Klimaatverandering

Vandaag al krijgen mensen in arme landen af te rekenen met de gevolgen van klimaatverandering en via het tentenkamp in vijf hoofdsteden (in Brussel op het Albertinaplein) wil Oxfam duidelijk maken hoe de toekomst er voor nog veel meer mensen zou kunnen uitzien als er geen extra financiële middelen komen voor de nodige bescherming en aanpassingen.

Bekijk alle foto’s van de actie in Brussel
Bekijk de foto’s van alle acties in Europa

Er zijn nu al 26 miljoen klimaatvluchtelingen
De komende twee dagen krijgen de Europese leiders een laatste kans om te beslissen hoeveel fondsen de Europese Unie zal voorzien, voordat de klimaattop van Kopenhagen in december van start gaat. Vooral de Duitse kanselier Angela Merkel en de Poolse eerste minister Donald Tusk zullen onder zware druk staan omdat hun regeringen tot nu toe elk akkoord hebben geblokkeerd.

Voordat de top in Kopenhagen aanvangt, resten amper vijf onderhandelingsdagen. Maar het is niet onmogelijk voor de EU om de financiële knoop door te hakken en terug haar leidersrol in het klimaatdebat op te pakken en zo de kansen op succes voor de klimaattop in Kopenhagen te verzekeren.

“De Europese lidstaten moeten nu eindelijk maar eens kleur bekennen”, zegt Stefaan Declercq, Algemeen secretaris van Oxfam-Solidariteit. “De EU beschikt over de financiële middelen om tot een eerlijk en duurzaam klimaatakkoord bij te dragen in Kopenhagen. Laat de Europese leiders nu maar eens tonen dat zij echt over politieke wil beschikken door concrete cijfers over extra fondsen op tafel te leggen.”

Naar schatting zijn er nu al 26 miljoen klimaatvluchtelingen en elk jaar worden nog eens een miljoen mensen uit hun huis verjaagd als gevolg van het veranderende klimaat. Door onvoorspelbare en extreme weersomstandigheden zien arme mensen het weinige dat ze bezitten in korte tijd vernietigd worden: hun huizen worden weggespoeld, hun oogsten gaan verloren door stortregens, hun gezondheid wordt bedreigd en een aantal schieten er zelfs het leven bij in.

Het klimaat houdt geen rekening met landsgrenzen
“Momenteel doen de Europese leiders bijna alsof de klimaatverandering niet hun probleem is”, zegt Stefaan Declercq, “maar daar vergissen ze zich. Het klimaat houdt geen rekening met landsgrenzen. De problemen stoppen niet hier, de komende jaren zullen nog vele miljoenen mensen permanent dakloos worden tenzij de rijke landen nu investeren in een klimaatfonds waarmee arme landen zich kunnen aanpassen. Het komt neer op nu investeren om straks mensenlevens te redden.”

Oxfam roept Europa, dat mee aan de basis ligt van de klimaatcrisis, op om ieder jaar 35 miljard euro extra te voorzien om ontwikkelingslanden te helpen bij de aanpassingen aan de gevolgen van de opwarming.

 We vragen bijkomende fondsen naast de vroegere toezeggingen van 0,7% van het BNI voor ontwikkelingshulp. De EU mag arme landen niet voor de onmogelijke keuze plaatsen: voorzieningen tegen overstromingen bouwen of scholen bouwen.
 Oxfam vraagt ook dat de Europese leiders zorgen voor een vermindering van de uitstoot met minstens 40% tegen 2020 in vergelijking met de uitstoot in 1990. Alleen zo kan de opwarming onder de 2°C blijven en blijven we gespaard van ernstigere schade.”

De positie van de Europese Commissie en van België

 Op 10 september stelde de Europese Commissie in een document over klimaatfinanciering dat de ontwikkelingslanden tegen 2020 van 22 tot 50 miljard euro per jaar zullen nodig hebben aan overheidsfondsen. De EU zou als grote verantwoordelijke voor de uitstoot en gezien de financiële middelen waarover ze beschikt, 2 tot 15 miljard kunnen bijdragen tot dit fonds. Leden van de Europese Commissie zouden er naar verluidt alle vertrouwen in hebben dat de Europese Raad een financiële geste zal willen doen die op deze cijfers gebaseerd is.

 Binnen de Europese Commissie is er enige onenigheid over de ‘bijkomende’ fondsen bovenop de ontwikkelingshulp. Uit het document van 20 september was duidelijk gebleken dat extra geld noodzakelijk is, maar ook dat overheidssteun voor ontwikkeling (ODA) een rol zou spelen in de klimaatfinanciering. Sommige afdelingen binnen de Europese Commissie steunen de vraag naar bijkomende fondsen, zoals o.a. de Directie-Generaal van Margot Wallström, gewezen Milieucommissaris en vice-voorzitter van de Commissie. Maar de Directie-Generaal voor Ontwikkelingszaken heeft hierover nog altijd geen duidelijk standpunt ingenomen.

 De voorbije weken heeft België zijn sterke positie rond klimaatfinanciering afgezwakt. Aanvankelijk ondersteunde België de druk op de EU om haar financiële kaarten op tafel te leggen. Maar Vlaanderen schijnt nu terug te schrikken voor het kostenplaatje dat het zelf zal moeten dragen. En het debat over bijkomende fondsen woedt nog in alle hevigheid. Maar de klok tikt...

Voor meer info:
 Stefaan Declercq, Algemeen secretaries van Oxfam-Solidariteit Tel. 02 501 67 06 — 0476 46 30 53
 Brigitte Gloire, Beleidsmedewerkster Klimaat en Duurzame Ontwikkeling Tel. 02 501 67 53 — 0494 588 606