Oxfam-reactie: "Europese ‘grijze lijst’ mag geen belastingparadijzen vrijspreken"

05/12/2017

De Europese ministers van Financiën hebben vandaag hun langverwachte zwarte lijst van belastingparadijzen bekend gemaakt. Daarnaast heeft de EU een extra “grijze lijst” opgesteld, waarop landen staan die in feite tot de belastingparadijzen behoren, maar hervormingen beloofd hebben.

Vanochtend heeft Oxfam met een visuele actie aan de achterkant van de Raad van de Europese Unie de aandacht gevestigdop de gevolgen van belastingontwijking via belastingparadijzen. Eind november had Oxfam al een rapport (zie onderaan) gepubliceerd om te wijzen op de mogelijkheid dat de zwarte lijst van de EU niet ambitieus genoeg zou zijn.

Maaike Vanmeerhaeghe, beleidsmedewerker ongelijkheid & fiscaliteit:

“Het is verontrustend om te zien dat vooral kleine landen op de zwarte lijst van de EU verschijnen, terwijl de meest beruchte belastingparadijzen wegkomen met een plaats op de “grijze lijst”. 

Blijkbaar heeft druk van de EU enkele beruchte belastingparadijzen zoals Zwitserland en Bermuda ertoe aangezet hervormingen te beloven.

“Landen op de grijze lijst zetten mag echter geen manier zijn om ze zomaar vrij te pleiten, zoals al gebeurd is bij eerdere pogingen om zwarte lijsten op te stellen. De EU moet garanderen dat  landen die op de grijze lijst staan en hun beloftes niet nakomen, aan de zwarte lijst worden toegevoegd.

“Enkel een uitvoerige zwarte lijst met echte sancties voor multinationals en superrijken die constructies via belastingparadijzen opzetten, zou helpen om een einde te maken aan grootschalige belastingontwijking.

Bovendien zijn er dringende hervormingen van de belastingwetgeving nodig binnen de EU. Als de EU haar eigen criteria zou toepassen op de lidstaten, zouden maar liefst 4 EU-landen op de zwarte lijst terechtkomen. Zolang grote belastingparadijzen mee blijven schrijven aan de regels binnen de EU, lijkt het weinig waarschijnlijk dat er strenge sancties volgen voor belastingparadijzen of dat landen die op de grijze lijst terechtkwamen echt aangespoord worden om dringend hervormingen te doen.”

Noot aan de redactie:

  • Fiscaal experts Maaike Vanmeerhaeghe en Johan Langerock zijn beschikbaar voor interviews.
  • Er zijn foto’s en videomateriaal van tv-kwaliteit beschikbaar voor de pers.
  • Vorige week publiceerde Oxfam het rapport Blacklist or whitewash?’ waarin aangetoond wordt hoe de Europese zwarte lijst van belastingparadijzen eruit zou zien als de EU haar eigen criteria objectief zou toepassen zonder toe te geven aan politieke druk. Daaruit bleek dat minstens 35 niet EU-landen op de Europese zwarte lijst moeten verschijnen. Daarnaast testen 4 EU-lidstaten positief op de criteria, namelijk Nederland, Ierland, Luxemburg en Malta.
  • Over de Europese zwarte lijst van belastingparadijzen:
    • In de nasleep van schandalen als de Panama Papers en LuxLeaks kondigde de EU aan dat ze zou werken aan een zwarte lijst van belastingparadijzen.
    • De onderhandelingen over de zwarte lijst vonden plaats achter gesloten deuren. Het proces is in handen van de Code of Conduct Group, een van de meest gesloten organen binnen de Europese Unie. Lidstaten die deelnamen aan de gesprekken hebben voorlopig geweigerd om commentaar te geven.
    • De Europese Unie gaat uit van 3 criteria om belastingparadijzen te identificeren: transparantie, een eerlijke belastingheffing en deelname aan internationale fora over fiscaliteit.
  • Ontwikkelingslanden mislopen jaarlijks naar schatting 100 miljard dollar omdat multinationals belastingen ontwijken via belastingparadijzen. Een derde van dat bedrag, 30 miljard dollar, is voldoende om gezondheidszorg te financieren die het leven van acht miljoen vrouwen en kinderen zou kunnen redden.
  • 86% van de Europeanen is voorstander van ‘strengere maatregelen tegen belastingontwijking en belastingparadijzen’, volgens laatste Eurobarometer, gepubliceerd in juli 2017.