Aardbeving Haïti

Het is erg vochtig in Haïti, de dreigende wolken zijn een voorbode van stormachtig weer met heftige regenbuien. Het regenseizoen is aangebroken en inmiddels is nog steeds niet geweten hoeveel daklozen er precies zijn door de aardbeving van 12 januari.

Officiële cijfers spreken van 1,3 miljoen maar de mensen zelf denken eerder aan 2 miljoen daklozen die in tijdelijke kampen rond de hoofdstad Port-au-Prince wonen. Voor die kampbewoners vormt de regen een van de bijkomende problemen nadat ze ongeveer al alles verloren hebben. Ze zijn bang voor modderstromen en overstromingen in de kampen waarbij nog doden zouden kunnen vallen.

Het nieuwe kamp Corail, buiten Port-au-Prince

Vóór de komst van de vluchtelingen moesten snel waterleidingen en sanitair gebouwd worden. ©Jane Beesley/Oxfam

Lange rijen anonieme tenten
Enkele weken geleden heeft de overheid een nieuw terrein aangeduid om er een tijdelijk kamp op te richten voor de mensen die het meest bedreigd worden door het regenseizoen. Het is een stoffige, woestijnachtige vlakte op zo’n 40 minuten rijden van de hoofdstad. Vorige week is de verhuis van de kwetsbaarste mensen begonnen en nu wonen er bijna 5.000 mensen in het nieuwe kamp.

Oxfam had amper een week tijd om het nieuwe kamp van het nodige te voorzien voordat de nieuwe bewoners zouden toekomen. Er werden latrines, douches en waterleidingen voor drinkwater aangelegd. Gelukkig is alles tijdig klaar geraakt zodat de bewoners over de basisvoorzieningen kunnen beschikken. Oxfam heeft ook een gratis telefoon geïnstalleerd waar de bewoners problemen met de installaties en andere nuttige informatie kunnen doorgeven.

Het ziet er een beetje uit als een filmdecor: lange rijen anonieme witte tenten waar de bewoners een persoonlijke toets aan toevoegden met allerlei kleurrijk materiaal of door takken met groene bladeren in het zand te steken zodat er toch een beetje groen lijkt te zijn.

Een veilig onderdak tegen storm en regen

De bewoners zullen een persoonlijke toets geven aan de anonieme witte tenten.
©Ana Caistor Arendar/Oxfam

Vastgeklampt door een kind zonder moeder
Terwijl we door het kamp stapten, voelde ik hoe een meisje van amper vier jaar plots haar armen rond me sloeg en dan mijn hand niet meer losliet. Ze bleef me de hele tijd volgen op onze wandeling in het kamp. Bij mijn vertrek werd me verteld dat meisjes dikwijls op die manier rondhangen bij vrouwelijke bezoekers. Vaak laten ze die niet meer los. Gewoonlijk zijn het kinderen die hun moeder bij de aardbeving verloren hebben.

In de straten van Port-au-Prince is de economische activiteit ondertussen weer goed heropgestart. Op de stoepen staat het ene kraampje naast het andere, onder een plastic zeil of in open lucht liggen de schaarse goederen uitgestald die verkocht worden om toch een minimum aan inkomen te verwerven. Je vindt er eigenlijk alles: kleren en schoenen, auto-onderdelen en stukken oud ijzer.

"Ik schilderde een huis dat niet kan instorten..."
Wat mij het meest raakt zijn de honderden schilderijen van lokale kunstenaars met romantische zeegezichten die voor de aardbeving geschilderd werden. En daarnaast liggen evenveel nieuwe werken met beelden van ingestorte woningen.

In een van de grootste kampen is Oxfam een project begonnen met een groep van lokale kunstenaars. Het betreft het Golfterrein waar tot 25.000 mensen slapen (waaronder Hollywood filmster Sean Penn die de leiding heeft!). De artiesten werken er met een groep kinderen uit het kamp en leren hen via kunst aandacht te hebben voor gezondheid en recyclage.

De kinderen hebben ook een stuk doek gekregen waarop ze zelf iets mochten schilderen. De meesten schilderden een huis. Melissa, een meisje van 11, vertelde dat zij een aardbevingbestendig huis had gekozen en niet zo’n huis dat op je hoofd instort zoals dat van haar.

Tekst: Ana Caistor Arendar, Oxfam Haïti