Wereldwijd

De Unie van landbouwcoperaties van Nampula (UGCAN, Union Gnrale des Coopratives & Associations Agricoles de Nampula) werd opgericht aan het einde van de jaren ‘80 in de provincie Nampula (bijna 3 keer Belgi met ongeveer 4 miljoen inwoners). Op dit moment telt de organisatie ongeveer 3.000 leden, die een zeventigtal organisaties vertegenwoordigen. Sinds 2001 is UGCAN een partner van Oxfam-Solidariteit.

Beter leven van de eigen productie

De boeren en boerinnen van Nampula telen een grote variteit aan voedsel, dat vooreerst dient om hun familie te voeden. Daarnaast wordt een niet onbelangrijk deel van de oogst verkocht, wat zorgt voor inkomsten. Het is voor de leden van UGCAN zonneklaar dat de voedselzekerheid en de economische positie van boeren gebaat is bij het in stand houden van de productiediversiteit en dus bij het vermijden van monoculturen.

De boerenorganisaties kunnen uiteraard op hun eentje de situatie van de boeren niet verbeteren. Zo heeft de staat een belangrijke rol te spelen, bijvoorbeeld voor de verbetering van de gezondheidszorg en het onderwijs of voor de wetgeving over het beheer van natuurlijke hulpbronnen. Aan de andere kant zorgt de overheid soms ook voor problemen, bijvoorbeeld wanneer ze concessies voor plantages of houtkap aan bedrijven toewijst op gebied van boerengemeenschappen. Daarnaast speelt de overheid een belangrijke rol bij het reguleren van de markten.

De uitdagingen

Volgens de UGCAN zijn de belangrijkste werkpunten:

 zeggenschap behouden over de natuurlijke hulpbronnen. Er zijn goede wetten zoals de Landwet, maar de positie van de boeren staat onder druk door de ongecontroleerde uitbreiding van het stedelijk gebied, concessies aan investeerders voor grote plantages (bv katoen en tabak) en de ongebreidelde houtkap op het platteland. De laatste tijd wordt de tendens naar privatisering van land steeds duidelijker, waarbij men tegen de Landwet ingaat. Zo worden grote gebieden door de overheid aan investeerders in concessie gegeven zonder de bevolking in die gebieden te consulteren, hoewel dat voorzien is in de landwet. Ook werd UGCAN-leden grond ontnomen, zelfs als ze het geregistreerd hadden. Dat druist opnieuw in tegen de Landwet.

 het verstevigen van de positie van kleine boeren op de verschillende landbouwmarkten (lokaal en nationaal). De boeren hebben het moeilijk hun producten te verkopen op de markten, ondermeer omdat de infrastructuur niet voldoende uitgebouwd is. Soms kunnen ze hun producten alleen maar aan tussenhandelaars verkopen. Zij hebben het monopolie in handen, waardoor de boeren geen gunstige prijs voor hun producten krijgen.

 het verbeteren van de productiesystemen. Het belangrijkste probleem daarbij is bij het vruchtbaar houden van de grond. De bodem wordt vaak uitgeput en er is veel erosie vast te stellen. De toegang tot water is eveneens een probleem dat in de toekomst alleen maar groter zal worden.

De activiteiten van UGCAN vallen hoofdzakelijk in drie categorien:

 het versterken van de organisatie. Dit is het belangrijkste aspect, waar onder andere de legalisering van lokale organisaties en landtitels valt, maar ook de verbetering van de interne democratische procedures en het vergroten van de capaciteit om hun inkomsten te verhogen (voor meer economische onafhankelijkheid).

 een betere vermarkting van de productie van de leden. Hierbij koopt de UGCAN, meestal voor een iets hogere prijs dan de gangbare marktprijs, de granen en bonen van de leden op. Die worden dan opgeslagen en na een maand of zes wanneer de marktprijzen hoger zijn, verkocht. Tevens stimuleert de UGCAN een verdere verwerking van de producten alvorens deze te verkopen om zodoende een betere prijs te krijgen. Bijvoorbeeld: door het gebruik van machines om rijst te pellen, kunnen de boeren voor gepelde rijst een hogere prijs krijgen dan voor ongepelde.

  betere kennis van het productieproces. Door een betere kennis van de lokale productiesystemen kan de productie gestabiliseerd of verhoogd worden zonder negatieve effecten voor bijvoorbeeld het milieu te veroorzaken. Hiervoor verenigden een aantal UGCAN-leden zich in een netwerk. In een eerste fase maken ze diagnoses van hun eigen velden en gebruiken ze er eenvoudige landbouw-ecologische technieken. Daarnaast maken ze ook andere boeren enthousiast om te gaan experimenteren en om betrokken te worden bij het netwerk. Op die manier moet de landbouwkennis verder uitgebreid en verdiept worden.

Netwerken

De UGCAN vervult een belangrijke voorbeeldfunctie binnen de UNAC, de nationale federatie van boerencoperaties, ook een partner van Oxfam-Solidariteit. Verder is UGCAN lid van het wereldwijde netwerk La Via Campesina, eveneens partner van Oxfam-Solidariteit.