Klimaatverandering

17 februari 2010

Globo nr.28: Een klimaat van onrechtvaardigheid

De getuigenissen van onze partners in het Zuiden zijn alarmerend: meer droogtes en overstromingen, veranderende seizoenen, mislukte oogsten,… Zonder sterke acties tegen de opwarming van de aarde dreigen hun inspanningen om aan de armoede te ontsnappen een maat voor niets te worden.

In de aanloop naar de klimaattop van Kopenhagen laat Globo Magazine van december 2009 onze partners en andere deskundigen aan het woord. Hun conclusie: "Falen in Kopenhagen is geen optie!"

Via ons werk met onze partners in het Zuiden zien wij elke dag wat talrijke wetenschappelijke rapporten al lang zeggen: de aarde is in een snel tempo aan het opwarmen en de gevolgen zijn immens.

De wetenschappers van het IPCC waarschuwden ons twee jaar geleden al voor de klimaatverandering en voorspelden dat dit grote gevolgen zou hebben op de armsten in de wereld. Vandaag zien we dat die voorspellingen realiteit zijn geworden. En het gaat veel sneller dan aanvankelijk gedacht werd, verklaart Jean-Paul van Yperseel, klimatoloog en vice-voorzitter van het IPCC.

De klimaatonrechtvaardigheid

Terwijl wij in het Noorden voorlopig enkel de airco in de zomer wat harder moeten zetten en soms wat spaarzamer moeten zijn met ons waterverbruik, staat de klimaatverandering voor de mensen in het Zuiden gelijk aan geen eten op tafel (zie artikel "Een klimaat-noodgeval in de Sahel"), geen dak meer boven het hoofd (zie artikel ("Cuba staat model voor aanpassing aan klimaatverandering"), meer zieken, geen drinkbaar water,... De klimaatverandering zet jaren van armoedebestrijding op de helling en het behalen van de al weinig ambitieuze Millenniumdoelstellingen wordt ook een bijna onmogelijke opdracht (zie pag 7 Globo Magazine nr.28).

De 2,5 miljard armsten in de wereld leven in heel verschillende omstandigheden, maar ze hebben allemaal een ding gemeen: hun kwetsbaarheid voor de klimaatverandering. Ze leven in de gebieden die het hardst getroffen worden, ze beschikken niet over de middelen om zich te beschermen tegen de negatieve gevolgen en ze zijn voor hun overleving sterk afhankelijk van natuurlijke rijkdommen zoals water en vruchtbare gronden. Daarom spreken wij van de klimaatonrechtvaardigheid. De toekomstige generaties en de armen, die niet verantwoordelijk zijn voor het probleem, zullen de zwaarste gevolgen dragen van de klimaatcrisis.

De klimaatverandering maakt op een dwingende wijze duidelijk dat ons huidig ontwikkelingsmodel niet duurzaam en in se onrechtvaardig is. Als iedereen in de wereld onze levensstijl zou kopiëren, hebben we maar liefst 3 planeten nodig! Willen we ook de rest van de wereldbevolking een kans geven om aan de armoede te ontsnappen, dan moeten we resoluut overstappen naar een duurzaam ontwikkelingsmodel dat niet afhankelijk is van fossiele brandstoffen.

Naar een eerlijk akkoord in Kopenhagen

In de aanloop naar de klimaattop in Kopenhagen eist Oxfam daarom van de rijke landen dat zij hun verantwoordelijkheid opnemen. Ze moeten hun uitstoot van broeikasgassen drastisch inperken en de financiële middelen op tafel leggen die de arme landen nodig hebben om zich aan de gevolgen van de klimaatverandering aan te passen en zich te ontwikkelen op een koolstofarme manier.

Het beperken van de uitstoot moet voornamelijk in de geïndustrialiseerde landen zelf gebeuren. Het volstaat niet om emissierechten te kopen in het buitenland zoals vele landen in de Europese Unie, waaronder België, nu doen (zie Globo Magazine nr.28, p.8). Hierdoor geven ze een slecht signaal aan ontwikkelingslanden en opkomende economieën zoals India en China die terecht van de rijke landen verwachten dat zij het goede voorbeeld geven (zie Globo Magazine nr. 28, p9).

Als onze wereldleiders hun beloftes willen houden en in 2015 de Millenniumdoelstellingen willen halen, moet de financiering van de klimaataanpassingen in de arme landen bovenop de beloofde 0,7% voor ontwikkelingshulp komen. Het is onaanvaardbaar om het geld, dat broodnodig is voor het bouwen van scholen en ziekenhuizen, te gebruiken om de klimaatschuld af te lossen.

De middelen en de mogelijkheden om de klimaatverandering te stoppen zijn er, nu is het aan de wereldleiders om ze te gebruiken. Maar ook u kunt uw steentje bijdragen. Kleine maatregelen zoals de verwarming een paar graden lager zetten of een keer in de week geen vlees eten kunnen al een enorm verschil maken.

Oxfam-Solidariteit geeft alvast het goede voorbeeld door haar ecologische voetafdruk te verkleinen en het Europese milieulabel EMAS te halen (zie Globo Magazine nr. 28, p6).

De klimaatverandering is een immense uitdaging, maar samen kunnen we die uitdaging tot een goed einde brengen. Falen is geen optie.

Stefaan Declercq, Algemeen secretaris van Oxfam-Solidariteit

Brigitte Gloire, Beleidsmedewerkster duurzame ontwikkeling


Lees ook de andere artikels in Globo Magzine nr.28, "Een klimaat van onrechtvaardigheid" van december 2009.