EU gaat 9 beruchte belastingparadijzen vrijpleiten, voorspelt Oxfam

07/03/2019

Volgens Oxfam zullen Europese overheden 9 van ’s werelds meest schadelijke belastingparadijzen vrijspreken van belastingontwijking wanneer ze volgende week in Brussel bijeenkomen. Die 9 landen zullen zowel verdwijnen van de Europese zwarte lijst als van de grijze lijst van landen die niet conform zijn met de Europese regels. Dat voorspelt Oxfam vandaag in een nieuw rapport.

De zwarte lijst van belastingparadijzen van de EU werd in december 2017 voor het eerst gepubliceerd om belastingontwijking en belastingontduiking door multinationals tegen te gaan. De lijst bevat momenteel vijf kleine eilandstaten. 63 landen staan op een aparte 'grijze lijst'. Die grijze lijst bevat landen die toezegden hun belastingpraktijken te hervormen nog voor de herziening van de lijst. Dat zou volgende week gebeuren, als de ministers samenkomen om de zwarte lijst en de ‘grijze lijst’ van de EU te herzien.

Het Oxfam-rapport 'Off the Hook' onthult dat de Ministers van Financiën van de EU de belastingparadijzen Bahama's, Bermuda, de Britse Maagdeneilanden, de Kaaimaneilanden, Guernsey, Hong Kong, het eiland Man, Jersey en Panama waarschijnlijk van de EU-zwarte en grijze lijst zullen verwijderen. Sommige van deze beruchte belastingparadijzen zijn betrokken geweest bij recente belastingschandalen zoals de Paradise Papers of de Panama Papers.

Het rapport stelt verder vast dat de EU volgende week, naar alle waarschijnlijkheid en op basis van een analyse van alle gemaakte hervormingen, 18 landen aan de zwarte lijst zal toevoegen. Dat zouden ze doen omdat de landen niet genoeg acties hebben ondernomen om aan de voorwaarden te voldoen. Opvallend is dat de Verenigde Staten en Zwitserland aan de zwarte lijst zullen ontsnappen.

5 EU-lidstaten zouden zelf op lijst moeten staan

Het rapport stelt ook dat vijf EU-lidstaten - Cyprus, Ierland, Luxemburg, Malta en Nederland - op de zwarte lijst zouden staan als de EU haar eigen criteria ook zou toepassen op haar lidstaten.

Meer dan een derde van de geschatte 600 miljard dollar aan winsten die multinationals in 2015 naar belastingparadijzen hebben verplaatst, kwam terecht in EU-belastingparadijzen, met Luxemburg, Ierland en Nederland als koplopers. Frankrijk, Italië, Duitsland en Spanje zouden in datzelfde jaar 35,1 miljard euro belastinginkomsten hebben misgelopen, voornamelijk via diezelfde Europese landen.

Het rapport werpt ook een licht op schadelijke belastingpraktijken binnen Europa. Zo hebben onder andere Ierland, Nederland en België schadelijke fiscale voordelen aangenomen (in België gekend als de innovatieaftrek) die bedrijven in staat stellen om fors minder belastingen te betalen op winsten uit intellectuele eigendom zoals octrooien en auteursrechten.

Met dit rapport roept Oxfam de EU op om het proces en de criteria van de zwarte lijst te herzien. Ook moet de EU de Europese lidstaten aanmanen om schadelijke belastingpraktijken te hervormen. 

Johan Langerock, auteur rapport en expert in fiscaal beleid bij Oxfam:

‘’Na een sterk begin, lijkt de Europese lijst van belastingparadijzen toch te vervallen in een grote witwaspraktijk voor ’s werelds meest beruchte belastingparadijzen en voor schadelijke belastingvoordelen. De geloofwaardigheid van het hele proces komt zo in gevaar.’’ 

‘’Belastingparadijzen maken belastingontwijking op industriële schaal mogelijk. Ze beroven landen van honderden miljarden, wat armoede en ongelijkheid in de hand werkt. EU-regeringen moeten de belangen van mensen boven die van belastingparadijzen en multinationals stellen als ze de kloof tussen arm en rijk willen dichten.”

‘’België blijft een belastingparadijs voor bepaalde multinationals en doet te weinig om belastingontwijking tegen te gaan. Zo kunnen via de innovatie-aftrek farmareuzen hun belastingfactuur in België nog steeds drastisch verlagen tot onder 5% terwijl het gebruikelijk tarief van 29,58% bedraagt. We roepen de Belgische regering op om dit stop te zetten.”

Noot aan de redactie:

Johan Langerock is beschikbaar voor interviews en duiding, zowel tijdens het persontbijt als daarbuiten. Ook op 12 maart, ministers samenkomen en herziening lijst zal worden bekendgemaakt, is hij beschikbaar voor vragen en interviews.

