Klimaatverandering

"Zestig jaar geleden werd door de Verenigde Naties de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens ondertekend, als antwoord op ondenkbare wreedheden. Deze verklaring en de wetten die er op volgden hebben ons geholpen om foltering, discriminatie en honger te bestrijden. Nu moet dit belangrijke document ons leiden om een van de grootste uitdagingen uit de geschiedenis van de mensheid aan te pakken: de klimaatverandering.

Rampzalige gevolgen van de opwarming van de aarde

Terwijl regeringsleiders uit de hele wereld in het Poolse Poznan rond de onderhandelingstafel zitten voor de VN-Klimaatconferentie, voelen vooral de mensen in ontwikkelingslanden nu al de gevolgen van de opwarming van de aarde.
Zij worden geconfronteerd met een toenemende droogte en veelvuldige overstromingen, een lagere landbouwproductie en steeds vaker voorkomende, zwaardere stormen. Velen vrezen terecht dat de situatie alleen maar erger zal worden. Hun mensenrechten, veiligheid, gezondheid en sociale basisvoorzieningen worden bedreigd door de klimaatveranderingen.

Inderdaad, de armsten hebben de opwarming van de aarde niet veroorzaakt maar dragen wel de gevolgen ervan. 79 percent van alle dodelijke natuurrampen vindt plaats in ontwikkelingslanden.
In Zuid-Azi zullen de 17 miljoen mensen die op de oevers van de Bangladesh-rivier wonen in 2030 dakloos zijn, omdat het smeltende water uit de Himalaya hun huizen heeft verwoest.
In Niger zorgen veranderde regenpatronen voor verwoestijning, waardoor de voedselvoorziening van de Toeareg en de Wodaabe in het gedrang komt. In Zuid-Amerika zal het gebrek aan sneeuw in de Andes de komende twintig jaar een groot risico inhouden voor de negen miljoen mensen die in Lima wonen.

Het verband tussen mensenrechten en klimaatveranderingen

Zoals een nieuw rapport van de Internationale Raad voor de Mensenrechten duidelijk maakt, bestaan de gevolgen van de klimaatverandering niet altijd uit spectaculaire orkanen en overstromingen. De opwarming zal er vooral voor zorgen dat mensen die al arm en kwetsbaar zijn nog harder geraakt worden. Vruchtbaar land zal te droog worden om te bewerken, oogsten zullen mislukken en de stijging van het zeeniveau zal het drinkbaar water vervuilen.

De uitstoot van koolstof door gendustrialiseerde landen heeft grote humanitaire gevolgen, de opwarming van de aarde bedreigt de mensenrechten en zolang de grote industrielanden deze vervuilende gassen blijven uitstoten zal het recht op leven, voedsel, gezondheid en huisvesting van miljoenen arme mensen geschonden worden.

De Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens als basis voor klimaatacties

De Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens biedt ontwikkelingslanden een basis om de bescherming van deze rechten te eisen. We mogen de mensenrechten niet uit het oog verliezen tijdens de onderhandelingen over klimaatverandering en ontwikkeling.

Een mensenrechtenbenadering herinnert ons eraan dat er nog andere dan louter economische redenen zijn om klimaatverandering tegen te gaan. Omdat de klimaatverandering een nieuwe en ongeziene bedreiging vormt voor de rechten van miljoenen mensen, moeten de internationale mensenrechtenorganisaties dringend actie ondernemen om nog ergere schendingen te voorkomen.

De mensenrechten bieden een sterke basis voor beleidsmakers en deze rechten moeten de kern uitmaken van een wereldwijd akkoord over de te volgen klimaatacties. De uitstoot van broeikasgassen moet dringend verminderd worden. Ontwikkelingslanden moeten geholpen worden om zich aan de gevolgen van de klimaatverandering, die nu reeds voelbaar zijn, aan te passen. Dat is de enige remedie om de schending van de mensenrechten ongedaan te maken.

Op de zestigste verjaardag van de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens is het belangrijk op te merken dat de klimaatverandering het recht schendt dat "iedereen deel uitmaakt van een sociale en internationale orde waarin rechten en vrijheid gerealiseerd kunnen worden." We moeten nu de kans grijpen om een internationale orde te creren waarvan de makers van de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens droomden, zelfs in een radicaal veranderde context die zij zich nooit hadden kunnen voorstellen.

Voor meer info:
 Brigitte Gloire, Oxfam-Solidariteit, van 7 tot 12/12/2008 in Poznan Gsm: +32 (0) 494 588 606 — brigitte.gloire@gmail.be
 Oxfam-Rapport “Climate, Poverty and Justice”
 Internationale Klimaatactie: www.klimaatcoalitie.be