Een programma van Oxfam, dat die mensen wil helpen bij het genereren van bestaansmiddelen, verleent steun aan kleine bedrijven door middel van financieringen of leningen (van 500 dollar tot 10.000 dollar) en opleidingen. De belangrijkste doelstelling daarvan is ondernemingen met goede businessplannen te ondersteunen zodat zij minstens twee lokale mensen tewerk kunnen stellen. Ze moeten ook de Haïtiaanse arbeidswetten respecteren en milieuvriendelijk zijn.
Hieronder vindt u verhalen over het dagelijkse leven van de Haïtianen die geholpen werden door het proefprogramma van Oxfam dat lokale handel ondersteunt. Regelmatig zullen hier nieuwe verhalen aan worden toegvoegd.
Sinds zijn opening in april 2010 is het kamp ‘Corail’ erg veranderd. Waar aanvankelijk rijen witte tenten stonden, staan nu kleine, eenvoudige huizen. In en rond de huizen ontstaan kleine bedrijven. Een daarvan is eigendom van de 25-jarige Esline Belcombe die in Corail woont met haar moeder en haar twee jaar oude dochtertje. Haar echtgenoot kwam om tijdens de aardbeving.
“Ik ben een restaurant begonnen met de steun van Oxfam. Oorspronkelijk dacht ik eraan kippen te kweken en hun eieren te verkopen, maar ik kreeg geen lening. Met Oxfams financiering huur ik het huis naast mij, dat ik heb omgetoverd tot een restaurant.”

- “Ik kreeg 10.000 Haïtiaanse dollar, een deel in de vorm van een gift en een deel als lening. Gedurende twaalf maanden moet ik elke maand een deel terug betalen, waarna ik dat bedrag als gift terugkrijg.”
“We zijn nu sinds een maand elke avond open. Dan houden we een barbecue, verkopen we drankjes en maken we muziek. Ik zing ook! De mensen komen naar hier voor de ambiance… dat is het enige wat er is. Er komen zelfs mensen uit andere plaatsen hier naartoe. Door het geld dat ik van Oxfam kreeg, kon ik de bouw financieren en kon ik apparatuur kopen zoals onder meer een diepvriezer.”
Esline is ook voorzitter van een watercomité dat verantwoordelijk is voor het beheer van het water, het afval en de openbare toiletten. Oorspronkelijk werden die faciliteiten door Oxfam opgericht, maar de verantwoordelijkheid wordt nu overgedragen aan het comité.

- “Mijn taak in het watercomité is een manier om iets terug te geven aan de gemeenschap. Ik moet iets doen voor de samenleving en het is een taak die ik graag doe, met veel toewijding. Maar mijn bedrijfje heb ik om mijn gezin te onderhouden … dit is voor ons.”
“Ik heb vijf jonge mensen tewerk gesteld die geen job hadden en ik hoop er nog meer te kunnen aannemen als mijn bedrijf groeit. Er zijn geen jobs hier in de buurt dus is het goed om jongeren werk te kunnen geven.”
“We hebben ook een vrouwenvereniging hier: OFADJA. We werken momenteel aan een nieuw project. We willen een sociaal restaurant oprichten waar maaltijden slechts 2, 3 of 5 Haïtiaanse dollar kosten. Ik coördineer dat project, en we zijn op zoek naar sponsors. Heel veel mensen lijden honger omdat ze geen geld hebben om voedsel te kopen. Met het geld dat we inzamelen, zullen we gas en kruiden kopen om te koken. We hopen dat we rijst en olie van andere organisaties krijgen. De meest kwetsbare mensen, die zich niets kunnen veroorloven, zullen dan gratis maaltijden krijgen.”
Renel Saint Justes startte zijn bakkerij op met een klein bedrag dat hij kreeg van Oxfam. “Ik ben mijn bedrijf begonnen omdat de mensen klaagden dat ze nergens brood konden kopen in Corail en ik was voor de aardbeving al bakker.” Nu heeft hij een financiering van Oxfam gekregen om zijn bedrijf uit te breiden.
“Met het geld van Oxfam heb ik een grote oven kunnen kopen zodat ik meer brood kan maken. Er is een grote nood en vraag naar brood, zowel in het kamp als in de omgeving er rond. Het brood dat we ’s morgens bakken is al verkocht voor het einde van de voormiddag!”

- “De grote oven werkt nog niet omdat we nog bezig zijn met de installatie. Nu maak ik 5.000 broodjes per dag maar met de nieuwe oven zou ik er dagelijks tussen de 60.000 en 85.000 kunnen maken. Ik hoop dat ik de nieuwe oven snel zal kunnen gebruiken.”
“Dit programma heeft veel betekend voor mij. Na de aardbeving dachten we dat ons leven voorbij was maar dan kwam Oxfam ons helpen. We waren alles kwijt maar Oxfam steunde ons en toonde dat er hoop was toen we zonder werk vielen en geen vooruitzichten meer hadden.”
“Voor we de bakkerij openden, moesten mensen zich heel ver verplaatsen om brood te kopen. Ook het brood dat ik produceerde was onvoldoende. Voordien konden we onze kinderen ook niet naar school sturen omdat we het geld nodig hadden voor transport. Nu verdienen we wat geld en kunnen onze kinderen naar school, kunnen we kleding kopen en geld geven aan andere mensen.”

