Aardbeving Haïti

(fotovermelding) Jeanot Dossus. Foto: Jane Beesley/Oxfam

Er wordt heel wat afval geproduceerd in de vluchtelingenkampen van Port-au-Prince en de verwerking daarvan is niet evident. De gezondheidsteams van Oxfam dokterden een systeem uit om die berg afval te beheren. Zo werden speciale activiteiten met de kinderen opgezet om afval op een speelse manier te recycleren. In één van de kampen bracht dat een jonge deelnemer op een origineel idee.

“Toen ik onlangs over ons werk in Haïti ging spreken, dacht ik meteen aan het verhaal van Jeanot”, zo vertelt Jane Beesley, een hulpverleenster van Oxfam. “Hij is een 15-jarige jongen die ik in een van de kampen ontmoette."

Als ik wilde zou hij een paar schoenen maken...
“Ik was in de tent van het gezondheidscentrum in het Don Bosokamp waar kinderen druk bezig waren met allerlei activiteiten. In het midden van de tent zat Jeanot, volledig opgeslorpt door zijn bezigheid. Met een minutieuze zorg en in volle concentratie vouwde hij stroken karton die omwikkeld waren met delen van een lege chipsverpakking. Vervolgens weefde hij ze zorgvuldig ineen: het resultaat was een prachtige groene draagtas."

"Jeanot maakte nog tal van andere dingen uit lege verpakkingen die andere mensen in en rond het kamp hadden opgehaald. Hij had precies uitgedokterd hoeveel hij er moest maken en wat hij ervoor kon aanrekenen om zijn schoolgeld en -benodigdheden te betalen. Hij verraste me toen hij zei: “Ik wil de kwaliteit van mijn werk verbeteren”. Daarop vroeg ik wat hij later wilde worden en hij antwoordde: “Ik wil graag muzikant worden. Ik speel drums en gitaar.”

"Toen ik vertrok gaf Jeanot me één van de tassen die hij eerder had gemaakt en hij vertelde dat hij ook schoenen had gemaakt. Ik zei dat het jammer was dat ik die niet gezien had. Enige tijd later zocht hij me weer op in het kamp. Hij wachtte geduldig tot ik het gesprek beëindigd had met een groep vrouwen waarmee Oxfam samenwerkte. Daarop stelde hij rustig voor een paar schoenen voor mij te maken, als ik wilde. Ik hoefde hem enkel wat geld voor materiaal te geven.

Eens ik had ingestemd, haalde hij enkele plastic stroken uit zijn zak, mat zorgvuldig één van mijn voeten op door een knoop te leggen op het juiste punt, vouwde de stroken weer samen en stak ze terug in zijn zak. Ik kon niet geloven hoe professionneel hij dat wel aanpakte. 2 dagen later werden de schoenen geleverd in het Oxfam-kantoor.

Jeanot’s schoenen en tas. Foto: Jane Beesley/Oxfam

Een neus voor zaken
"Telkens ik over Haïti een voordracht geef, toon ik de foto van Jeanot die een tas maakt en ook een close-up van een tas. Dan vertel ik het verhaal van Jeanot die mijn voet opgemeten had en ik tover gelijkaardige plastic strookjes uit mijn zak, leg er een knoop in en berg ze weer op net zoals ik het Jeanot zag doen. Het trekt ieders aandacht. Aan het eind van het verhaal laat ik de echte tas en de schoenen zien. Zijn creaties… De reactie is altijd dezelfde: een kleine zucht van verbazing en oprechte bewondering."

"Overal waar ik kom, lokken mijn accessoires positieve reacties uit. En iedereen is verbaasd dat Jeanot nog niet tevreden was over de kwaliteit."

"Het is een mooi verhaal, maar het zegt nog veel meer. Ik denk dat het een mooi voorbeeld is van de ondernemingszin en de creativiteit die ik telkens weer terugvond bij de Haïtianen die ik ontmoette. Ze hebben wellicht noodgedwongen een neus voor zaken ontwikkeld, zoals Jeanot die ter plaatse mijn voeten kwam opmeten."

"Sinds de aardbeving van 12 januari trachten de mensen in Haïti overeind te krabbelen. Ze moeten een manier vinden om terug geld te verdienen zodat ze hun leven kunnen opbouwen. Velen weten wat ze kunnen doen, waar ze hun spullen kunnen verkopen en ook hoe ze er moeten aan beginnen. Oxfam ondersteunt die mensen met een zakenbeurs en bezorgt ze de nodige werktuigen om met hun handeltje of een andere activiteit te starten."

"Ik hoop in september terug te keren naar Haïti en daar Jeanot weer te ontmoeten."