Bezet Palestijns Gebied

Op minder dan tweehonderd meter van het dorp, dat ongeveer 400 inwoners telt, hebben Israëlische kolonisten tenten opgetrokken. Die vormen een soort vooruitgeschoven post, een tijdelijke maar onwettige kolonie waar gewoonlijk slechts enkele mensen wonen. Volgens het internationaal recht zijn alle Israëlische kolonies in de bezette Westelijke Jordaanoever illegaal. Israël zelf beschouwt enkel deze ‘outposts’ als illegaal, niet de andere kolonies.

Van op het dak van haar huis houdt de 58-jarige Umm Juma’ bedachtzaam een oogje in het zeil. Ze is bezorgd om haar zonen: “De kolonisten blokkeren het pad dat naar ons weiland leidt. Ze hebben mijn zonen al aangevallen, terwijl ze de schapen aan het hoeden waren. Nu maak ik me zorgen over hun veiligheid telkens wanneer ze het huis verlaten.”

Tegelijk serveert Umm Juma’ thee aan een andere groep van Israëli’s die ze op haar dakterras heeft uitgenodigd. Ze werken voor “Bimkom / Planners for Planning Rights” en komen haar helpen het huis te beschermen tegen afbraak. Bimkom is een partner van Oxfam.

Zal haar woning iets buiten het dorp afgebroken worden? Umm Juma’ bekijkt de mogelijkheden om haar huis te redden met een medewerkster van Bimkom, Oxfam partner. © C.Weibel/Oxfam

100m buiten het dorp en dus bedreigd met afbraak
De architecten en planners van Bimkom helpen de Palestijnen bij het aanvechten van de afbraakbevelen en bij het verzet tegen het restrictieve bouwbeleid overal in het C-gebied. De opdeling in A-, B- en C-gebieden is een gevolg van de Oslo II-akkoorden in 1995.

Haast 60% van het volledige grondgebied van de Westelijke Jordaanoever is C-gebied. Er wonen 150.000 Palestijnen en twee keer zoveel Israëlische kolonisten waarvan het grootste deel de afgelopen decennia naar de Westelijke Jordaanoever verhuisd is. Het gebied staat onder volledige Israëlische civiele en militaire controle – ook de landadministratie valt hieronder.

Volgens Bimkom tonen de statistieken aan dat het voor Palestijnen uitzonderlijk moeilijk is om bouwvergunningen te krijgen in C-gebied, terwijl de kolonies ondertussen blijven groeien. Het huis van Umm Juma’ werd 30 jaar geleden gebouwd, maar toch heeft ze een bouwvergunning nodig opdat het huis legaal zou zijn in de ogen van de Israëlische civiele administratie en van het militaire agentschap dat beslist over planningsschema’s en bouwvergunningen voor Palestijnen.

Umm Juma’s huis wordt bedreigd met afbraak omdat het 100 meter buiten de grenzen van het dorpsplan ligt, zoals bepaald door de Israëlische administratie. Zelfs al wordt het huis niet afgebroken, dan nog blijft het buiten de dorpsgrenzen liggen. Nu leven de 30 familieleden van Umm Juma’ al dicht op elkaar in de zes kamers van het huis, maar zij zullen het huis dus nooit legaal kunnen uitbreiden of renoveren.

Gepland op basis van een luchtfoto
De inwoners van At-Tuwani klagen dat de Israëlische administratie wel afbraakbevelen uitvaardigt, maar geen enkele dienst aanbiedt. Ze zeggen dat ze nu al jaren vragen om hun dorp aan te sluiten op het elektriciteitsnetwerk. Maar ondertussen blijft dat netwerk de naburige Israëlische kolonies bedienen terwijl het At-Tuwani laat links liggen.

“Het plan voor At-Tuwani van de Israëlische administratie omvat slechts 5,2 hectare land, waaronder een riviertje waarvan de oevers onbruikbaar zijn omdat ze vaak overstromen in de winter. Bovendien vallen verschillende woonhuizen en andere gebouwen buiten de grenzen van het plan. “Dat maakt het gevaar voor afbraak groter”, zegt Bimkom-architect Alon Cohen-Lipshitz.

Bimkom is van oordeel dat de plannen van de Israëlische administratie voor de Palestijnse dorpen in de hele Westelijke Jordaanoever zeer rudimentair zijn. Cohen-Lipshitz legt uit hoe twee huizen niet in het plan van At-Tuwani zijn opgenomen, zelfs al liggen ze slechts op een steenworp van andere huizen die wel op het plan staan.

