Aardbeving Haïti

De situatie in november 2010:
 We bereiken 700.000 mensen, met drinkwater, sanitaire voorzieningen en hygiënevoorlichting in drie afzonderlijke delen van Haïti.
 Ons team van 850 medewerkers is non-stop aan de slag in Port-au-Prince, Petite Rivière en Cap Haïtien in het Noorden.
 Op 10 november 2010 had Oxfam al meer dan 60 miljoen dollar uitgegeven voor hulp aan de slachtoffers van de aardbeving en voor de cholerarespons.
 Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie WHO zouden in een jaar tot 400.000 mensen kunnen besmet geraken door cholera.

1. Hoe komt het dat Haïti getroffen werd door cholera?
“Dat heeft veel te maken met zijn afschuwelijke sanitaire voorzieningen”, antwoordt Roland Van Hauwermeiren, Belg en directeur voor Oxfam’s programma in Haïti. “Het was al een groot probleem lang vóór de aardbeving. Als de regering van Haïti nu niet samen met de hulporganisaties en de donors deze cruciale kans grijpt om echt een sterk land op te bouwen, dan vrees ik dat de bevolking grote risico’s blijft lopen om ziek te worden door het gebruik van bezoedeld water.”

2. Wat doet Oxfam om de ziekte in te dijken?
Onze gewone preventieprogramma’s, die we kort na de aardbeving al opstartten, zijn uitgebreid in de hoofdstad Port-au-Prince, maar ook in het centrum van het land en in het noordelijk gelegen Cap Haïtien.

De enige manier om de cholera te stoppen, is elke inwoner zover krijgen dat die een goede hygiëne beoefent: handen wassen met zeep en enkel zuiver water drinken. Onze voorlichtingscampagne rond hygiëne en preventie blijft uiterst belangrijk. Dit doen we via radio- en tv-spots, de vorming van mensen die de informatie verder verspreiden en grootschalige infosessies voor de bewoners van gemeenten en dorpen.

 In Port-au-Prince breiden we onze programma’s rond water, sanitair en hygiëne (WaSH) verder uit in de kampen waar overlevenden van de aardbeving verblijven. Het gaat om meer dan 300.000 mensen. We doen al het mogelijke om de cholera buiten de tentenkampen te houden. Daarom wordt er nauwgezet toezicht gehouden, samen met de bewoners en internationale partners.
 In het centrum van het land werkt ons team de klok rond in Petite Rivière. Met ons programma rond water, sanitair en hygiëne bereiken we daar 225.000 personen. We verdelen tabletten en poeder voor waterzuivering, naast zeep, emmers en vochtinbrengend zout voor oraal gebruik. Tegelijk worden waterputten hersteld of gebouwd, zodat het natuurlijke bronwater veilig is voor consumptie.
 In Cap Haïtien in het noorden zijn we sinds begin november actief, vooral in de sloppenwijken en het omliggende platteland. Ook hier werden hygiënekits uitgedeeld en doen we maximale inspanningen op het vlak van voorlichting en training. We hopen er 260.000 mensen bij te staan.

3. Was de ziekte te voorkomen?
Onmiddellijk na de aardbeving had Oxfam al preventieve maatregelen getroffen om cholera in Port-au-Prince geen kans te geven. Maar eens de ziekte in het centrum van Haïti opdook, werd ze na de tropische storm Tomas door het vervuilde water verder verspreid. Tot nu toe was ons humanitair programma zeer efficiënt. De eerste tien maanden na de aardbeving werd niet één ziektegeval gemeld veroorzaakt door bezoedeld water en dat terwijl er een miljoen mensen in tentenkampen leven of onder een simpel zeil.

