Wereldhandelsorganisatie

Begin deze week heeft de Amerikaanse minister van Handel Portman een op het eerste zicht indrukwekkend aanbod gelanceerd om de landbouwonderhandelingen binnen de Wereldhandelsorganisatie (WTO) weer vlot te trekken. De Europese Commissie is hier meteen op ingegaan door een gelijkaardig voorstel op tafel te leggen: de meest handelsverstorende landbouwsubsidies mogen worden afgebouwd met 50 tot 70 procent.

In de praktijk betekenen deze beide indrukwekkende cijfers bitter weinig en zullen Europese of Amerikaanse landbouwers en zelfs de Afrikaanse landbouwers nauwelijks beterschap voelen. Dat komt omdat de Amerikaanse en Europese voorstellen enkel gaan over de maximum toelaatbare hoeveelheid van een bepaalde soort marktverstorende subsidies.

Die maximumhoeveelheid wordt nu zodanig berekend dat zij zeer hoog boven de werkelijk betaalde hoeveelheid subsidies ligt. Zelfs een vermindering met 50 tot 70 procent ligt daar nog steeds boven, zodat de Amerikaanse en Europese voorstellen in de praktijk gewoon niets veranderen. Integendeel, in feite blijft er nog steeds een marge over zodat de Europese en Amerikaanse subsidies zelfs nog wat kunnen stijgen!

Wat met de Europese landbouwsubsidies?

Het grootste gedeelte van de Europese landbouwsubsidies is ondertussen ondergebracht in een andere categorie die niet zal worden verlaagd. De Europese Commissie heeft immers recent een landbouwhervorming doorgevoerd waarbij de subsidies werden overgeheveld van prijsondersteuning naar inkomensondersteuning. Deze zouden zogezegd niet marktverstorend werken.

Nu is de hoogte van de landbouwsubsidies niet per se het belangrijkste punt; wl hoe ze worden toegepast. Boeren heb recht op ondersteuning in Noord en Zuid, maar gesubsidieerde producten mogen niet worden uitgevoerd omdat dit het levensonderhoud van anderen ondermijnt. De Amerikaanse en Europese voorstellen zullen de bestaande dumpingpraktijken niet stopzetten, zeker omdat ze gebeuren in combinatie met een streven naar de vermindering van invoertarieven. Invoertarieven zijn de enige beschermingsmaatregelen die arme landen kunnen nemen tegen goedkope invoer.

Verandert er iets?

“Voor de West-Afrikaanse landbouwer zullen de spectaculaire Europese en Amerikaanse voorstellen inzake subsidies dus niets veranderen: of er nu goedkope Europese landbouwproducten op hun markt komen waarvoor zijn Europese collega subsidies kreeg via de prijs of via een rechtstreekse ondersteuning van het inkomen, maakt voor hem geen verschil,” aldus Gert Engelen van Vredeseilanden. Het resultaat blijft hetzelfde: De West-Afrikaanse boer kan niet concurreren tegen gesubsidieerde producten uit de EU, de VS of elders. En bovenal, de ontwikkelingslanden zullen geen mogelijkheden hebben om hun lokale markten af te schermen tegen deze goedkope producten.

“Het afbouwen van de tarieven betekent wereldwijd een vrijmaken van de handel in landbouwproducten en een hypotheek op kleinschalige familiale landbouw en duurzame landbouw wereldwijd. Dat gaat over 1 miljard landbouwers die in de kou worden gezet, en waarvan velen nu reeds in precaire omstandigheden overleven”, zegt Thierry Kesteloot van Oxfam-Solidariteit.

“Het is daarbij ook duidelijk dat Europa, noch de VS genteresseerd zijn om de belangen van landbouw te verdedigen ten opzichte van een veel groter belang: het verkrijgen van markttoegang voor handel en diensten tot buitenlandse markten. Weinigen die erom geven daarvoor landbouw als pasmunt in te ruilen”, aldus Marc Maes van 11.11.11.

Volgende week komt de Amerikaanse Minister van Landbouw Portman naar Genve naar aanleiding van de laatste Algemene Raad van de WTO die plaatsvindt voor de WTO Ministerile Conferentie van december in Hong Kong. Er staat grote druk op de landbouwonderhandelingen vanwege de andere sectoren die geblokkeerd blijven omwille van landbouw en handel. Het voorstel van Portman lijkt op een ultieme poging om die landbouwonderhandelingen terug vlot te krijgen.

Meer informatie:

 Gert Engelen, Vredeseilanden, tel. 016/31.65.94 of 0497/38.13.77

 Marc Maes, 11.11.11, tel. 02/536.11.36 of 0497/60.04.42

 Thierry Kesteloot, Oxfam-Solidariteit, tel. 02/501 67 55