Voedselsoevereiniteit

19 december 2008

Zijn biobrandstoffen bio en duurzaam?

Bij biobrandstoffen denken veel mensen aan een biologische teeltwijze. De associatie met biologische landbouw wordt snel gemaakt. Helaas heeft de productie van energiegewassen heel wat negatieve effecten op mens en milieu.

Het gebruik van de term ’biobrandstoffen’ wordt door een aantal ngo’s in vraag gesteld, omdat die verwarring zou teweegbrengen bij een breder publiek. Bij ’biobrandstoffen’ denken veel mensen immers aan ’biologische’ teeltwijze. De associatie met biologische landbouw wordt dan ook snel gemaakt.

Er zit een reukje aan energiegewassen

Er wordt vanuit gegaan dat de landbouwgewassen die gebruikt worden voor biobrandstoffen op een biologische wijze zijn geteeld. Maar vaak zijn zij op een niet duurzame wijze geproduceerd. In de paper "Betalen de armen de prijs van een slecht beleid?" staat Saar Van Hauwermeiren (beleidsmedewerkster Oxfam-Wereldwinkels) uitvoerig stil bij de negatieve effecten voor mens en milieu die gepaard gaan met de gangbare productie van energiegewassen.

De voorbije jaren heeft de overheid in diverse landen een beleid gevoerd dat sterk gericht was op het bevorderen van het gebruik van biobrandstoffen als alternatieve brandstof voor de transportsector. Biobrandstoffen worden gezien als de oplossing voor een aantal problemen: de groeiende impact van de transportsector op de klimaatverandering, de in vele landen achterblijvende ontwikkeling van het platteland en de hoge olieprijzen en de energieonzekerheid.

Biobrandstoffen, gestimuleerd door de overheid?

Landen die het Kyotoprotocol hebben geratificeerd, promoten biobrandstoffen in de hoop dat ze zo gemakkelijker de doelstellingen voor de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen zullen kunnen realiseren. Eenvoudig bekeken zouden biobrandstoffen immers beter scoren op het vlak van CO2-uitstoot dan fossiele brandstoffen. Ze zijn namelijk gemaakt van planten die tijdens hun groei CO2 opnemen.

De meeste biobrandstoffen worden vandaag gemaakt van landbouwgewassen: voor bio-ethanol zijn dat vooral granen, suikerriet en suikerbieten, voor biodiesel gaat het om plantaardige olin die afkomstig zijn van onder meer koolzaad, palmolie, sojabonen en zonnebloemen. In Afrika en Azi wordt tegenwoordig ook genvesteerd in jatropha, een heester met zaden waaruit niet-eetbare olie kan geperst worden.

De markt heeft sterk ingespeeld op de groeiende overheidssteun en er is sprake van een ware expansie van de bio-ethanol- en biodieselproductie. Alle voorspellingen wijzen erop dat de productie van en de handel in deze brandstoffen de komende jaren nog sterk zullen toenemen, zeker als het beleid dezelfde koers blijft varen.

Voor meer info:
- Saar Van Hauwermeiren, beleidsmedewerkster Oxfam-Wereldwinkels tel. 09 218 79 42 — 0473 980 787 — saar.vanhauwermeiren (at) oww.be
- MO*Paper "Betalen de armen de prijs van een slecht beleid?