Oost-Afrika

Het rapport ‘A Dangerous Delay’ stelt dat grootschalige hulpacties zes maanden vertraging opliepen omdat regeringen en humanitaire organisaties hun activiteiten te traag opvoerden. Veel donors wilden eerst een bewijs krijgen van een humanitaire crisis, voordat ze fondsen ter beschikking wilden stellen.

Beter voorkomen dan genezen
Geavanceerde vroegtijdige waarschuwingssystemen voorspelden al in augustus 2010 een eerste keer dat een noodsituatie in de maak was. Desondanks werden pas in juli 2011 grootschalige acties ondernomen. Het niveau van ondervoeding lag toen in bepaalde delen van de regio al ver boven de nooddrempel én de media-aandacht voor de crisis was groot.

De internationale hulporganisaties Save the Children en Oxfam pleiten ervoor dat meer fondsen voor noodsituaties geworven en gedoneerd worden zodra er duidelijke aanwijzingen zijn voor een crisis. Het huidige systeem waarbij grootschalig humanitair werk pas gefinancierd wordt als de honger al een hoogtepunt bereikt heeft, is niet houdbaar. Want tegen die tijd zijn al vele levens verloren en liggen de kosten van de hulpacties veel hoger. De organisaties roepen de regeringen op hun respons op voedselcrisissen te herzien, zoals uiteengezet in het ‘Charter to End Extreme Hunger’, een document dat gesteund wordt door belangrijke internationale personaliteiten.

“We zijn allemaal verantwoordelijk voor de gevaarlijke vertraging die levens kostte in Oost-Afrika en we moeten lessen trekken uit die late respons”, zegt Oxfam’s Algemeen Directeur Barbara Stocking. “Het is schokkend dat de armste mensen nog steeds de dupe zijn van ons gebrek aan een snelle en efficiënte reactie. We weten dat een vroegtijdige actie levens kan redden, en toch blijven we aarzelen om hulpfondsen ter beschikking te stellen totdat we zeker zijn dat er een crisis is.”

“We kunnen niet langer toestaan dat de wereld een noodsituatie negeert totdat we geconfronteerd worden met tv-beelden van zwaar ondervoede kinderen”, voegt Justin Forsyth, Algemeen Directeur van Save the Children, toe. “De waarschuwingen waren duidelijk. Met meer geld op het juiste moment zou het lijden van duizenden kinderen vermeden zijn. Alle regeringen zouden het ‘Charter to End Extreme Hunger’ moeten ondertekenen om mee te verzekeren dat een crisis zoals deze nooit meer kan gebeuren.”

Vertraging kost geld en levens
Verbeterde waarschuwingssystemen en voorzieningen voor sociale bescherming zorgden ervoor dat een aantal families vroegtijdig hulp kregen maar er was veel meer nodig in de hele regio. Het is onmogelijk te berekenen hoeveel mensen door de droogte gestorven zijn. Volgens sommige schattingen lag de tol tussen 50.000 en 100.000 doden tussen april en augustus 2011. Meer dan de helft daarvan waren kinderen jonger dan vijf jaar. Vandaag woedt in Somalië nog steeds de meest acute voedselcrisis in de wereld en honderdduizenden mensen zijn nog altijd in gevaar.

Als gevolg van de late reactie moesten ook veel duurdere ingrepen gedaan worden in een later stadium van de crisis. Als laatste redmiddel vijf liter water vervoeren naar 80.000 mensen in Ethiopië, kost meer dan 3 miljoen dollar voor vijf maanden. Waterbronnen voorbereiden op een aankomende droogte in hetzelfde gebied, kost slechts 900.000 dollar.

De vroegtijdig hulp aan families in Oost-Afrika om hun vee gezond te houden en de markten te laten functioneren, had de sterke toename van de ondervoeding kunnen voorkomen. Honderdduizenden mensen verloren namelijk het leven doordat hun vee omkwam als gevolg van de droogte.

Dreigende crisis in West-Afrika
Het rapport ‘A Dangerous Delay’ dat vlak voor de economische top in Davos en een bijeenkomst van de Afrikaanse Unie gepubliceerd wordt, is een tijdige waarschuwing dat de internationale gemeenschap snel moet handelen om een ramp te vermijden in West-Afrika. Ook daar worden miljoenen mensen bedreigd door een voedselcrisis. Een recente evaluatie van Save the Children in Niger wees uit dat families in de zwaarst getroffen gebieden nu al moeten rondkomen met een derde minder voedsel, geld en brandstof dan nodig is om te overleven.

Kofi Annan, voorzitter van het Africa Progress Panel zei: “Wereldwijde voedselzekerheid bereiken, is de uitdaging van onze tijd. Een succesvolle verlichting van de wijdverspreide honger zal grotendeels afhankelijk zijn van ons vermogen om vroegtijdige waarschuwingen van een voedselcrisis te herkennen en daarop snel en efficiënt te reageren.”

In het ‘Charter to End Extreme Hunger’ worden nog meer hervormingen opgenomen om hongersnoden zoals in Oost-Afrika aan te pakken. Dit charter is een gezamenlijk initiatief van ngo’s dat regeringen aanspoort hun verantwoordelijkheden te nemen en concrete stappen te ondernemen om te voorkomen dat nieuwe catastrofale voedselcrisissen plaatsvinden.

Meer info:

 Contacteer Mirjam Van Belle, verantwoordelijke humanitaire dienst Oxfam-Solidariteit: 02 501 6744 — mva@oxfamsol.be
 Achtergrondinfo over de crisis in Oost-Afrika
 Lees het volledige rapport ‘A Dangerous Delay’