Noodhulp

Na het ineenstuiken van staakt-het-vuren moet er dringend actie komen in plaats van Europese diplomatieke vluchten.

Het zwakke staakt-het-vuren houdt niet stand en dit betekent dat duizenden mensen opnieuw in paniek op de vlucht slaan. Voor de humanitaire organisaties wordt het bijgevolg nog moeilijker om deze mensen te bereiken. Terwijl bijna 250.000 mensen bij de recente gevechten hun woningen hebben moeten ontvluchten, is de vredesmissie van de Verenigde Naties, de MONUC, er niet in geslaagd de vrede te waarborgen en de bevolking te beschermen.

Stefaan Declercq, Algemeen secretaris van Oxfam-Solidariteit: “Net zoals hun Franse en Britse collega’s zijn de Belgische minister van Buitenlandse zaken en de minister van Ontwikkelingssamenwerking naar de regio gevlogen en zij hebben klaar en duidelijk opgeroepen om de VN-troepen te versterken.

Deze diplomatieke missies zijn lovenswaardig maar ze hebben op het terrein helaas voor te weinig verbetering kunnen zorgen. In plaats van dergelijke diplomatieke vluchten is er dringend actie nodig. Het kan niet dat onze overheid dergelijke verklaringen aflegt om vervolgens niets te ondernemen om de burgerbevolking te beschermen.”

Gebrek aan daden maakt duizenden nieuwe slachtoffers

Sinds het bezoek van de ministers aan de regio hebben weer tienduizenden nieuwe vluchtelingen alles moeten achterlaten om de gevechten te ontlopen die zijn uitgebroken tussen Kiwanja en Rutshuru. In de loop van vrijdag waren er zware beschietingen rond het vluchtelingenkamp van Kibati, zo’n 5 km ten noorden van Goma in de streek waar Oxfam werkt. Duizenden mensen zijn hierdoor in paniek weggevlucht richting Goma stad.

De meeste vluchtelingen hebben de nacht doorgebracht bij onthaalgezinnen of in scholen en kerken. Nu komen ze blijkbaar terug naar het kamp, maar deze mensen zijn doodsbang en uiterst kwetsbaar”, zei Juliette Prodhan, verantwoordelijke voor Oxfam Groot-Brittanni in DR Congo.

“De toestand is uiterst gespannen, tussen de stellingen van de regeringstroepen en de rebellen liggen amper 200 meter. In Kanyabayonga waar Oxfam eveneens actief is, hebben duizenden mensen zaterdag alles in de steek gelaten terwijl het Congolese leger zich terugtrok op stellingen rond Rutshuru.”

“De Europese landen blijven maar zwakke excuses aanhalen om niets te hoeven doen”, betreurt Thierry Dethier, verantwoordelijke humanitair lobbywerk bij Oxfam-Solidariteit. “Ze schuiven elkaar de hete aardappel door ofwel verwijzen ze naar een ander continent. Een dergelijk gebrek aan daadkracht heeft directe humanitaire gevolgen, zoals nog maar eens blijkt uit de duizenden vluchtelingen die zich in het Kibatikamp niet meer veilig voelden.”

Europa kan ervaring inzetten, diplomatiek n militair

“ De voorbije tien jaar hebben al 5,4 miljoen mensen er het leven bij ingeschoten. Hoeveel meer slachtoffers moeten er eigenlijk nog vallen voordat Europa concreet zal optreden? De Europese Unie heeft een verantwoordelijkheid om burgers te beschermen* maar ze is bezig met grandioos hierin te mislukken!”

Het inzetten van Europese troepen om de MONUC te versterken, moet gepaard gaan met diplomatieke druk om tot een politieke oplossing te komen en de structurele oorzaken van het conflict aan te pakken.

De Europese Unie is het best geplaatst om snel bijkomende troepen te leveren. Ze heeft nuttige ervaring opgebouwd tijdens vredesmissies, zowel in Congo als in Tjaad en ze heeft in het verleden al kunnen bewijzen dat ze een vitale rol speelt in de burgerbescherming. Op dit ogenblik dragen de Europese landen amper 100 mensen bij tot de 17.000 eenheden die de VN in Congo telt.

