Overstroming Pakistan

Daar waar de velden niet meer blank staan, zien ze wit als sneeuw, schrijft Oxfam-medewerker Alex Renton in zijn blog. Dit is het zout dat bleef liggen na het verdampen van het water. Voordat hier iets kan groeien, moet het zout met chemische middelen of handmatig verwijderd worden. Maar dat kost handenvol geld en volgens alle hulporganisaties blijft die middelen inzamelen uiterst moeilijk na een jaar vol overstromingen en rampen wereldwijd.

Op de dijken, die meer dan 70 jaar geleden door de Britten gebouwd werden, staan nog steeds kilometerslange rijen tenten. De bewoners hebben de moed verloren om terug huiswaarts te keren, door de kou en een gebrek aan voedsel en onderdak in hun vernielde dorpen. Vele families vertelden me ook dat ze niet terug konden, omdat ze hun landheer geld verschuldigd zijn. Ze zouden eerst moeten werken om die schuld af te betalen alvorens eten voor hun families te kunnen kopen.

Landeigenaars eisen schadevergoeding van de bezitloze landarbeiders
In een kamp nabij Haiderabad, in het zuiden van Sindh, sprak ik met meerdere families van hetzelfde dorp. Hun landheer had hen rijst gegeven om op zijn land aan te planten. Hij stelde de gezinnen nu verantwoordelijk voor de overspoelde velden en eiste dat zij de investeringen zouden terugbetalen.

“We bezitten geen eigen stuk grond; mijn grootvader is het bij een vete kwijtgespeeld”, zei de grootmoeder Murdam Jakhrani. “En nu werken we als gewone landarbeiders op dezelfde plek. De landheer vraagt 150.000 roepies (1.275 euro) om de verloren zaden en meststof te vervangen. Maar daar moeten wij een jaar voor werken.” Ze vermoedde dat de gezinnen nooit meer naar hun voorouderlijke dorpen zouden terugkeren: ze zouden naar Hyderabad City moeten gaan om te bedelen.

Feodaal landbouwmodel duwt mensen in de armoede
Twee derde van de plattelandsbevolking in Sindh heeft geen land. Om te kunnen overleven en werken zijn deze mensen afhankelijk van landeigenaren die tegelijk ook geldschieters zijn. In sommige gevallen kan je spreken van pure slavernij. Verplichte arbeid is hier gewoon, vele boeren ontvangen geen loon voor hun werk, maar een deel van de oogst die ze planten voor de landheer. “Dit probleem vormt de kern van een duurzame wederopbouw na de overstromingen”, zegt Haris Gazdar, directeur van het Collectief voor Sociaal Onderzoek in Karachi.

“Wanneer mensen toegang hebben tot een stuk grond, zijn ze minder afhankelijk van patriarchale leiders en hebben ze een kans om in hun levensonderhoud te voorzien. Het is belangrijk dat de overheid het land herverdeelt onder de armste mensen. Maar tot onze grote teleurstelling wordt deze kwestie totaal over het hoofd gezien in de plannen voor de wederopbouw van de Wereldbank.”

Samen met vele waarnemers is Gazdar overtuigd dat de klasse van de landeigenaars in Pakistan liefst van al de status quo wil behouden. “Dit landbouwmodel vereist goedkope arbeidskrachten”, zegt Oxfam-medewerker Qasim Barech, die de hulpverlening in het zuiden van Sindh leidt. “De beste manier om de mensen hier uit de armoede te krijgen is, het feodale systeem aanpakken en de armen grond geven.”

Wie arm is, moet in het water leven
Mumtaz Ali, de landbouwer die noodgedwongen visser werd, is een van die mannen zonder grond. Hoewel zijn familie deze velden generaties lang bewerkte, behoren ze toch toe aan de clanleider. Zodra het water terugtrekt, zal hij eerst gewassen moeten zaaien voor hem, want als hij zijn schulden niet afbetaalt, zal de landheer nieuwe pachters zoeken.

Aan de ene kant van de dijk waar we staan te praten, is het land droog en schieten de groene scheuten van het winterkoren omhoog. Aan de andere kant staat alles blank, met in de verte de muren van Mumtaz’ halfoverstroomde dorp. Vanwaar het verschil, vraag ik? “Dat is grond van een rijke man”, zegt hij, wijzend naar het droge gedeelte. “Als je arm bent, moet je in het water leven.” Alex Renton, Sindh, Pakistan

Meer informatie:
 Amil Khan, Oxfam media officer in Pakistan Tel. +92 3085 557 219 — AmilKahn@oxfam.org.uk