Bezet Palestijns Gebied

15 oktober 2010

Israëlische beperkingen en gebrekkige productiemethodes smoren Palestijnse olijfolieproductie in de kiem

Vandaag begint op de Palestijnse Westoever de olijvenoogst. Een nieuw Oxfam-rapport over de olijfoliesector in de bezette Palestijnse gebieden toont aan dat de sector heel wat potentieel heeft om inkomsten en werkgelegenheid te scheppen. Maar talloze barrières smoren dit in de kiem.

Het rapport, The road to olive farming, challenges to developing the economy of olive oil in the West Bank, onderstreept dat de olijfoliesector een betere toekomst kan brengen voor de Palestijnse economie. De sector genereert jaarlijks immers bijna 100 miljoen dollar aan inkomsten voor een aantal van de armste Palestijnse gemeenschappen. Alleen moet de sector de kans krijgen om zijn potentieel te verwezenlijken.

De concurrentie de baas
“Met beperkte investeringen en simpele veranderingen in de productiemethodes kunnen Palestijnse olijfboeren hun inkomsten verdubbelen. Zo zouden ze een consistent hoge kwaliteit leveren waarmee ze in binnen- en buitenland de concurrentie de baas kunnen”, zegt Koen Van Bockstal, gedelegeerd bestuurder van Oxfam-Wereldwinkels en Oxfam Fairtrade. “Alleen hebben dergelijke investeringen weinig effect zolang Israël de Palestijnse boeren allerlei beperkingen oplegt en hen de toegang ontzegt tot hun land en inkomstenbron. Ook de toegang tot de buitenlandse markten wordt beperkt,” voegt Van Bockstal toe.

Beperkingen opheffen en meer investeren
Oxfam roept de Israëlische overheid op om de beperkingen op toegang tot land en markten voor Palestijnse boeren te beëindigen. Fysieke barrières, zoals controleposten en wegblokkades, verhinderen het vrije verkeer van mensen en goederen op de Westoever. Deze beletten dat Palestijnse landbouwproducten, waaronder olijven en olijfolie, de binnenlandse, Israëlische en buitenlandse markten bereiken. Op de Westoever zijn er talloze - volgens het internationale recht illegale - Israëlische nederzettingen en outposts. De Palestijnse olijfboeren zijn daardoor vaak het slachtoffer van aanvallen of pesterijen. Tijdens de oogstperiode gebeurt dit nog meer. Ook de door Israël opgelegde blokkade van de Gazastrook treft de uitvoer van olijven en olijfolie uit de Westoever naar Gaza.

Oxfam vraagt de Palestijnse overheid en internationale donoren ook om Palestijnse olijfolieproducenten en hun families te steunen door meer in de sector te investeren, door bv. boerencoöperaties op te zetten en landbouwmethodes en perstechnieken te verbeteren. Het rapport toont aan dat de kleinschalige boeren op die manier olijfolie van een consistent hoge kwaliteit kunnen produceren die voldoet aan de eisen van de exportmarkten in Europa, de VS en de Arabische landen.

Eerlijke handel met Palestijnse boeren
Olijfolie van eerlijke handel en olijfolie van biologische teelt zijn belangrijke niches binnen de export van Palestijnse olijfolie. Oxfam-Wereldwinkels/Oxfam Fairtrade importeert al vele jaren fairtrade-olijfolie van coöperaties uit de bezette Westelijke Jordaanoever. PARC (Palestinian Agricultural Relief Committees) en UAWC (Union of Agricultural Work Committees) zijn hun belangrijkste partners. Jaarlijks verkoopt Oxfam-Wereldwinkels tussen 30.000 en 40.000 liter olijfolie.

Koen Van Bockstal: “Handel drijven met bezet gebied is niet vanzelfsprekend. Fair trade is een goede manier om duurzaam met de Palestijnse olijfboeren samen te werken en zo de Palestijnse landbouw en handel te ondersteunen. Dankzij eerlijke handel bieden we onze Palestijnse partners een verzekerde afzet, gegarandeerde prijzen en een vertrouwensrelatie op lange termijn. Daarnaast leveren we samen met hen voortdurend inspanningen om de kwaliteit van de olijfolie te verbeteren en zo goede extra vierge te produceren.”

Lees het volledige rapport: The road to olive farming, challenges to developing the economy of olive oil in the West Bank.


Extra info
- Ongeveer 45% van het landbouwareaal op de Westoever en in Gaza is beplant met zo’n 10 miljoen olijfbomen. In een goed jaar produceren deze potentieel 34.000 ton olijfolie, in een slecht jaar maar 5.000 ton. De gemiddelde jaarlijkse productie lag tussen 2001 en 2009 op 17.000 ton.
- In een goed jaar draagt de olijvensector 15 à 19% bij tot de Palestijnse landbouwproductie. Dit staat gelijk aan 160 à 191 miljoen dollar. Olijven en olijfolie behoren tot de belangrijkste Palestijnse exportproducten.
- De olijventeelt levert werkgelegenheid en inkomsten op voor ongeveer 100.000 boeren.
- Ongeveer 95% van de olijvenoogst wordt gebruikt voor olijfolie, de rest voor inmaak, snacks en zeep.
- De plaatselijke markt is de grootste afnemer van Palestijnse olijfolie, gemiddeld 12.000 ton per jaar.
- Palestijnse olijfolie wordt nu geëxporteerd naar de Golfstaten, Europa, Noord-Amerika en Oost-Azië. In 2008 werd 2.352,24 ton olijfolie uit de bezette Palestijnse gebieden geëxporteerd (ongeveer 13% van de productie), naast 787,39 ton inmaakolijven.
- In het eerste halfjaar van 2010 meldden de Verenigde Naties dat honderden dunum landbouwland en duizenden olijfbomen en andere gewassen werden beschadigd tijdens incidenten waarbij kolonisten betrokken waren. De Israëlische ngo Yesh Din, een partner van Oxfam, publiceerde onlangs een onderzoek: zij heeft geen enkel voorbeeld gevonden waarbij de Israëlische overheid actie ondernam om de daders voor de rechter te brengen. (1 dunum = 1000 m2)
  • (PDF - 1 MB)

 
Disclaimer over het Israëlisch-Palestijns conflict.