2015, de tijd loopt

Als voorproevertje kan u alvast het voorwoord lezen.

"De opwarming van het klimaat is een feit en de grote meerderheid van de experts is het eens dat de mens een rol speelt in het fenomeen. Het IPCC-rapport (zie pagina 2) stelde het in februari 2006 zo: “Het voornaamste aandeel in de stijging van de gemiddelde temperatuur de afgelopen 50 jaar is zeer waarschijnlijk toe te wijzen aan de toegenomen broeikasgassen in de atmosfeer veroorzaakt door de mens.” Als men weet dat ‘zeer waarschijnlijk’ gelijk staat aan een waarschijnlijkheid van 90%, dan is er geen twijfel meer over de verantwoordelijkheid van ons ontwikkelingsmodel en ons individueel gedrag.

Maar waarom is het klimaat van belang voor Oxfam-Solidariteit? Het antwoord spreekt voor zich: de eerste slachtoffers van het fenomeen zijn de armste en meest kwetsbare bevolkingsgroepen. Het klimaat treft sommigen harder dan anderen, zoveel is duidelijk.

Het Zuiden als eerste aan de beurt

De Zuidlanden zijn de eersten die het hoofd moeten bieden aan de impact van de opwarming van het klimaat, ook al zijn zij het minst verantwoordelijk voor de klimaatverandering. De verwoestijning en de verwachte daling van de regenval in bepaalde regio’s dreigen de landbouwproductie en de voedselzekerheid van hele bevolkingsgroepen in gevaar te brengen. Dat zal leiden tot meer ziekten en zal de conflicten rond water aanzwengelen. Extreme weersomstandigheden, zoals tropische cyclonen, orkanen en tyfonen zullen waarschijnlijk intenser worden en de stijging van het zeeniveau dreigt tientallen miljoenen klimaatvluchtelingen te veroorzaken. De al fragiele economie van talrijke Zuidlanden zal uiteraard ook zwaar lijden onder de rampen.

Het zijn niet zozeer geografische factoren die aan de basis liggen van de kwetsbaarheid van het Zuiden, wel de armoede die er nog op grote schaal heerst. Hoe kan een land zijn bevolking tegen overstromingen beschermen of zich voorbereiden op rampen als het niet voldoende financile middelen heeft? Hoe een malaria-explosie inperken als de basisgezondheidszorg tekort schiet en er te weinig medisch personeel is? Hoe beter het verminderende blauwe goud beheren als de toegang tot water zo al helemaal onvoldoende is?

Het is tijd om tot actie over te gaan

Armoede, onrecht en kwetsbaarheid voor het klimaat kunnen niet van elkaar losgemaakt worden. Om een coherent antwoord te geven op die uitdagingen, heeft Oxfam-Solidariteit besloten in actie te schieten, in het Noorden en in het Zuiden. Daarom hebben we ons aangesloten bij de Klimaatcoalitie en andere verenigingen die campagne voeren over het verminderen van broeikasgassen. We doen aan beleidsbenvloeding waarbij we een verhoogde coherentie nastreven bij het beleid en bij het uitvoeren van maatregelen om onze economie klimaatvriendelijker te maken. Samen met andere Oxfams pleiten we voor een substantile verhoging van de samenwerkings- en aanpassingsfondsen voor de landen in het Zuiden. In ons werk met partnerorganisaties in het Zuiden proberen we het beheer van klimaatrisico’s zo goed mogelijk te integreren. We bezorgen hen informatie en zorgen voor vorming.

De tijd dringt. Als we niets doen, dreigt de opwarming van het klimaat al onze inspanningen sinds decennia in het bestrijden van de armoede teniet te doen. Het is dus hoog tijd om iets te doen. Nu."

Stefaan Declercq
Algemeen secretaris van Oxfam-Solidariteit
Brigitte Gloire, specialiste duurzame ontwikkeling en klimaat
Oxfam-Solidariteit