Tsunami

A. Afbakening

Wie?

Oxfam-Solidariteit is actief als lid van Oxfam International (confederatie van 12 Oxfams) en werkt samen met lokale afdelingen in de betrokken landen en met tal van lokale langetermijnpartners.

Waar?

Concentratie in de drie meest getroffen landen (Indonesi, Sri Lanka en India) en in beperktere mate ook in Birma, Thailand, Somali en de Malediven.

Globaal plan?

Hulp bieden in de komende 90 dagen aan naar schatting 630.000 slachtoffers. (300.000 in India, 250.000 in Sri Lanka, 20 tot 30.000 in de Malediven, 60 tot 100.000 in Atjeh).

Nadien starten we met programma’s voor rehabilitatie en structurele heropbouw voor een periode van minimum 3 jaar. Momenteel bereiken we al meer dan 320.000 mensen met hulp. Naargelang de efficintie wordt vergroot, zullen we meer mensen kunnen bijstaan.

B. Oxfam-Solidariteit

Oxfam-Solidariteit zegde 4 miljoen euro toe voor de activiteiten in samenwerking met Oxfam International en plant daarnaast activiteiten met partners.

1. Thailand

De ngo Coalitie van de Andamanvissers’ telt momenteel al 33 organisaties. Zij bestrijken samen het hele getroffen kustgebied, dat zijn in totaal 26 districten en 1 subdistrict met daarin 418 vissersgemeenschappen. De schade in meer dan de helft van deze dorpen werd reeds in kaart gebracht en de andere helft zal spoedig klaar zijn. Behalve de menselijke tol is het verlies aan vissersmateriaal een groot probleem.
Het netwerk leverde reeds voedsel, huishoudartikelen en klein vissersgerief. De plannen voor de hulp in de komende maanden krijgen stilaan meer vorm. Vooropgesteld werd om de gemeenschappen gedurende 1 jaar te ondersteunen. De meeste aandacht zal gaan naar de vissersgezinnen en de kinderen van zo’n 2.200 families uit 180 gemeenschappen. Er zal zoveel mogelijk worden gecordineerd met de overheid en andere relevante actoren.

Het programma omvat de volgende luiken:

1. ontwikkeling van een database en website met communicatie-, plannings- en opvolgingsdoeleinden;
2. onmiddellijke steun in de vorm van vissersmateriaal (netten en herstel van boten) en voorlopig onderdak;
3. tijdelijke alternatieve scholen en onderwijs;
4. deelname in het uitwerken van een heropbouwbeleid en de opvolging ervan;
5. capaciteitsopbouw en steun aan de vissersgemeenschappen bij het herstellen van het ecosysteem van de kust;
6. opvolging van de fondsendistributie en -management;
7. lessen trekken uit de ervaring en gebruiken voor een rampenparaatheidsplan.

Oxfam-Solidariteit draagt 50.000 euro bij aan dit initiatief.

2. Sri Lanka

 De steun aan MONLAR (Movement for National Land and Agricultural Reform), zoals eerder vermeld, zal via Oxfam International gebeuren. Oxfam Australi heeft immers al een jarenlange samenwerking met deze organisatie en is beter geplaatst om de opvolging te verzekeren. Er wordt uitgekeken naar een andere directe partner die de voorziene som van 25.000 euro kan gebruiken voor heropbouw in de gezondheidssector. Een identificatie is gepland in het begin van februari.
 Free Trade Zone and General Services Employee Union, in samenwerking met het Women’s Center (ngo die met arbeidsters werkt). Vele arbeiders in de vrijhandelszones van Sri Lanka zijn afkomstig uit de getroffen gebieden en hebben familie en bezittingen verloren. Deze vakbond heeft de solidariteit van de arbeiders georganiseerd in de vorm van huizenbouw voor de dorpen waaruit ze afkomstig zijn. De groep voorziet de bouw van huizen voor 100 kwetsbare gezinnen, met inbegrip van elektrische en sanitaire voorzieningen. Bijdrage: 80.000 euro

C. Oxfam International

(situatie op 26 januari 2005)

1. India

Volgens officile cijfers werd de kust over 700 km getroffen in de staten Tamil Nadu, Kerala, Andra Pradesh en Pondicherry Territory. Daarnaast zijn ook de eilandengroepen Andaman en Nicobar getroffen. In totaal zijn 2,43 miljoen mensen door de ramp geraakt, dat zijn 927 dorpen. Er is vooral schade aan huizen, vee, landbouwgrond en boten.

