Handel

Met het Associatieakkoord wil de Europese Unie in Centraal-Amerika de privatisering verderzetten van de watervoorziening, de telecommunicatie en de energiesector. Tegelijk wil de Unie haar bestaande belangen een stevig juridisch kader geven.

Investeringen veilig stellen

Concreet zullen Europese bedrijven de Centraal-Amerikaanse landen dan voor de rechter kunnen slepen als hun winstmarges bedreigd worden, bijvoorbeeld omdat een wet de belangen van de arbeiders verdedigt, de gezondheid van de bevolking prioritair stelt of het milieu en de biodiversiteit wil beschermen.

De Europese Unie wil vooral de rechten van de investeerder vergroten en de vrijheid van handel drijven bevorderen. Maar tegelijk keurt ze een Richtlijn goed die de migranten, ook uit Centraal-Amerika, als misdadigers behandelt.

Migratie staat hoog op de agenda

De Centraal-Amerikaanse onderhandelaars vragen binnen het kader van de politieke dialoog een clausule die de mensenrechten van legale migranten n mensen zonder papieren beschermt.

Europese netwerken zoals CIFCA, Grupo Sur en Red UE-CAN vinden dat de recent goedgekeurde Europese Richtlijn elke dialoog over dit thema blokkeert. Er kunnen daarom ernstige vragen gesteld worden bij de echte wil van de Europese Unie om een consensus te zoeken met de landen uit Centraal-Amerika.

De verplichte mensenrechtenclausules die de EU moet nastreven volgens haar onderhandelingsmandaat worden eveneens afgezwakt, aldus de hogervermelde netwerken. Omdat El Salvador, Guatemala en Nicaragua het akkoord over de erkenning van het Internationaal Strafhof niet willen ratificeren, blijft het bij een intentieverklaring die de ondertekening van het Associatieakkoord dus niet in de weg zal staan.

Geen impactstudies beschikbaar

Over de mogelijke impact van het akkoord op mens en milieu blijkt bovendien nog steeds geen studie te bestaan. Deze studie werd nochtans al in maart 2007 door handelscommissaris Peter Mandelson beloofd. Dit moest garanderen dat het Associatieakkoord effectief zou bijdragen tot duurzame ontwikkeling en zou rekening houden met sociale en milieuaspecten.

Slechts van de producten uit Centraal-Amerika, die nu reeds zonder invoerheffingen vrije toegang hebben tot de Europese markt (Generalized System of Preferences+, GSP+) zou in de toekomst nog binnengelaten worden.

Omdat de 4de onderhandelingsronde afstevende op een open confrontatie, gaf de Europese Commissie op zaterdag 12/07 enige toegevingen onder druk van de Centraal-Amerikaanse regeringen en van het maatschappelijk middenveld. De Commissie ging akkoord om het bestaande systeem (Generalized System of Preferences Plus - GSP+), dat de toegang regelt van producten tot de Europese markt, toch als basis voor de onderhandelingen te gebruiken.

Ook al blijft dit systeem een uitzondering op de vrije marktlogica die door de EU gepromoot wordt, toch is deze stap belangrijk want het toont aan dat onze waakzaamheid en druk nut hebben", aldus Erik Van Mele van Oxfam-Solidariteit.

Gebrek aan transparantie en eenrichtingverkeer

De Centraal-Amerikaanse regeringen consulteren de genteresseerde sociaaleconomische belangengroepen over de onderhandelingsteksten. Maar bij de Europese Commissie is er een volledig gebrek aan transparantie naar de sociale organisaties en de ngo’s.

Het maatschappelijk middenveld vraagt duidelijke antwoorden op zijn voorstellen en gedetailleerde informatie over de inhoud van de gesprekken. Maar de teksten worden als confidentieel beschouwd, zelfs wanneer het over politieke dialoog en samenwerking gaat. Dit gebrek aan transparantie zaait grote twijfels over de belangen die de Europese Unie in deze onderhandelingen verdedigt.

Om al deze redenen steunen CIFCA, Grupo Sur en Red UE-CAN de voorstellen van de voorzitter van de Commissie van Internationale handel van het Europees Parlement, Helmuth Markov. Deze stelde voor om de Andeslanden een verbeterde vorm van het huidige GSP+regime aan te bieden in de plaats van een vrijhandelsakkoord dat zoveel problemen dreigt te veroorzaken omdat het geen rekening houdt met de bestaande verschillen tussen de handelsblokken. Dit geldt nog veel meer voor de verzameling van kleine economien in Centraal-Amerika.

Voor meer info:
 Erik Van Mele, Oxfam-Solidariteit
Tel. 02 501 67 47 — e-mail: erik.vanmele@oxfamsol.be