Noodhulp

Oxfam dringt er bij de internationale gemeenschap op aan druk uit te oefenen opdat er onmiddellijk een einde zou komen aan het geweld in Oost-Congo. De bevolking moet beschermd worden en er moet een ernstig en vooral blijvend vredesproces komen.

“Er is nood aan een drastische wijziging in het politiek engagement van de internationale gemeenschap voor het conflict in Congo. We hebben de voorbije tien jaren meerdere vredesakkoorden en vredestroepen gezien, maar geen van deze initiatieven kon rekenen op voldoende en volgehouden internationale steun.”

“Bijna 5,5 miljoen mensen zijn gestorven en nog eens miljoenen anderen werden gedwongen hun huizen te ontvluchten. De wereld kan niet blijven toekijken en het lijden van mensen op dergelijke schaal nog langer tolereren”, zegt Stefaan Declercq, algemeen secretaris van Oxfam-Solidariteit en woordvoerder van Oxfam-in-Belgi.

Oxfam International roept op tot:
 onmiddellijke diplomatieke stappen van alle betrokken regeringen op regionaal en internationaal vlak om snel hernieuwde politieke akkoorden af te sluiten, die een vreedzame oplossing toestaan van dit conflict. Hierbij moeten de basisvoorwaarden opnieuw bekeken worden voor een echte ontwikkeling van het land, sociaal, economisch (met inbegrip van de uitbating van de mijnbouw in de regio) en cultureel, om een duurzame vrede en veiligheid voor iedereen te garanderen.
 het aanduiden van een topgezant door de VN-Secretaris Generaal om zonder uitstel naar de regio te gaan en alle betrokkenen rond de onderhandelingstafel te brengen, een blijvend vredesakkoord te sluiten en de onderliggende oorzaken van het conflict aan te pakken.
 bijkomende militaire steun voor de MONUC zodat deze vredesmacht effectief kan optreden bij doelbewuste aanvallen op burgers, bij massale verkrachtingen en bij systematische plunderingen door gelijk welke gewapende groepering.
 praktische maatregelen om het optreden van de MONUC te verbeteren in haar mandaat om de burgerbevolking te beschermen

De MONUC moet versterkt worden!

“Er bestaat geen militaire oplossing voor dit conflict en het kan ook niet simpelweg worden opgelost door meer troepen of meer militair materieel te sturen. Maar er heerst grote bezorgdheid over de huidige graad van onveiligheid, met een totaal gebrek aan bescherming voor de burgerbevolking en een zeer beperkte toegang voor humanitaire hulpverleners. Bijkomende troepen zouden, indien ze op de juiste manier worden ingezet, daarom een essentile rol kunnen spelen om de crisis daadkrachtig aan te pakken“, aldus Thierry Dethier, verantwoordelijke humanitarian advocacy voor Oxfam-Solidariteit.

Het lijkt erop dat de Europese Unie het best geplaatst is om die bijkomende capaciteit te leveren – want de tijd dringt en er moet snel actie komen. Dat er al gesprekken hebben plaatsgevonden over het mogelijke ontplooien van een Europese troepenmacht, kan als een sterk politiek signaal gezien worden. Het is duidelijk dat de EU zich wil inspannen om een snelle oplossing voor deze crisis te vinden. Maar iedere inzet van extra troepen los van de MONUC moet van nabij gecordineerd worden met de MONUC-troepen en moet zodoende bijdragen tot het succes van de VN-missie op de lange termijn.

„De ministers die de regio bezoeken, moeten de mogelijkheden voor een Europese inzet van troepen onderzoeken en een voorstel uitwerken voor de EU-ministers van Buitenlandse zaken die elkaar op maandag 4 november ontmoeten. Want het door het Nationaal Congres voor de Verdediging van de Bevolking (CNDP) aangekondigde staakt-het-vuren is uiterst fragiel, er kunnen ieder ogenblik opnieuw intensieve gevechten uitbreken die een nieuwe vluchtelingenstroom op gang brengen. Daarom moeten er zonder tijdverlies plannen gemaakt worden voor de inzet van extra troepen.“

„Het moet wel duidelijk zijn“, aldus Thierry Dethier, „dat de inzet van extra troepen op zich niet voldoende is. Het dient gepaard te gaan met nauwgezet en krachtig diplomatiek overleg om te garanderen dat de betrokken partijen hun verplichtingen in het kader van het huidige vredesakkoord nakomen en ook concrete actie ondernemen om het werk van de MONUC op het terrein onmiddellijk te verbeteren.”

De MONUC is er tot nog toe niet in geslaagd de vrede te bewerkstelligen en bescherming te bieden aan de bevolking van Oost-Congo. Zonder een reel politiek project en voldoende diplomatiek engagement om zowel de actuele crisis als de factoren die er aan de basis van liggen aan te pakken, riskeert de MONUC weinig te bereiken.

Dramatische humanitaire gevolgen

Sinds augustus 2008 moesten 200.000 mensen hun huizen ontvluchten, omwille van de gevechten tussen het CNDP van Laurent Nkunda en het Congolese leger. De voorbije dagen namen de gevechten rond Goma en wijdere omgeving toe, waardoor nog eens duizenden hun woning moesten ontvluchten of zelfs de vluchtelingenkampen waarin ze een veiliger onderkomen gezocht hadden.