“Toen we vroegen waarom de planner van de Israëlische administratie die twee huizen niet heeft opgenomen, vertelde hij ons dat hij dacht dat het twee grote rotsen waren. Hij was dus nooit in het dorp geweest en heeft het plan gemaakt op basis van een luchtfoto”, voegt Cohen-Lipshitz nog toe.

Architecten en planners van Bimkom / Planners for Planning Rights helpen Palestijnen in hun verzet tegen de toenemende afbraak van huizen en de te beperkte bouwvergunningen in het C-gebied van de bezette Westelijke Jordaanoever. ©C.Weibel/Oxfam

Slechts 5,6% van de bouwaanvragen goedgekeurd
Bimkom heeft officieel beroep aangetekend tegen het plan van de Israëlische administratie en heeft om belangrijke herzieningen voor het dorp gevraagd. Zowel zijn medewerkers als de inwoners van At-Tuwani wachten nu op de beslissing van het planningscomité. Indien het beroep verworpen wordt en Umm Juma’s huis buiten de dorpsgrenzen ingepland blijft, dan kunnen ze die beslissing nog aanvechten bij het Hooggerechtshof in Jeruzalem.

In 2008 heeft Bimkom een rapport uitgebracht waarin ze de Israëlische autoriteiten ervan beschuldigen de ontwikkeling van Palestijnse gemeenschappen in C-gebied te verstikken. Door alle beperkingen die opgelegd werden, kunnen Palestijnse dorpen niet uitbreiden en kunnen geen nieuwe woningen, scholen en andere gebouwen gerealiseerd worden. Volgens Bimkom keurde de Israëlische administratie slechts 5,6 % van alle Palestijnse bouwaanvragen tussen 2000 en 2007 goed.

De Palestijnen hebben geen vertegenwoordigers in de planningsinstituten van de Civiele Administratie. Volgens Bimkom is het beleid van Israël in C-gebied erop gericht grondreserves aan te leggen voor de toekomstige ontwikkeling van Israëlische kolonies. Er rest de Palestijnen geen andere keuze dan te bouwen zonder vergunning. Nochtans worden duizenden huizen voortdurend met afbraak bedreigd en zullen duizenden gezinnen dus moeten verhuizen!

Volgens de VN-organisatie OCHA zouden de afgelopen 12 jaar ongeveer 2.450 Palestijnse gebouwen in C-gebied afgebroken zijn, bij gebrek aan een bouwvergunning. Deze informatie is gebaseerd op gegevens van het Israëlische ministerie van Justitie.

De bouwrestricties vormen ook een rem op de Palestijnse economische ontwikkeling en ze schenden fundamentele mensenrechten. Op lange termijn kan de ondersteuning van de rechten en de ontwikkeling van Palestijnen in bezet gebied mee de grondslag leggen voor een duurzame politieke oplossing tussen Israëli’s en Palestijnen.

Ondertussen koestert Umm Juma’ enkel de hoop dat het huis waar ze nu al 30 jaar woont niet zal vernietigd worden.

Catherine Weibel, Oxfam International, 29 april 2010

A-, B- en C-gebieden In 1995 werden met het Oslo II-akkoord drie zones met verschillende bevoegdheden gecreëerd in de Westelijke Jordaanoever:
 A-gebied bestond voornamelijk uit stedelijke centra en kwam onder de administratieve en veiligheidsverantwoordelijkheid van de Palestijnse Autoriteit (17,2% van het gebied).
 B-gebied (23,8% van de Westelijke Jordaanoever). Vooral bewoonde rurale gebieden bleven onder Israëlische militaire bezetting, maar de Palestijnse Autoriteit werd verantwoordelijk voor diensten en de civiele administratie.
 C-gebied (59% van de Westelijke Jordaanoever) bleef onder exclusieve Israëlische civiele en militaire administratie. C-gebied omvat de Israëlische nederzettingen, de toegangswegen voor de nederzettingen, bufferzones (bij nederzettingen, wegen, strategische zones en Israël) en bijna de hele Jordaanvallei. C-gebied omvat 63% van de landbouwgrond van de Westelijke Jordaanoever.

Extra info:
 Steven Van Damme, beleidsmedewerker humanitaire lobby
Tel. 02 501 67 42 — steven.vandamme (at) oxfamsol.be
 Rapport van Bimkom: The Prohibited Zone
 OCHA document: Restricting Space: the Planning Regime applied by Israel in Area C of the West Bank