belang zijn en dat ze beloofden zich te houden aan strenge sanitaire maatregelen. Maar velen slaagden er niet in om minimale risicobeperkende maatregelen te nemen. Kopermijn Antamina heeft 210 positieve gevallen van het coronavirus gemeld en 90 procent van de werknemers van palmoliebedrijf Ocho Sur testten begin juni positief - een enorme bedreiging voor de nabijgelegen inheemse gemeenschappen, geïsoleerd van de Peruaanse openbare gezondheidszorg en die vrezen voor een zware dodentol. In het Amazonegebied waar het bedrijf actief is, zijn er minder dan acht artsen per 10.000 mensen.

In heel Latijns-Amerika zitten 140 miljoen mensen, ongeveer 55 procent van de werkende bevolking, in de informele economie en bijna een op de vijf woont in overvolle sloppenwijken. Maar liefst 52 miljoen mensen zouden in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied in armoede kunnen vervallen als gevolg van de pandemie, waardoor de strijd tegen de armoede 15 jaar teruggedraaid wordt.

In een regio waar al een op de drie vrouwen het slachtoffer is van gendergerelateerd geweld, is er een toename van het aantal meldingen van huiselijk geweld en moorden op vrouwen en meisjes. In Argentinië zijn sinds 20 maart ten minste 81 vrouwen vermoord.

De gemiddelde investering in gezondheidszorg door de Latijns-Amerikaanse landen bedraagt 4 procent van het BBP, de helft van het bedrag dat door de landen die lid zijn van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) wordt geïnvesteerd. Decennia van privatisering en onderinvestering hebben de openbare gezondheidszorgsystemen in de regio afschuwelijk onvoorbereid gelaten en hebben er zelfs toe geleid dat deze systemen een bijdrage leveren aan de toename van het aantal coronavirusinfecties.

Voor de meer dan 5 miljoen Venezolaanse migranten in de regio is de pandemie een dubbele crisis. Na de economische en politieke chaos te hebben ontvlucht, zijn miljoenen mensen werkloos geworden door lockdowns. Velen zijn ongedocumenteerd waardoor ze niet in aanmerking komen voor uitkeringen of toegang hebben tot de gezondheidszorg. Wanhopig en vaak dakloos nadat ze geen huur meer konden betalen, zijn 80.000 mensen te voet door de Andes huiswaarts getrokken, waar al voor de pandemie een op de drie Venezolanen met honger te kampen had.

Als individuen met fortuinen van meer dan $1 miljoen, 3.5 percent belasting op hun netto rijkdom in 2020 zouden betalen, kunnen Latijns-Amerikaanse overheden $14.2 miljard in belastinginkomsten binnenhalen, die zouden kunnen worden besteed aan gezondheidszorg en sociale vangnetten. Dit bedrag is 50 keer zo hoog als het bedrag dat dit jaar waarschijnlijk wordt geïnd bij de miljardairs in de regio.

"Het virus heeft zich door Latijns-Amerika verspreid, niet vanwege ongedisciplineerdheid, maar vanwege de ongelijkheid die wordt belichaamd door de enorme informele economie van de regio en het gebrek aan sociale vangnetten, én door regeringen die te weinig belasting heffen op de mensen met de meeste rijkdom. De mensen staan voor een dilemma: thuis blijven en verhongeren of het risico lopen om in hun levensonderhoud te voorzien. De superrijken hebben een enorme schuld aan onze samenlevingen en het is meer dan tijd dat ze hun eerlijke aandeel betalen", aldus Vera.

Nota's aan de redactie

De berekeningen van Oxfam zijn gebaseerd op de meest actuele en uitgebreide gegevens die beschikbaar zijn. Cijfers over de allerrijkste in de samenleving komen uit de Billionaires List van Forbes en de Real-Time Billionaires ranking van Forbes. We hebben de netto rijkdom van Latijns-Amerikaanse miljardairs op 18 maart 2020 vergeleken met hun netto rijkdom op 12 juli 2020.

In deze periode steeg de totale nettowaarde van miljardairs in Argentinië van 8,8 miljard dollar tot 11,2 miljard dollar; in Brazilië van 123,1 miljard dollar tot 157,1 miljard dollar; in Colombia van 13,7 miljard dollar tot 14,1 miljard dollar; in Chili van 21 miljard dollar tot 26,7 miljard dollar; in Peru van 5,2 miljard dollar tot 5,5 miljard dollar; en in Venezuela van 3,4 miljard dollar tot 3,5 miljard dollar.

Slechts drie landen in Latijns-Amerika hebben een vermogensbelasting: Argentinië (maximaal 1,25 procent), Colombia (1 procent) en Uruguay (1 procent).

Oxfam in Latijns-Amerika's meest recente rapport: ¿Quién paga la cuenta? is beschikbaar op aanvraag (alleen in het Spaans en Portugees).

Sinds het begin van de pandemie heeft Oxfam 4,5 miljoen van 's werelds meest kwetsbare mensen bereikt met voedselhulp en schoon water, in samenwerking met meer dan 344 partners in 62 landen. We streven ernaar om in totaal 14 miljoen mensen te bereiken door nog eens 113 miljoen dollar in te zamelen om onze programma's te ondersteunen.

Frank Boeren, country director voor Oxfam in Peru is Nederlandstalig en beschikbaar voor verdere toelichting.

Thema: 

Contact us

Nederlandstalige pers
Belinda Torres Leclercq
0472/55.34.43
belinda.torres-leclercq@oxfam.org

Franstalige pers
Sotiris Gassialis
0494/13.56.78
sotiris.gassialis@oxfam.org

Follow us

OH-magazine
Abonneer je op het driemaandelijks magazine van Oxfam-Solidariteit, stuur een e-mail naar
oh-magazine@oxfamsol.be.

Twitter
Volg ons op Twitter