Door de gevechten werd de distributie van noodzakelijke hulpgoederen eveneens verhinderd, nationale en internationale humanitaire organisaties moesten gedwongen hun activiteiten in de regio opschorten.

Acties van Oxfam in Oost-Congo

 In Noord-Kivu is Oxfam-Solidariteit sinds 2005 actief door lokale organisaties te ondersteunen met de heropbouw. Dit programma loopt onder andere in Rutshuru, n van de regio’s die het meest getroffen werd door de recente gebeurtenissen. De noden werden in kaart gebracht en een programmavoorstel uitgeschreven.
De start van een nieuw project in de meest kwetsbare dorpen van Rutshuru is gepland voor begin 2009. Via lokale partnerorganisaties zal er op middellange termijn doeltreffend en gericht steun verleend worden aan duizenden families.

 De Oxfam-partners in Goma zijn gezien de recente gebeurtenissen in permanent contact met het bureau van Oxfam-Solidariteit in Bukavu. Zij identificeren de actuele noden waarop ze binnen de huidige humanitaire crisis een antwoord kunnen bieden aan de bevolking met de steun van Oxfam-Solidariteit.

 In Oost-Congo zijn nog drie andere leden van Oxfam International actief. Zo levert Oxfam Groot-Brittanni drinkwater en sanitaire voorzieningen aan 65.000 mensen die onderdak gezocht hebben in 4 vluchtelingenkampen rond Goma. De organisatie treft eveneens voorbereidingen voor meer hulpverlening zodra de toestand gestabiliseerd en veilig is.
Vorige donderdag moest het internationaal personeel tijdelijk naar een andere locatie buiten Goma trekken maar de nationale medewerkers bleven ter plaatse. De watervoorziening en sanitaire hulp in de kampen werd al die tijd zo goed mogelijk verder gezet.

Voor meer informatie:
In Belgi (Brussel):
 Stefaan Declercq, algemeen secretaris van Oxfam-Solidariteit en woordvoerder van Oxfam-in-Belgi: +32 476 46 30 53

In DR Congo (Bukavu of Goma):
 Michel Luntumbue, vertegenwoordiger van Oxfam-Solidariteit in DR Congo (Bukavu): +243 999 270 307

Over de humanitaire en veiligheidssituatie in Goma en Rutshuru, twee vertegenwoordigers van lokale partnerorganisaties:

 Michel Ramazani, Chef d’Antenne Plate-forme Diobass au Nord-Kivu

 Etienne Mbakulirahe Kyalenga, Secrtaire Excutif Permanent de la Fdration des Organisations des Producteurs Agricoles au Nord Kivu (FOPAC)

Beide partners kunnen gecontacteerd worden via Thierry Dethier, verantwoordelijke humanitarian advocacy voor Oxfam-Solidariteit, +32 497 45 18 31

Noot aan de redactie
1. Op 23 januari 2008 tekenden de Congolese regering en 22 gewapende groepen de Vredesovereenkomst van Goma. Daarbij stemden ze toe in een staakt-het-vuren en het respecteren van de internationale rechtsregels betreffende de Mensenrechten. Deze Goma-overeenkomst was een vervolg op de overeenkomst tussen de regeringen van Congo en Rwanda van november 2007, ook de Narobi-conventie genoemd, die als doelstelling had een oplossing te vinden voor de aanwezigheid van de Democratische strijdkrachten voor de bevrijding van Rwanda (FDLR), een gewapende Rwandese groep in Oost-Congo.

2. Reeds voor de recentste opstoot van het geweld stond de Democratische Republiek Congo al bekend als een van de ergste plaatsen ter wereld voor burgers. Sinds 1998 zijn er in het land al 5,4 miljoen dodelijke slachtoffers gevallen als gevolg van het conflict en de dodelijke ziekten en honger die het veroorzaakte.
In het oosten zijn meer dan een miljoen mensen in eigen land op de vlucht en ontheemd. Verkrachting is er een oorlogswapen geworden. Dit jaar alleen hebben iedere maand 1.100 vrouwen gemeld het slachtoffer te zijn van verkrachting, maar het rele cijfer ligt meer dan waarschijnlijk nog stukken hoger.

3. Oxfam-in-Belgi (Oxfam-Solidariteit, Oxfam-Wereldwinkels en Oxfam-Magasins du Monde) is lid van Oxfam International. Dat is een confederatie van 13 organisaties die samen met hun partnerorganisaties in meer dan 100 landen samenwerken om te zoeken naar duurzame oplossingen voor onrechtvaardigheid en armoede, op basis van fundamentele rechten.
De Oxfams kiezen voor een gezamenlijke aanpak en werken nauw samen in verschillende domeinen zoals ontwikkelingsprogramma’s op lange termijn, humanitaire hulp en lobby voor beleidsveranderingen op nationaal en mondiaal niveau. Onze campagnes en communicatie zijn gericht op het mobiliseren van de publieke opinie over deze veranderingen.