  • Lees het volledige rapport en de methodologie
    • Oxfam analyseerde de hervormingen van de 63 'grijze lijst'-landen en jurisdicties en de belastingwetten van andere landen die door de EU zijn gescreend. Dit onderzoek toont aan dat  EU-ministers van Financiën waarschijnlijk 23 landen zullen schrappen, waaronder 9 beruchte belastingparadijzen

Landen die waarschijnlijk in maart 2019 door de EU van de grijze lijst worden verwijderd, waaronder 9 beruchte belastingparadijzen (*)

Aruba

Guernsey*

Macao

 

Bahamas*

Hong Kong*

 

Noord-Macedonië

Bermuda*

Isle of Man*

Panama*

Britse Maagdeneilanden *

Jamaica

Qatar

Kaaimaneilanden*

Jersey*

Taiwan

Costa Rica

Korea

Tunesië

Faeröereilanden 

Labuan

Uruguay

Groenland

Liechtenstein

 

 

  • 29 landen zullen in 2019 op de 'grijze lijst' blijven staan. 3 nieuwe landen worden toegevoegd

Landen die waarschijnlijk in maart 2019 op de grijze lijst van de EU zullen blijven staan, en nieuwe vermeldingen (*)

Albania

Curaçao

Namibië

Anguilla

Dominica

Saint Lucia

Antigua en Barbuda

Fiji

Saint Vincent en de Grenadines

Armenië

Jordanië

Servië

Australië*

Maleisië

Seychellen

Barbados

Maldives

Zuid-Afrika*

Belize

Mauritius

Swaziland

Bosnië en Herzegovina

Mongolië

Zwitserland

Botswana

Montenegro

Thailand

Kaapverdië

Montserrat

Vietnam

Canada*

Marokko

 

 

  • 18 nieuwe landen worden op de zwarte lijst gezet omdat ze niet voldoende hervormingen hebben doorgevoerd, naast de vijf landen die momenteel op de zwarte lijst staan.

Landen die waarschijnlijk in maart 2019 blijven staan (*) of toegevoegd worden aan de zwarte lijst

Amerikaans Samoa*

Marshalleilanden

 

Samoa*

Bahrein

Marokko

Trinidad en Tobago*

Kaapverdië

Nauru

Turkije

Cookeilanden

Nieuw-Caledonië

Turks- en Caicoseilanden

Dominica

Niue

Verenigde Arabische Emiraten

Fiji

Oman

Amerikaanse Maagdeneilanden*

Grenada

Palau

Vanuatu

Guam*

Saint Kitts en Nevis

 

 

  • Uit de analyse van Oxfam blijkt ook dat Zwitserland in 2019 op de 'grijze lijst' zal blijven staan, hoewel het tot nu toe niet in staat is geweest om alle schadelijke belastingpraktijken te hervormen en normaal naar de zwarte lijst moet worden verplaatst. De Verenigde Staten stonden in december 2017 niet op de lijst en zullen hoogstwaarschijnlijk ook deze keer niet op de lijst staan, hoewel het land niet voldoet aan de EU-criteria over transparantie.
  • Op basis van onderzoek door vooraanstaande economen schat Oxfam dat Frankrijk, Duitsland, Italië en Spanje in 2015 35,1 miljard euro aan belastinginkomsten hebben verloren door belastingontwijking. In vergelijking met OESO-gegevens over 'out-of-pocket'-betalingen door burgers voor gezondheidszorg in hetzelfde jaar, besluit Oxfam dat deze betalingen met 12,4 tot 28,3 procent hadden kunnen afnemen als de verloren belastinginkomsten in de gezondheidszorgstelsels van de landen zouden zijn geïnvesteerd.
  • De octrooi-aftrek is een belastingvoordeel waardoor de inkomsten van bedrijven uit octrooien tot 80% vrijgesteld kunnen worden van vennootschapsbelasting. In 2016 werd de octrooi-aftrek vervangen door de innovatie-aftrek. Via de innovatie-aftrek kunnen de inkomsten van bedrijven uit intellectuele eigendomsrechten voor 85% vrijgesteld worden van vennootschapsbelasting.
  • In Oxfams analyse van de 28 lidstaten en de lidstaten die niet voldoen aan de EU-criteria bevinden België en Hongarije zich in de schemerzone. Indien Oxfam lagere drempels zou toepassen in haar economische analyse zouden beide landen ook als belastingparadijzen, die niet voldoen aan de EU-criteria, bestempeld kunnen worden. België heeft bijvoorbeeld opvallende hoge inkomende en uitgaande stromen van directe buitenlandse investeringen, dividenden en interesten.  
  • In een petitie roept Oxfam-Solidariteit bedrijven als Johnson & Johnson op om eerlijke belastingen te betalen en hun medicijnen betaalbaar te maken. Na het bestuderen van de financiële informatie van de 4 grootste farmabedrijven (Johnson & Johnson, Pfizer, Abbott en Merck & Co) in 20 landen kwam Oxfam tot de conclusie dat farmaceutische bedrijven op grote schaal belastingen ontwijken
  • De economische ongelijkheid blijft stijgen, blijkt uit Oxfam-onderzoek. Het vermogen van alle miljardairs samen nam vorig jaar toe met 12%, ofwel 2,5 miljard dollar per dag. Het vermogen van de 3,8 miljard mensen, die de armste helft van de wereldbevolking uitmaken, nam in diezelfde periode met 11% af. 
Thema: 

Contact us

Nederlandstalige pers
Belinda Torres Leclercq
0472/55.34.43
belinda.torres-leclercq@oxfam.org

Franstalige pers
Sotiris Gassialis
0494/13.56.78
sotiris.gassialis@oxfam.org

Follow us

OH-magazine
Abonneer je op het driemaandelijks magazine van Oxfam-Solidariteit, stuur een e-mail naar
oh-magazine@oxfamsol.be.

Twitter
Volg ons op Twitter