Klimaatverandering

De rijke landen hebben dubbel huiswerk: 1) de uitstoot in eigen land verminderen 2) de reductieprogramma’s in arme landen financieren om zo tot een eerlijk en veilig klimaatakkoord te kunnen komen.

Een eerlijk aandeel
Uit wetenschappelijke studies blijkt dat we de jaarlijkse wereldwijde CO2-uitstoot tegen 2020 moeten terugdringen tot het niveau van 1990 of lager. Volgens Oxfam moet ongeveer de helft van die reductie tot stand komen door de oprichting van een ‘wereldwijd stelsel voor uitstootreductie en financiering’ (Global Mitigation and Finance Mechanism) dat de arme landen van de nodige steun voorziet om hun uitstoot te beperken.

Tegen 2020 moeten rijke landen hun gezamenlijke uitstoot met minstens 40% verminderen en het grootste deel daarvan moet in de landen zelf gerealiseerd worden. Het Oxfamrapport “Hang Together or Separately?” geeft exact weer met hoeveel procent elk land zijn uitstoot moet verminderen om dit doel te bereiken. Het toont aan dat geen enkel rijk land nog maar in de buurt komt van die beoogde vermindering.

Oxfam biedt uitweg uit impasse
In december wordt er in een Kopenhagen een overeenkomst over een wereldwijd klimaatakkoord verwacht, maar de onderhandelingen vorderen aan een slakkengangetje.“Hang Together or Separately?” geeft een oplossing voor twee hevige discussiepunten die de onderhandelingen kunnen maken of kraken – wie moet zijn uitstoot verminderen en wie moet betalen?

Rijke landen zijn verantwoordelijk voor drie kwart van de CO2-uitstoot in de atmosfeer maar het zijn de armste mensen in de wereld die het eerst en het hardst geraakt worden door de klimaatverandering. In Afrika beïnvloedt de gewijzigde regenval nu al de voedselproductie en zorgen de stijgende temperaturen voor een snellere verspreiding van ziektes.

Een dubbele verplichting
“De impasse in de klimaatonderhandelingen moet doorbroken worden als we enige hoop willen hebben op het vermijden van een menselijke catastrofe”, zegt Jeremy Hobbs, Directeur van Oxfam International. “Rijke landen hebben ons in deze miserie gestort en zij hebben het geld en de technologie om ons eruit te krijgen. Dat geeft hen een dubbele verplichting – hun uitstoot drastisch verminderen in eigen land en geld voorzien voor arme landen om ook hun uitstoot te verminderen.”

Het ‘wereldwijd stelsel voor uitstootreductie en financiering’ zou het geld van de verkoop van emissierechten gebruiken voor de broodnodige hulp aan ontwikkelingslanden. De armste landen in de wereld zoals Oeganda en India zouden 100 procent krijgen van het budget dat ze nodig hebben om tot een ontwikkelingmodel te komen met een lage CO2-uitstoot. Meer ontwikkelde economieën zoals Brazilië en China zouden zelf een deel van de kosten moeten financieren, afhankelijk van hun economische capaciteiten.

“Oxfam schat dat er elk jaar minstens 150 miljard dollar nodig is om zowel de aanpassingen als de beperkingen in uitstoot in ontwikkelingslanden te financieren. Dit is een relatief klein bedrag in vergelijking met de kosten die niks doen met zich meebrengt – die kunnen volgens de econoom Nicolas Stern oplopen van 5 tot 20 procent van het globale BNP – en dat is ‘peanuts’ vergeleken met de miljarden dollars die in de noodlijdende bankensector geïnvesteerd werden”, zegt Hobbs.

Rijke landen falen
Vele ontwikkelingslanden hebben al belangrijke stappen gezet om hun uitstoot te verminderen en hebben zich bereid getoond om verdere acties te bespreken – op voorwaarde dat rijke landen financiële en technologische ondersteuning geven. Mexico bijvoorbeeld heeft zich al geëngageerd om zijn uitstoot tegen 2050 met de helft te verminderen en China is de wereldleider op het vlak van investeringen in hernieuwbare energie.

“De uitstoot moet wereldwijd verminderden, maar alleen de rijke landen hebben hier de middelen voor. “Alle rijke landen, zonder uitzondering, falen in hun verplichting om hun burgers te beschermen tegen een catastrofale klimaatverandering. Nu reageren zal geld en levens redden”, besluit Hobbs.

Lees het volledige rapport hier
Een Nederlandse samenvatting vindt u hier

Meer info:
 Brigitte Gloire, beleidsmedewerkster duurzame ontwikkeling bij Oxfam-Solidariteit
Tel. 02 501 67 53 — bgl(at)oxfamsol.be