- “Misschien wordt een van mijn dochters ooit president, nu ze naar school kan gaan! De president in Haïti is nog nooit een vrouw geweest. Maar ik hoop dat nog tijdens mijn leven te kunnen meemaken.”
“We stellen ook andere mensen te werk. Voor het ogenblik zijn er zeven werknemers. Als de grote oven werkt, zullen we nog vijf extra werkkrachten aannemen. Ik zeg ‘we’ omdat we als een hechte groep samenwerken. Ik ben niet alleen. Door de hulp van Oxfam proberen we te verzekeren dat ons bedrijf gezond blijft.”
Cherestal Jean Yves kreeg 1.000 US$.
“Op 11 januari 2011 werkte ik in de bouwsector. We waren een brug aan het bouwen. Ik ben metselaar, timmerman en metaalbewerker en bouwde ook mijn eigen huis. Sinds het moment van mijn ongeval, waarbij mijn hand zwaar gewond raakte, kan ik mijn hand niet meer gebruiken zoals vroeger en is het niet langer mogelijk om in de bouwsector te werken. Voor we het geld van Oxfam ontvingen, moest mijn vrouw op haar eentje ons gezin onderhouden. Dat was heel moeilijk.”
“Met het geld van Oxfam slaagde ik er in de bouw van mijn winkel af te maken. Ik heb een koelkast gekocht zodat ik gekoelde dranken kan verkopen. Het geld dat ik heb gekregen, is voor een deel een lening. Elke maand betalen we een stukje van de lening af."

- "We zeggen dat een vriendschap slechts standhoudt als een vriend je iets leent en je dat terug geeft. Het gaat om vertrouwen. Zo beschrijf ik ook mijn relatie met Oxfam.”
“Er is een gezegde dat stelt ‘Je kunt een mens een vis geven, en zo voedt je hem voor een dag. Leer een man vissen, en je voedt hem voor zijn leven.’ Oxfam gaf ons niet enkel geld om ons bedrijf te starten, we kregen ook een praktische opleiding, bijvoorbeeld over geldbeheer.”
“In de opleiding zagen we hoe we ons geld niet moesten verkwisten of het aan anderen geven, maar dat we het beter konden herinvesteren in onze activiteiten. Ik heb veel dingen geleerd die ik daarvoor niet wist. Bijvoorbeeld, je moet rondkijken voor je je zaak start om te weten wat er in je omgeving al aanwezig is en wat er nog ontbreekt. We leerden ook dat we moeten onthouden dat we zelf werken en dus ook onszelf moeten betalen. Veel mensen in Haïti vergeten dat.”
“We kregen te horen dat we altijd respectvol moeten zijn tegenover onze klanten en in de winkel moeten voorzien wat de klanten nodig hebben, anders zullen ze ergens anders naartoe gaan. Ik heb een zak snoep, en wanneer er een klant komt die iets koopt, geef ik hem vaak een snoepje zodat hij zeker terugkomt.”

- Lucia Etienne, echtgenote van Cherestal: “Ik ben heel blij met het geld dat Oxfam ons gegeven heeft voor onze winkel. Het maakt een groot verschil voor ons gezin. Ik ben heel gelukkig.”
“Ik heb ook een zitplaats gebouwd tegenover mijn winkel zodat de klanten er even kunnen uitrusten. En ik heb er een naambord boven gezet met de naam van mijn winkel erop zodat ze zien wie die zitplaats gemaakt heeft. Ik mis een groot deel van de goederen waar vraag naar is maar toch komen klanten terug omdat ze appreciëren hoe ik met hen omga. Langzaam aan zorg ik dat ik de producten die ze wensen in mijn winkel heb.”
“We hopen dat ons bedrijf in de toekomst zal uitbreiden en dat er meer klanten zullen komen. Ik begin te werken om 5 uur ’s ochtends en we zijn open tot 10 uur ’s avonds. Als ik de voorraad ga aankopen, neemt mijn vrouw het werk in de winkel even over.”
“Ik wil Oxfam bedanken voor de hulp. Zonder dit geld zouden we nooit deze kans gehad hebben en zou het leven heel moeilijk geweest zijn. Nu hebben we hoop voor de toekomst.”
Via dit proefprogramma heeft Oxfam 92 kleine bedrijven gesteund die elk minstens twee mensen tewerk stellen. 53 anderen werden geholpen bij het ontwikkelen van hun bedrijven, die momenteel te klein zijn om anderen tewerk te stellen. Oxfam hoopt het programma in de toekomst uit te breiden.
Fotoverhaal van Jane Beesley/Oxfam