Klimaatverandering

Terwijl de onderhandelingen aan het begin van de tweede conferentieweek in Kopenhagen tergend traag vooruitgingen, kwamen stemmen uit het Zuiden de onderhandelaars eraan herinneren dat op deze klimaattop miljoenen mensenlevens op het spel staan.

Mensenrechten moeten voor gaan!

Oxfam International organiseerde een eerste internationale hoorzitting in het kader van de klimaattop in Kopenhagen, waar ondermeer Yvo De Boer, algemeen secretaris van het UNFCC (*) aanwezig was. De stem van diverse klimaatgetuigen weerklonk er krachtig en duidelijk.

In het gezelschap van klimaatslachtoffers uit Bangladesh, Peru, Oeganda en de Verenigde Staten verklaarde Mary Robinson, gewezen VN-commissaris, dat de klimaatverandering een nooit geziene bedreiging vormt voor de mensenrechten.

Mary Robinson: "De mensenrechtenverklaring stelt dat ’mensen recht hebben op bestaansmiddelen. Dit recht kan hen in geen enkel geval ontnomen worden’. Maar door de hoge CO2-uitstoot, die voornamelijk afkomstig is van de industrielanden, worden de mensenrechten van miljoenen mensen elke dag wereldwijd geschonden. Dit is een van de scherpste vormen van onrecht die we op dit moment kennen."

Meer dan 1,5 miljoen mensen getuigden

Aartsbisschop Desmond Tutu sprak uit eigen ervaring over de gevolgen van klimaatverandering en riep de wereldleiders op om de stemmen van de zwaksten niet te negeren.

"Ik ben een getuige van de klimaatverandering. Ik heb met eigen ogen gezien hoe mijn thuisland, Zuid-Afrika, veranderde. De Zuidelijke Kaap heeft momenteel af te rekenen met de ergste droogte sinds mensenheugenis. Er is niet genoeg water en niet voldoende voedsel. De situatie wordt hopeloos."

"Dit is onze enige kans om de belangrijkste uitdaging waar we vandaag voor staan efficiënt en eerlijk aan te pakken. Ik vertrouw erop dat zij die er iets aan kunnen doen ook goed geluisterd hebben. Het onrecht mag niet langer duren."

De internationale climate hearing was het hoogtepunt van duizenden eerdere hoorzittingen in 35 landen, die de steun kregen van Oxfam. Anderhalf miljoen mensen deden mee aan de hearings om te getuigen hoe klimaatverandering hun leven en hun bestaansmiddelen bedreigt.

"Rijke landen moeten ons vergoeden"

Constance Okollet, een boerin uit Oeganda, zei: "Sterke overstromingen en lange droogtes hebben honger en dood veroorzaakt in mijn dorp. Vroeger konden we als boeren vertrouwen op de seizoenen, nu weten we niet meer wanneer we moeten planten, de grond bewerken of zaaien. Eerst dacht ik dat het een straf van God was. Dan realiseerde ik me dat de mens dit veroorzaakt heeft. De rijke landen moeten ons vergoeden voor wat ze ons aangedaan hebben."

Met slechts drie dagen tot het einde van de klimaattop en zonder een duidelijk voorstel op tafel om de getroffen landen op lange termijn te steunen, was de klimaathoorzitting een duidelijke aanklacht over de menselijke kost die met elke dag vertraging groter wordt.

"Klimaatverandering heeft een weerslag op elke dimensie van armoede: van honger tot dood, van natuurrampen tot de vluchtelingenproblematiek. De prijs van iedere vertraging is misdadig", zei Stefaan Declercq, Algemeen secretaris van Oxfam-Solidariteit.

"We hebben jaren gewacht op een akkoord dat het hoofd biedt aan de klimaatverandering. Met nog drie dagen te gaan, is het nu meer dan tijd dat de regeringen hun verantwoordelijkheid opnemen en het akkoord afsluiten dat iedereen op deze wereld zo broodnodig heeft."

De belangrijkste knelpunten zijn op dit moment:

 de mate waarin de rijke landen hun uitstoot willen terugdringen bedraagt momenteel 25%, maar deze voorstellen zitten nog vol gaten. Wetenschappers vragen een echte vermindering van 40% tegen 2020 ten opzichte van 1990.

 het bod van ongeveer 10 miljard dollar per jaar voor klimaatfinanciering is maar een fractie van wat de ontwikkelingslanden nodig hebben: volgens de meest geloofwaardige schattingen is er 100 miljard dollar nodig voor aanpassing en 100 miljard dollar voor mitigatie. Een stijging tot 200 miljard dollar per jaar tegen 2020 is noodzakelijk met daarbij de garantie dat dit extra geld is bovenop de bestaande ontwikkelingsbudgetten.

 de zwakke controlemechanismen die worden voorgesteld. Deze bieden niet de noodzakelijke garantie. De conferentie moet een wettelijk bindend verdrag opleveren dat ook afdwingbaar is.

Bekijk de foto’s van de climate hearing op de Flickrpagina van Oxfam International