4. Wat is cholera eigenlijk?
Cholera is een acute darmontsteking die veroorzaakt wordt door besmet voedsel of water. In principe is de ziekte makkelijk te voorkomen: het volstaat enkel zuiver drinkwater en onbesmet voedsel te gebruiken en een goede hygiëne toe te passen, zoals de handen wassen. Bij ernstige gevallen kan de ziekte in enkele uren tot de dood leiden indien ze niet behandeld wordt. Maar mits de snelle toediening van vochtinbrengende zouten via de mond, kunnen de zieken snel beter worden. Wie extreem uitgedroogd raakt, kan een intraveneuze vochtinbrengende behandeling nodig hebben.

5. Was Oxfam klaar om snel in te grijpen?
“Het hulpprogramma in de hoofdstad draaide vlug op volle toeren. We bieden er momenteel hulp aan meer dan 300.000 mensen”, zegt Raphael Mutiku, verantwoordelijk voor de levering van water en sanitair. “Onze 850 medewerkers werken dag en nacht om een verdere verspreiding van de ziekte te voorkomen. Maar een goede hygiëne, dat komt er niet van de ene dag op de andere, daar moet voortdurend aan gewerkt worden via voorlichting aan zoveel mogelijk mensen."

"De choleragevallen in de hoofdstad werden vooral vastgesteld in de sloppenwijken die na de aardbeving geen hulp kregen. Daarom moeten alle hulpverleners en de overheid er nu samen voor zorgen dat tot en met de laatste inwoner van Port-au-Prince kan beschikken over veilig drinkwater en de regels voor een goede hygiëne toepast. Dat is de enige manier om de cholera een halt toe te roepen.”

6. Hoe verloopt de hulpverlening in Cap Haïtien?
"Na de rellen van midden november is de rust er gelukkig snel weergekeerd”, zegt Elodie Martel, programmaverantwoordelijke in Cap Haïtien. "En we waren vrij vlug weer volledig operationeel. In de sloppenwijk van Cap Haïtien zijn sanitaire voorzieningen haast onbestaande. De bewoners passen niet echt de regels toe van een goede hygiëne. Er is nog nooit zo’n ziekte in de stad uitgebroken. Maar met vrij eenvoudige preventiemaatregelen zullen we zeker levens kunnen redden."

"Voordat de rellen uitbraken, hebben we geholpen om plaatselijke waterleidingen te zuiveren, dat moesten we tijdelijk onderbreken. Maar nu zullen we tot 260.000 bewoners in en om de stad kunnen helpen. Oxfam werkt er samen met 30 lokale verenigingen, we werken hier trouwens al vele jaren en ons netwerk is dus heel uitgebreid. Eerst en vooral willen we nu de armste inwoners van de stad bereiken die het grootste risico lopen om ziek te worden.”

7. Is er voldoende hulp om deze toestand de baas te kunnen?
De toestand op het terrein is zeker niet makkelijk te noemen. Daarom is het enorm belangrijk dat nationale en internationale organisaties nog beter coördineren en hun gezamenlijke inspanningen opvoeren. De zieke mensen moeten zonder uitstel kunnen geholpen worden en er moet tegelijk maximaal gefocust worden op preventie via goede voorlichting en de verdeling van veilig drinkwater en waterzuiveringsmiddelen.

8. Hoe ziet de toekomst er bijna een jaar na de aardbeving uit voor de bevolking?
Dankzij een snelle hulpverlening zijn miljoenen mensen in leven gebleven. Maar nu dringt de tijd om aan de wederopbouw te beginnen en het herstel van het land mogelijk te maken. Er moeten huizen gebouwd worden, bedrijven moeten actief worden, scholen en ziekenhuizen moeten operationeel zijn, water- en sanitaire voorzieningen moeten functioneren en beschikbaar zijn voor iedereen. Het leven van de Haïtianen moet beter worden dan voor de ramp. Maar daarvoor zullen nog heel veel gecoördineerde inspanningen nodig zijn, van de overheid en van de internationale gemeenschap.

Deze informatie is eveneens beschikbaar in alle Oxfam-winkels.