De kantoren van Oxfam in India konden onmiddellijk reageren op de noodsituatie. Omdat de Indische overheid in staat was om een groot deel van de onmiddellijke behoeften van de slachtoffers te lenigen, kon Oxfam zich op haar beurt concentreren op de plaatsen en sectoren waar nog behoeften waren en waar het een meerwaarde kon bieden: water en hygine, publieke gezondheid, voedsel. Daarbij werd zoveel mogelijk samengewerkt met plaatselijke organisaties.

In een maand tijd werden volgende activiteiten uitgevoerd: verdeling van 17.000 hyginekits, veilig water en sanitaire voorzieningen voor meer dan 20.000 kampbewoners, voorlopig onderdak aan meer dan 1.000 gezinnen, vorming van vrijwilligers voor psychologische steun aan slachtoffers. Deze activiteiten zullen in de volgende weken nog worden verder gezet.

Met de steun van Oxfam verleenden partnerorganisaties hulp aan 19.000 personen: transport van gewonden, begraven van slachtoffers, gaarkeukens, voedsel, huishoudelijk materiaal, primaire gezondheidszorg, medicamenten, enz. De evaluatie van de schade in de twee eilandengroepen geeft aan dat er heel veel schade is aan de drinkwatervoorzieningen. Oxfam zal actief meewerken aan de heropbouw hiervan. Ondertussen werd vooral hulp geboden in de vorm van huishoudartikelen, hyginekits, water en sanitaire voorzieningen in de opvangkampen.

Momenteel worden de plannen voor reconstructie voorbereid. Deze zullen zich ook richten tot de mensen die onrechtstreeks getroffen zijn, zoals bv. de arbeiders uit de vernielde visverwerkende bedrijfjes. Het gaat erom de families opnieuw in staat te stellen in hun eigen onderhoud te voorzien: herstel of vervanging van vismateriaal, herbebossing, zaaigoed, cash-for-work schema’s om de dorpsinfrastructuur te herstellen, handpompen voor de waterputten, latrines en badgelegenheden, hyginepromotie. Ook dorpsinitiatieven voor een betere rampenparaatheid zullen worden ondersteund.

2. Sri Lanka

Heel de kustlijn van Sri Lanka werd hard getroffen door de tsunami. Omdat Oxfam al in het land aanwezig was met 4 veldkantoren en sterke samenwerkingsverbanden heeft met lokale organisaties kon er zeer snel gereageerd worden. Voor de tsunami was er ook al een spoedhulpprogramma in werking voor hulp aan de slachtoffers van de overstromingen die twee weken voordien hadden plaatsgevonden. Er kon onmiddellijk worden gestart met de verdeling van voedsel en huishoudartikelen, het redden van overlevenden en het transport van gewonden.

Later volgde nog: de verdeling van hygine kits, slaapmatten, voedsel en de installatie van water- en sanitaire voorzieningen in de opvangkampen. 11 ton materiaal werd overgevlogen vanuit Engeland, maar een groot deel werd ter plaatse aangekocht. Nog twee andere vluchten vervoerden gespecialiseerde uitrusting voor watervoorziening. Dankzij deze inspanningen beschikken tienduizenden mensen over drinkwater. De geplande aankoop van vuilniswagens en tankwagens zal de situatie nog verder verbeteren.

Aandacht voor de specifieke problemen van vrouwen wordt gepromoot door de vrouwencomits in de kampen. Deze zorgen voor aparte wasvoorzieningen, veiligheidsmaatregelen, enz.

Oxfam is vooral actief in het noorden, het oosten en het zuiden van het eiland, ofwel met eigen personeel, ofwel door het steunen van partners. De cordinatie met deze partners en met de overheid en andere hulporganisaties is van groot belang, en Oxfam speelt een actieve rol.

Momenteel worden de plannen op middellange termijn voorbereid. Het gaat vooral over maatregelen om opnieuw te kunnen voorzien in het levensonderhoud en om betere voorwaarden te creren dan voorheen. In 2007 zouden 40.000 families garanties moeten hebben voor voldoende voedsel en inkomsten (vooral via de visvangst), voor goede gezondheids- en sanitaire voorzieningen. Ten minste 20.000 families zouden toegang moeten hebben tot drinkbaar water en afvalopruimingsdiensten. De behoeften van vrouwen en kinderen krijgen speciale aandacht bij het opmaken van de plannen.

