STOP! Werknemers zijn geen gereedschap

30 juni 2009

Waardig werk: de spelers & de concepten

Bedrijven spelen landen tegen elkaar uit, op zoek naar het gunstigste investeringsklimaat. Dat opent de weg naar deregulering en afbraak van de sociale bescherming van werknemers. De nationale en internationale Waardig Werkcampagne wil politici tot betere gedachten brengen.

Drie belangrijke concepten
- Directe buitenlandse investeringen (DBI): activiteit waarbij een investeerder van een land een langdurig belang en een belangrijke invloed krijgt in het beheer van een bedrijf in een ander land, door een nieuw bedrijf op te starten, door een overname, een fusie…
- Speciale economische zone (SEZ): geografische regio in een land, bestemd voor het aantrekken van DBI, door ondernemingen betere voorwaarden aan te bieden dan elders in het land: belastingsvoordelen, een goede infrastructuur, goedkope arbeidskrachten 40 miljoen mensen in de wereld werken in deze zones.
- “Race-to-the-bottom“: wereldwijde neergaande spiraal van dereguleringen (fiscaal, lonen, milieu...) ontstaan door de toegenomen concurrentie tussen landen, die door de bedrijven tegen elkaar worden uitgespeeld. Om DBI te behouden of aan te trekken proberen overheden in het Noorden en het Zuiden de ‘belemmeringen’ te verminderen. Ze zwakken de reglementeringen af die als een rem op investeringen beschouwd worden. Dat gebeurt vooral door de uitbreiding van SEZ. Dit fenomeen heeft een directe impact op de arbeidsvoorwaarden van werknemers.

De spelers
- Internationale Arbeidsorganisatie (ILO): dit agentschap van de Verenigde Naties bestaat uit de regeringen, werkgevers en werknemers van de 178 lidstaten. Het werd in 1919 opgericht om arbeidsrechten te bevorderen, de creatie van waardige jobs aan te moedigen, sociale bescherming te ontwikkelen en de sociale dialoog rond arbeid wereldwijd te versterken. De ILO stelt internationale arbeidsregels op, waakt over de toepassing ervan en geeft technische ondersteuning. www.ilo.org
- Campagne “Decent Work, Decent Life”: de campagne, die gelanceerd werd op het Wereld Sociaal Forum in Nairobi in januari 2007, verenigt 50 organisaties uit 5 continenten. Ze wil de wereldleiders aan hun beloftes houden die ze maakten op de Wereldtop van de VN in september 2005. De staatshoofden van 150 landen hebben zich toen geëngageerd om van werkgelegenheid en waardig werk een prioriteit te maken in hun nationale en internationale beleid. www.decentwork.org
- De Belgische Waardig Werkcampagne: onder impuls van de koepelorganisatie van de Vlaamse Noordzuid-beweging 11.11.11 en van CNCD-11.11.11 verzekert de Belgische Waardig Werk-campagne de opvolging van de internationale campagne bij ons. Een vijftiental ngo’s, andere sociale organisaties en vakbonden laten het publiek kennis maken met het concept waardig werk. Ze werken samen met partnerorganisaties in het Zuiden en proberen politici en andere beleidsmakers ervan te overtuigen dat waardig werk een centrale plaats moet krijgen in het nationale, regionale en internationale ontwikkelingsbeleid. www.waardigwerk.be