Handel

Sociale organisaties en hun partners in Europa en Latijns Amerika zijn uiterst bezorgd over de toenemende druk van de Europese Unie. Deze wil de onderhandelingen over een Associatieverdrag met Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua, Costa Rica en Panama versneld afronden en blijft doof voor de bezorgdheid van een brede coalitie van sociale en productieve sectoren in Centraal Amerika.

Verschillende regeringen vragen er meer tijd om het verdrag te analyseren. Tegelijk hebben actoren uit het bedrijfsleven, de vakbeweging en sociale bewegingen zich fel verzet tegen het afsluiten van de onderhandelingen onder de huidige voorwaarden. Met deze analyse willen de ondertekenaars eens te meer de aandacht vestigen op hun grote bezorgdheid.

“We dringen erop aan dat een akkoord met Centraal Amerika streeft naar duurzame ontwikkeling, armoedebestrijding en het versterken van de mensenrechten. In de praktijk moet het akkoord hier effectief toe bijdragen maar dat is met dit verdrag absoluut niet het geval”, zegt Annelie Andersson van APRODEV.

Gebrek aan bescherming van producenten en opkomende industrieën

Het verdrag houdt geen rekening met de enorme ongelijkheid in economische en sociale ontwikkeling tussen Centraal Amerika en de Europese Unie, of de onderlinge verschillen tussen de landen. In het verdrag zijn thema’s opgenomen zoals overheidsaanbestedingen en regels over intellectueel eigendomsrecht die veel verder gaan dan de afspraken hierover binnen de Wereldhandelsorganisatie. De Centraalamerikaanse overheden hebben minder beleidsruimte om hun opkomende industrieën en andere producenten te beschermen.

Uit het impactonderzoek (Trade Sustainability Impact Assessment) dat de Europese Commissie financierde, blijkt dat een handelsakkoord negatieve gevolgen heeft voor de handelsbalans van alle landen in Centraal Amerika, op Costa Rica en Panama na. In plaats van bij te dragen aan een diversificatie van de productieve sector en de ontwikkeling van toegevoegde waarde in de productieketens, is er een toenemende concentratie van sectoren met weinig toegevoegde waarde zoals in fruit, groenten en noten.

Volgens Camilo Tovar van ALOP zal het verdrag een exportgericht model stimuleren, geconcentreerd in een beperkt aantal economische sectoren en gedomineerd door grote producenten, die weinig toegevoegde waarde genereren voor de lokale economie en kleine producenten in Centraal Amerika.

De groei van de bovengenoemde sectoren, gecombineerd met de productie van biobrandstoffen en de mijnbouw, zal de druk op het landgebruik en de ontbossing doen toenemen, aldus het TSIA-rapport.

Recht op voedsel en grond aangetast

‘Het is alarmerend dat landconflicten door het verdrag zullen toenemen terwijl Centraal Amerika al te maken heeft met ernstige mensenrechtenschendingen, vaak gerelateerd aan landconflicten. De groeiende druk op het landgebruik kan het recht op voedsel aantasten, vooral voor gemeenschappen van kleine boeren en voor de inheemse bevolking,’ zegt Martin Wolpold-Bosien van FIAN International.

De Europese Unie benadrukt dat het akkoord bedoeld is om de democratie en de mensenrechten te bevorderen. Maar tegelijk accepteert ze dat de laatste fase van de onderhandelingen dat deze plaatsvindt in een periode van ernstige mensenrechtenschendingen in Honduras en in heel de regio. De EU is een serieuze dialoog over straffeloosheid en het respecteren van mensenrechten en democratie in Honduras uit de weg gegaan. Nu zendt ze een dubbelzinnige boodschap uit dat vergelijkbare acties in de toekomst toegestaan zijn.

De onderhandelingen vinden achter gesloten deuren plaats. De participatie van sociale organisaties en van de parlementen in Europa en Centraal Amerika is niet mogelijk. De ondertekenaars van dit opiniestuk hopen dat het Europees Parlement, de lidstaten van de Europese Unie en hun nationale parlementen de Europese buitenlandse politiek voldoende ernstig nemen. Deze instellingen hebben zich geëngageerd om een coherent beleid te voeren dat ontwikkeling alle kansen biedt. Een ratificering van het Associatieakkoord is bijgevolg niet gepast.

De ondertekenaars zijn: ALOP – Asociacion Latinoamericana de Organizaciones de Promocion al Desarrollo A.C.; APRODEV; CIDSE – Coopération Internationale Développement et la Solidarité; CIFCA – Iniciativa de Copenhague para Centroamerica y Mexico; FIAN; grupo Sur; Oxfam International.

Contacten:
 Erik Van Mele – Oxfam International
Tel.: +32 2 501 67 47 — eva@oxfamsol.be
 Annelie Andersson – APRODEV
Tel: +32 486 49 79 67 — a.andersson@aprodev.net
 Camilo Tovar – ALOP
Tel: +32 472 97 91 13 — ctovar@alop.org.mx