STOP! Werknemers zijn geen gereedschap

In de hoop meer investeringen aan te trekken sleutelen de overheden van de landen in het Zuiden aan hun arbeidsregels. Het resultaat is een neerwaartse spiraal van arbeidsstandaarden, sociale bescherming en lonen.

Oxfam-Solidariteit eist dat de overheid regels oplegt aan bedrijven zodat waardig werk centraal staat en er een einde komt aan de race-to-the-bottom van arbeidsrechten en lonen. Waardig werk komt immers niet in een internationaaleconomisch vacuüm tot stand.

Overheden in het Zuiden worden in hun arbeidsbeleid sterk beïnvloed door het gedrag van buitenlandse investeerders. Omdat landen in hun zoektocht naar investeringen met elkaar concurreren, staat de deur wijd open voor bedrijven om van de ene regio met lage arbeidskosten naar de andere te verhuizen en hun winsten te maximaliseren. Gevolg: werkers verdienen niet langer genoeg om in hun levensbehoeften te voorzien.

Zuidoost-Azië

De problematiek stelt zich het sterkst in Zuidoost-Azië. Landen als Thailand, Vietnam en zelfs Cambodja trekken veel buitenlandse investeerders aan met hun flexibele arbeidsmarkten, fiscale voordelen en een grote regionale afzetmarkt. Achter de paradijselijke stranden en de schitterende investeringsvoorwaarden gaat echter een enorme uitbuiting van werkers schuil.
 Thaise fabrieksarbeiders hebben de langste werkdagen in de hele wereld en werken gemiddeld 59 uren per week. Slechts 1,5% van hen is aangesloten bij een vakbond.
 In Cambodja verdient een textielarbeidster 68 euro per maand.
 In Vietnam geniet 40% van de arbeiders vrijwel geen sociale bescherming ondanks het bestaan van een arbeidswet die dit op papier garandeert. Omdat buitenlandse bedrijven hun bijdragen aan de bevoegde overheidsinstantie niet betalen, zien de arbeiders niets van de beloofde sociale bijdragen.
 Ten slotte zijn er de vele werkers in Zuidoost-Azië die actief zijn in de informele sector en helemaal geen recht hebben op sociale bescherming. De Internationale Arbeidsorganisatie schat dat de informele arbeid in Azië 65% van de totale industriële arbeid bedraagt.

En hier in België?

Meestal maken overheden in het Noorden de regels waaraan multinationale bedrijven zich moeten houden wanneer zij in het Zuiden willen investeren. Ze sluiten bilaterale handels- en investeringsakkoorden af die geldstromen vergemakkelijken. Ze geven subsidies aan bedrijven die in ontwikkelingslanden investeren. Ze scheppen het wettelijk kader waaraan maatschappelijk verantwoord ondernemen moet voldoen. Kortom, overheden in het Noorden spelen een belangrijke rol in de investeringsproblematiek.

Met de campagne “STOP! Werknemers zijn geen gereedschap” wil Oxfam- Solidariteit de Belgische en de Europese overheden op hun verantwoordelijkheid wijzen. Wij willen beleidsmakers aansporen het gedrag van multinationale bedrijven te reguleren zodat waardig werk in het Zuiden en in het Noorden centraal staat. In deze crisistijden is het meer dan nodig dat overheden regels opleggen aan bedrijven die het welzijn van mensen centraal stellen, want werknemers zijn geen gereedschap.

Myriam Gistelinck, beleidsmedewerkster arbeid

De politieke eisen van onze campagne:
 Er moet een Belgische wet komen die bedrijven verplicht de arbeidsomstandigheden kenbaar te maken en te controleren in alle schakels van de productieketen, zowel bij de moederbedrijven als bij de onderaannemers en toeleveranciers.
 Het bevorderen van “waardig werk” in Noord en Zuid moet centraal staan in alle fases van het onderhandelingsproces van Belgische en Europese investerings- en handelsakkoorden. In deze akkoorden moeten bepalingen opgenomen worden die multinationale bedrijven op een bindende manier verplichten rekening te houden met fundamentele arbeidsnormen in hun activiteiten.