Tsunami

De diverse acties van Oxfam in Lamno zijn op elkaar afgestemd en permanent overleg is noodzakelijk, want alle facetten van het familiale leven hebben ook een impact op de gemeenschap: -voorzieningen voor water en sanitair; -de wederopbouw van woningen; -de zorg voor bestaansmiddelen.

Thibaut Hanquet, tsunami projectbeheerder bij Oxfam-Solidariteit: Tijdens mijn tweedaags verblijf in Lamno heb ik kunnen vaststellen welke vooruitgang geboekt werd op deze domeinen. Ik heb ook gezien wat Oxfam op de middellange en lange termijn wil bereiken in een gebied met kleine dorpen en een plattelandsbevolking waar telkens een persoon instaat voor de organisatie.

Zorg voor drinkwater en sanitair

Voorlopig voert een vrachtwagen nog steeds drinkwater aan. Vele waterputten in de dorpen werden hersteld en Oxfam probeert samen met andere ngo’s om deze waterleveringen geleidelijk af te bouwen. Het wil het gebruik van de waterputten en de beschikbare bronnen stimuleren. Maar dat is niet altijd makkelijk. De dorpsbewoners zijn gewoon geraakt aan de dagelijkse waterleveringen. Ze begrijpen niet waarom ze naar de vaak verafgelegen waterput moeten gaan, terwijl er vlakbij water beschikbaar is.

Op lange termijn wil Oxfam samen met andere ngo’s en lokale instanties een herstelplan voor de watervoorziening uitwerken. De vroegere drinkwatervoorzieningen dateren van de jaren ’50, ze werden door de Nederlanders aangelegd en waren slecht onderhouden. Doorgaans was er per gemeenschap slechts een waterinstallatie van slechte kwaliteit. Oxfam plant de aanleg van een netwerk van leidingen voor de watervoorziening vanaf de bronnen in de bergen. Maar het wil ook diepe putten boren om de grondwaterlagen te bereiken. Die keuze stoelt op een duurzame aanpak en de beschikking over water van goede kwaliteit. Een ambitieus plan dat mikt op een verbetering van het levensniveau van de bevolking, door ze thuis toegang te bieden tot goed water. Dat zal rechtstreekse effecten hebben op de volksgezondheid.

Samen met andere ngo’s werkt Oxfam ook aan de installatie en het onderhoud van sanitaire installaties (wc’s en wasruimten) volgens internationale standaarden zodat een goede kwaliteit verzekerd is. Ook dat heeft een directe, positieve invloed op de volksgezondheid.

Reconstructie van woningen.

5 maanden na de tsunami leeft de meerderheid van de vluchtelingen in tenten en in tijdelijke woningen die ze eigenhandig gebouwd hebben met materiaal dat door de tsunami meegesleurd werd en ter plaatse werd achtergelaten. Die gemeenschappen hebben zich niet gevestigd op de plek waar hun dorp vroeger was maar meestal hogerop in de heuvels ofwel erachter om zich te kunnen beschermen tegen eventueel natuurgeweld uit de zee. Toch slagen de mensen erin zich met behulp van de ngo’s te organiseren. Ze zetten hun wensen en hun kijk op de wederopbouw op papier en overleggen op welke wijze de ngo’s hun project kunnen steunen (materiaal, vaklui, opleidingen,...).

Op vraag van een van de gemeenschappen in Lamno heeft Oxfam, samen met hen en geleid door de mannen n door de vrouwen, een modelwoning gerealiseerd. Dat concept wordt bekeken als een eerste essentile bron voor de ontwikkeling van bestaansmiddelen voor de gemeenschap, om hun waardigheid terug te vinden en weer toekomstperspectieven te hebben. Daarom werd de modelwoning opgevat als een basisstructuur die in vier richtingen kan worden uitgebreid door er een bijgebouw aan te bouwen, een bijkomende slaapkamer, een werkplaats, een was- en droogplaats,... Nadat de modelwoning goedgekeurd was, vroeg de gemeenschap aan Oxfam om de bouw van alle woningen in het dorp te realiseren. Oxfam ging hiermee akkoord maar zorgde tegelijk voor een opleidingssysteem voor dorpsbewoners zodat deze zelf handlanger konden zijn tijdens de bouw van de woningen. In vele dorpen zorgt Oxfam ook voor de wederopbouw van het gemeenschapshuis dat een centrale rol speelt in het dorpsleven. De steun bestaat uit de levering van bouwmaterialen en het aanwerven van lokale arbeidskrachten. Er werden al vele gemeenschapshuizen terug opgebouwd. Ze worden door de dorpsbewoners gebruikt voor overleg, om conflicten te regelen, als voorlopige school, als koranschool,...

Zorgen voor bestaansmiddelen

De acties “Cash-for-Work” van Oxfam hebben de mensen geholpen om hun waardigheid terug te vinden en een loon te verwerven waarmee ze weer aan hun toekomst kunnen denken. Het succes van dit programma inspireerde andere ngo’s om dit ook te organiseren. Cash-for-Work maakte het ondermeer mogelijk om puin te ruimen en de sporen van de verwoestingen te verwijderen.

Een van de sprekendste voorbeelden is het dorp Ujong Mulok, waar de vroegere bewoners dank zij dit loon voor werkprogramma grond hebben kunnen kopen om zich op te vestigen, niet zo ver van hun vroegere woonplaats en goed beschermd tegen de zee door een heuvel. Ze hebben er een voorlopig systeem voor openbare elektriciteitsvoorziening kunnen laten installeren op basis van een stroomgenerator.

Oxfam probeert deze activiteiten af te bouwen omdat ze op lange termijn niet leefbaar zullen zijn. Sinds het begin van mei heeft de organisatie een systeem van beurzen opgezet voor gemeenschapsprojecten. Vele mensen hebben een project voorgesteld, in onderling overleg met de gemeenschap en haar verantwoordelijke, teneinde de sociale structuur te herstellen. Bij deze voorstellen moet de positieve impact op de gemeenschap en de leefbaarheid van het project op middellange termijn worden uitgelegd.

Tot de projecten behoort bijvoorbeeld het helpen opstarten van kleine commercile activiteiten: cafs, straatverkoop, timmerlieden, metsers, kleermakers, vissers, veeboeren, groentekwekers,... Of de ondersteuning van lokale transportmiddelen zoals gemotoriseerde driewielers om kinderen naar school te brengen en koopwaar voor de gemeenschap te vervoeren. Op die wijze heeft Oxfam in Lamno in een week tijd al zo’n 100.000 euro toegekend voor de eerste fase van het project die midden mei startte. Elk individueel project ontvangt 1 tot 10 miljoen roepie (85 tot 850 euro).

Dit programma om de bestaansmiddelen te herstellen, loopt over meerdere maanden en bestaat uit drie fasen, waarbij beurzen worden toegekend en iedereen een voorstel mag indienen. Op middellange termijn wil Oxfam zich engageren om individuen en gemeenschappen microkredieten te verlenen zodat ze weer toegang hebben tot kapitaal, want daar is op dit ogenblik een groot tekort aan. Zo kunnen ze eindelijk eigen activiteiten opzetten en een inkomen verwerven.

Meer info: Thibaut Hanquet , tsunami projectbeheerder bij Oxfam-Solidariteit

e-mail: thibaut.hanquet@oxfamsol.be - tel. 02/501 67 72