Aardbeving Haïti

EXTRA:
 Een jaar na de aardbeving biedt Oxfam hulp aan meer dan een miljoen mensen via twee noodprogramma’s.
 Het humanitaire programma dat na de aardbeving opgestart werd, bereikt 500.000 mensen.
 Het hulpprogramma dat de cholera aanpakt, bereikt meer dan 700.000 personen op het platteland en in de kampen van Port-au-Prince waar Oxfam sinds de aardbeving actief is. Deze ziekte heeft sinds oktober 2010 het leven gekost aan meer dan 3.300 mensen.

In een nieuw rapport roept Oxfam de Haïtiaanse overheid en de internationale gemeenschap op om actie te ondernemen. Zij moeten zonder uitstel plannen maken voor de wederopbouw van het land dat aan gruzelementen ligt zodat de bijna een miljoen mensen die nog steeds in tenten of onder een zeil leven eindelijk naar huis kunnen of een nieuwe thuis krijgen.

Het Oxfam-rapport “Van Noodhulp naar Herstel” stelt dat het gebrek aan vooruitgang alles te maken heeft met de besluiteloosheid van de Haïtiaanse overheid en het feit dat de rijke donorlanden liever hun eigen prioirteiten inzake hulp opvolgen. De Interimcommissie voor de wederopbouw van Haïti (Interim Haïti Recovery Commission), onder leiding van gewezen VS-president Bill Clinton, heeft evenmin een glansrol gespeeld om de overheid sterker te maken en de inspanningen voor de wederopbouw efficient te coördineren.

Roland Van Hauwermeiren, Oxfam-directeur in Haiti zei: “Het was besluiteloosheid troef in Haïti het voorbije jaar. De wederopbouw raakte in een impasse. Bijna een miljoen mensen wonen nu nog altijd in een tent of onder een plastic zeil. Honderdduizenden leven in de stad temidden van het puin zonder te weten wanneer ze terug een huis zullen hebben.”

Besluiteloosheid ondanks vele hulpfondsen

“Het is evident dat de wederopbouw nog veel tijd zal vergen, maar er mag niet langer getalmd worden. Er moeten belangrijke beslissingen genomen worden over jobs, puinruiming, het herstellen van huizen en grond voor mensen die niet terug naar huis kunnen, investeringen in de landbouw,... De nieuwe regering van Haïti moet hiervan de leiding nemen. De internationale gemeenschap en de ngo’s moeten de handen in elkaar slaan om de regering te steunen zodat deze een reële kans op slagen heeft.”

Vlak na de aardbeving konden talloze levens gered worden maar er is amper een begin gemaakt van de wederopbouw op de lange termijn. Het publiek is enorm genereus geweest, ook de fondsen van donorlanden en van de multilaterale instellingen waren uitzonderlijk groot. Toch blijkt dat van de 1,2 miljard dollar die de regeringen beloofden op het einde van 2010 amper 42% effectief ter beschikking gesteld was, zo schat de speciale VN-gezant voor Haïti.

“Dat komt omdat al te veel donors van rijke landen hun eigen hulpagenda wilden volgen en niet concreet overleg pleegden met elkaar of samenwerkten met de Haïtiaanse overheid. Bijgevolg was de overheid van Haïti niet in staat de wederopbouw goed te plannen. Ze kon haar soevereine verantwoordelijkheid niet opnemen en de wederopbouw leiden zoals mocht verwacht worden”, aldus nog Van Hauwermeiren.

De meeste donors stelden geld ter beschikking voor noodwoningen maar niet voor het ruimen van puin of het herstellen van woningen. Een jaar na de aardbeving is amper 5% van het puin geruimd; slechts 15% van de noodwoningen werd gebouwd. Er kan trouwens niet begonnen worden met de massale bouw van woningen zolang die enorme hoeveelheid puin blijft in de weg liggen. De Haïtiaanse overheid en de internationale gemeenschap moeten hier een prioriteit van maken. Pas als er goede woningen zijn, zullen de mensen terug naar huis kunnen.

De rol van de Interimcommissie voor de wederopbouw van Haïti

In april 2010 werd de Interimcommissie voor de wederopbouw van Haîti opgericht, onder leiding van gewezen VS-president Bill Clinton en van de Haïtiaanse eerste minister Jean-Max Bellerive. Zij zou de projecten voor de wederopbouw coördineren en de Haïtiaanse ministeries ondersteunen bij de uitvoering daarvan. Maar tot nu toe heeft de Interimcommissie niet echt werk gemaakt van haar opdracht. Het ontbreekt vele Haïtiaanse ambtenaren aan de nodige technische capaciteiten om projecten te leiden en er werden nog geen grote projecten opgestart om de wederopbouw te realiseren. De commissie speelt een sleutelrol in dit proces. Zij moet het eindeloze getalm en het gebrek aan beslissingen stoppen.

Hoewel de huidige politieke crisis de zaken niet vergemakkelijkt, beschikken de Haïtiaanse politieke en economische elites nu over een unieke kans om de massa problemen die de ontwikkeling van hun land in de weg stonden efficiënt aan te pakken. Van uitstel mag niet langer sprake zijn.

“Indien de Haïtianen zelf moeten instaan voor hun overleving, zal bij de wederopbouw prioriteit moeten gaan naar jobs en bestaansmiddelen voor de bevolking. De Haïîtianen willen terug aan het werk om zelf voor hun gezin te kunnen zorgen. Ze vragen geen liefdadigheid maar willen wel een rol spelen in de wederopbouw van hun land. De bevolking heeft een vreselijk moeilijk jaar achter de rug. Het minste wat ze nu verdient, is die kans om er bovenop te komen en sterker te staan”, benadrukt Stefaan Declercq, Algemeen secretaris van Oxfam-Solidariteit.

Meer info:
 in België: Mirjam Van Belle, verantwoordelijke humanitaire programma’s, Tel. 02 501 67 44 — gsm: 0497 43 57 13 — mva (at) oxfamsol.be
 in Haïti: Julie Schindall, mediaverantwoordelijke in Port-au-Prince Tel. +509 3701 0651 of +1 617 735 5572 — jschindall (at) Oxfam.org.uk
 Lees ook het Oxfam-rapport "Van Noodhulp naar Herstel"