Handel

Ontwikkelingslanden klagen al lang aan dat de internationale handelsregels onrechtvaardig zijn en dus dringend moeten hervormd worden. In 2001 startte de Doha Ontwikkelingsronde, met als ambitie de gunstige effecten van handel en globalisering in dienst te stellen van ontwikkeling en van de mensen die in armoede leven.

Ontwikkeling moet voorrang krijgen

De laatste voorstellen binnen de Wereldhandelsorganisatie (WTO) schieten op dit vlak echter in grote mate tekort. “In de onderhandelingen staan nog altijd vooral de belangen van rijke landen centraal”, zegt Myriam Gistelinck van Oxfam. “Een akkoord op basis van wat nu op tafel ligt, zal de situatie van de meeste arme landen enkel verslechteren en hun ontwikkelingspotentieel op het spel zetten.”

Nieuwe elementen zoals de hoge voedsel- en olieprijzen benadrukken opnieuw de noodzaak van een eerlijk en evenwichtig akkoord binnen de WTO. Een verregaande liberalisering zonder voldoende mogelijkheden voor flexibiliteit zorgt er immers voor dat ontwikkelingslanden hun handelsinstrumenten niet langer kunnen gebruiken om de meest kwetsbare burgers te beschermen. De armoede wordt nog groter en de crisis versterkt in plaats van opgelost. Arme landen zijn dus nog meer blootgesteld aan toekomstige schokken.

Gedurende decennia hebben oneerlijke handelsregels de economische ontwikkeling van arme landen ondermijnd. Daar zal geen verandering in komen met de huidige voorstellen: hun lokale landbouwsector zal nog steeds moeten optornen tegen de gesubsidieerde export van rijke landen, hun industrile ontwikkeling zal beperkt blijven tot traditionele sectoren zoals textiel door hen te beletten te investeren in hoogwaardige industrile sectoren. “Het is onaanvaardbaar dat de armere landen de verliezers van deze ’ontwikkelingsronde’ zullen worden”, voegt Gistelinck eraan toe.

Duurzaamheid en bescherming zijn essentieel

Deze ministerile top wordt door sommigen gezien als een "laatste kans" voor de Doha-ronde. Een akkoord volgens de krachtlijnen die nu bepaald zijn, zal echter in geen geval de beloofde hervorming van de handelsregels weerspiegelen in het licht van de ontwikkelingsdoelstelling. Oxfam is er dan ook van overtuigd dat haast bij deze onderhandelingen niet gepast is.

Een nieuw WTO-akkoord moet ontwikkelingslanden de mogelijkheid bieden op basis van hun noden een aangepast ontwikkelingsbeleid uit te tekenen, dat gericht is op duurzame groei en de nodige bescherming biedt zowel tegen lage als hoge voedselprijzen.

Daarom moeten de volgende elementen volgens Oxfam zeker deel uitmaken van een akkoord :
 een werkelijke hervorming van het systeem van handelsverstorende landbouwsubsidies en aangepaste beschermingsmaatregelen voor boeren uit ontwikkelingslanden met het oog op voedselzekerheid;
 een antwoord op het aanslepend conflict rond katoen;
 de mogelijkheid voor ontwikkelingslanden om instrumenten van industrieel beleid te behouden, meer bepaald tarieven die hun economische groei kunnen versterken;
 respect voor de keuzemogelijkheid van de individuele WTO-leden om te bepalen welke diensten ze willen liberaliseren;
 de herziening van oneerlijke regels rond landbouw niet laten betalen door meer markttoegang in ontwikkelingslanden voor de diensten- en goederensector.

De onderhandelaars moeten vooral afzien van de doelstelling om een akkoord te bereiken, louter om een akkoord te bereiken. De focus moet liggen op het halen van een resultaat gericht op duurzame ontwikkeling en armoedebestrijding, op basis van een transparant en participatief proces. Het is niet te verantwoorden om onder druk een akkoord af te sluiten dat niet ontwikkelingsgericht is. De onderhandelaars zullen uiteindelijk op de inhoud van het akkoord afgerekend worden.

Voor meer informatie:

 Oxfam-Solidariteit: Myriam Gistelinck, tel. 02 501 67 78 — gsm: 0486/733278 — myriam.gistelinck@oxfamsol.be of Thierry Kesteloot, 02 501 67 55 — gsm: 0475 543 723 — thierry.kesteloot@oxfamsol.be
 Oxfam-Wereldwinkels: Els Keytsman, gsm: 0478 884 365 — els.keytsman@oww.be