De MONUC mag dan de grootste vredesmacht ter wereld zijn, ze is ingezet in een land dat zo groot is als West-Europa. In feite was deze troepenmacht al ondermaats lang voordat de nieuwe gevechten uitgebroken zijn. In september deed de VN-verantwoordelijke voor deze vredesmissie, Alain le Roy, al een oproep voor meer troepen en de voorbije dagen heeft hij die oproep nog maar eens herhaald.

Troepen uit de rest van het land naar Kivu en naar het Oosten sturen en daar inzetten is hoegenaamd geen oplossing want er zijn nog onstabiele regio’s waar een open conflict ieder ogenblik opnieuw kan losbarsten.

Een dergelijke beslissing zou de burgers meteen blootstellen aan aanvallen. In Ituri en Dungu in de Oostelijke Provincie hebben duizenden mensen alles achtergelaten om de toenemende gevechten te ontwijken. Alleen al tijdens de gevechten op 1 en 2 november zijn daar 57.000 vluchtelingen bijgekomen.

Staten dragen verantwoordelijkheid om burgers te beschermen

Oxfam vraagt ook concrete maatregelen om de huidige efficintie van de MONUC beduidend te verbeteren. Indien er op dat vlak geen duidelijke en rele politieke koers wordt uitgezet om zowel de huidige dringende crisis aan te pakken als de elementen die daartoe geleid hebben, dan zal zelfs een versterking van de MONUC met extra troepen zo goed als geen effect hebben.

“Zich beperken tot een militair antwoord zal geen oplossing brengen voor dit conflict. Er is meer nodig dan alleen extra troepen en extra militair materieel”, aldus Thierry Dethier. “Maar extra troepen kunnen er wel voor zorgen dat de veiligheid verbetert, dat de burgers beter beschermd worden en dat humanitaire organisaties hulp kunnen bieden aan de mensen die deze dringend nodig hebben.”

“De Europese ministers moeten de gelegenheid grijpen om samen met de Verenigde Naties en de Afrikaanse Unie een politieke oplossing te vinden, militaire versterking te leveren om de burgers te beschermen en ervoor te zorgen dat de wereld zijn blik niet afwendt van Congo. Want dat is in het verleden al veel te vaak gebeurd”, zo besluit de verantwoordelijke voor humanitair lobbywerk bij Oxfam-Solidariteit.

Oproep voor DR Congo
Oxfam-Solidarityeit beantwoordt de oproep van de koepelorganisaties 11.11.11 en CNCD-11.11.11 en neemt op maandag 10 november (om 9 uur) deel aan de mobilisatieactie bij de Europese Raad. Daar start op dat ogenblik de novembertop van de Raad voor Algemene Zaken en Buitenlandse Betrekkingen. De Noord-Zuidbeweging zal aan de Belgische en Europese ministers vragen om Congo bovenaan de agenda te plaatsen.

Perscontacten
 Stefaan Declercq, Algemeen secretaris van Oxfam-Solidariteit
+ 32 2 501 67 08 — +32 476 46 30 53
 Thierry Dethier, verantwoordelijke humanitair lobbywerk bij Oxfam-Solidariteit
tel. +32 497 45 18 31
 Michel Luntumbue, vertegenwoordiger voor Oxfam-Solidariteit in DR Congo (Bukavu)
tel. +243 999 270 307

Voor de redacties
Tijdens de VN-top van 2005 hebben bijna alle landen ter wereld erkend dat zij een “Verantwoordelijkheid dragen om te Beschermen”. Dit betekent dat zij mensen moeten beschermen tegen genocide, oorlogsmisdaden, etnische zuiveringen en misdaden tegen de menselijkheid.
Ze hebben tevens erkend dat de internationale gemeenschap in eerste instantie verantwoordelijkheid draagt om nationale overheden te helpen deze bescherming te bieden. En vervolgens moet zij zonder uitstel optreden indien een staat niet bij machte is haar eigen burgers te beschermen.