3. Indonesi

Een aantal partnerorganisaties in Atjeh ging onmiddellijk na de ramp aan de slag. Vijf dagen later kon een ploeg van Oxfam ter plaatse geraken om de hulp te helpen organiseren.

In de eerste weken werd vooral gewerkt in en rond de provinciehoofdstad Banda Atjeh. Daar ontstonden spontaan een aantal kampen, sommigen met slechts 50 bewoners, anderen met 5.000. Zorgen voor drinkbaar water en sanitair was een van de eerste activiteiten van Oxfam. Daarnaast werd een aantal dringende artikelen, zoals kookgerief, spaden, slaapmatten, toiletartikelen en dekzeilen verdeeld.

Deze verdelingen zijn nog steeds aan de gang: de opvangkampen zijn de eerste tijd niet in een stabiele toestand, mensen zijn nog vaak op de dool of op zoek naar familieleden. Ook de gezondheidsrisico’s zijn niet volledig onder controle.

Oxfam is momenteel begonnen met het verspreiden van radio’s in de kampen. Met plaatselijke mensen worden informatieprogramma’s gemaakt, onder andere over gezondheidsraadgevingen. Na de eerste maand worden 30.000 mensen bereikt in Atjeh Besar, maar dagelijks worden er nieuwe sites bijgenomen.

Meulaboh-stad aan de westkust is een van de zwaarst getroffen gebieden en is moeilijk te bereiken. Oxfam slaagde erin ook hier vanaf 6 januari drinkwater en sanitaire voorzieningen te brengen,naast dekzeilen.

In de streek tussen Meulaboh en Banda Atjeh konden aan 15.000 mensen jerrycans, zeep, slaapmatten en muskietennetten uitgedeeld worden per helikopter. We plannen nu van directe spoedhulp over te gaan op cashhulp, zodat de mensen zich kunnen bevoorraden op de lokale markten die meer landinwaarts liggen, en zodoende hun eigen keuzes kunnen maken. Dit helpt ook de lokale handelsactiviteiten weer op gang brengen.

Anderzijds werkt Oxfam mee aan het uitwerken van plannen voor de opvang van tienduizenden mensen op iets langere termijn in beter uitgeruste opvangkampen. Momenteel kamperen mensen nog veel onder zeilen, in autowrakken, in van afval gemaakte bouwsels, enz. Waar huizen nog herstelbaar zijn, zullen de eigenaars geholpen worden om zich opnieuw te installeren.

In het eerste jaar plant Oxfam hulp te bieden aan 145.000 mensen met een reeks van diensten al naargelang de behoeften. Daarvoor moeten de noden eerst nog genventariseerd worden. Op langere termijn willen we in de dorpsgemeenschappen op een intensieve manier werken, via de lokale organisaties, om aan heropbouw te doen, en tegelijk zorgen voor een duurzame ontwikkeling die de armoede in deze streek moet aanpakken.

4. Malediven

Ondanks het beperkte aantal slachtoffers is er heel wat infrastructuur beschadigd op de eilandengroep van de Malediven. Vooral de watervoorziening is ernstig beschadigd: 30.000 mensen beschikten niet over drinkwater. Veel van de waterputten, de belangrijkste bron van drinkbaar water, zijn aangetast door zeewater. Bovendien staat een droog seizoen van 2 tot 3 maanden voor de deur.

Oxfam heeft zijn expertise terzake ook hier kunnen aanwenden. Materiaal evenals 55 ton flessenwater werd aangevoerd per vliegtuig, om het acute watertekort op te vangen en de periode te overbruggen tot de reinigingsinstallaties hun werk konden doen.

Oxfam plant nog een maand aanwezig te blijven met directe spoedhulp voor de watervoorziening. Daarna zal de overheid, die de toestand onder controle heeft, deze werkzaamheden overnemen.

5. Somali

In Hafoon ging 60% van de huizen verloren en de visserij leed grote schade. Via de partnerorganisatie Ocean training Programme levert Oxfam hulp in de vorm van voorlopig onderdak, huishoudartikelen, latrines, voedsel en hulp bij de gezondheidszorg aan 10.000 mensen in Hafoon, Fo’aar, Garan en Ga’ard. We tekenen tevens plannen uit om de visserij opnieuw op te bouwen. Via een tweede partner, de Galkayo Education Centre for Peace and Development die werkt vanuit Galkayo, werden kleding, kinderkleding, dekens en plastic zeilen bezorgd aan de omliggende dorpen Kulub en Ilfoocshe. Een ruimer hulpprogramma wordt uitgewerkt.