Generische geneesmiddelen winnen veldslag

03/04/2013

Een historische beslissing van de Indische justitie, in het proces aangespannen door farmareus Novartis, plaatst de mensenrechten boven de buitensporige winsten.

Oxfam juicht de beslissing toe van het Indische Hooggerechtshof op maandag 1 april naar aanleiding van een eis van de farmaceutische firma Novartis, die één van haar patenten wilde laten beschermen. Dit vonnis betekent een cruciale overwinning in het voordeel van een betere toegang tot openbare gezondheidszorg.

Gezondheid vóór winst

“Door de eis van Novartis over het patent op het antikankergeneesmiddel Glivec te verwerpen, heeft het Hof de volksgezondheid laten primeren op de commerciële winsten”, bevestigde Nisha Argawal, directrice van Oxfam India.

De beslissing geeft Indische fabrikanten van generische geneesmiddelen de toestemming verder te gaan met de productie van een betaalbare versie van het medicijn. Dat wordt onder meer gebruikt voor de behandeling van leukemie, een ziekte die dodelijk is voor 80 tot 90% van de patiënten.

“Wij zijn absoluut niet tegen het feit dat een bedrijf winst maakt. Maar we kanten ons tegen al wie buitensporige bedragen eist voor levensreddende geneesmiddelen, enkel en alleen omdat ze beschermd zijn door patenten. Het patenteren van dat middel zou ingaan tegen de doelstelling ervan: kankerpatiënten behandelen. In feite dienen dergelijke middelen nergens toe, als ze onbereikbaar zijn voor wie ze écht nodig heeft.”

Van 2.200 naar 184 dollar per maand

Op dit moment kost Glivec 2.200 dollar (120.000 Indische roepies) per maand. De beslissing die het Indische Hooggerechtshof nam, zal de productie mogelijk maken van generische varianten waarvan de prijs meer dan 90% lager zal liggen – en nog 184 dollar (10.000 Indische roepie) per maand zal bedragen. Maar miljoenen Indische patiënten steken zich nu al in de schulden om hun gezondheidszorg te kunnen bekostigen. Voor hen zou ook de generische versie te duur kunnen uitvallen.

De beslissing van het Hof is essentieel, want ze zou een einde moeten stellen aan de aanvallen van farmaceutische bedrijven op het Indisch patentrecht en aan de eigen pogingen om hun patenten telkens opnieuw te verlengen.

De geneesmiddelenproducenten hebben de neiging de duur van hun patenten te verlengen via een ‘verjongingskuur’ of kleine wijzigingen aan de bestaande formules. Die herhaaldelijke ‘verjonging’ van geneesmiddelenpatenten is een belangrijke strategie, die multinationale farmareuzen gebruiken om buitensporige winsten uit hun ‘premium products’ te blijven garanderen.