Klimaatverandering

De conferentie van Poznan is een teleurstelling. Gezien de magere resultaten, was de sfeer bij afloop heel zwaarmoedig. Zowel voor het terugdringen van de CO2-uitstoot als voor het financieren van de klimaataanpassingen werden de doelstellingen sterk afgeremd. En ook de positie van de landen die verantwoordelijk zijn voor de klimaatverandering ten opzichte van de slachtoffers van het fenomeen werd duidelijk.

Vanwaar die remmingen?

Zoals men kon verwachten is het vooral over de financieringsmechanismen dat de visies het meest uiteen lopen. Hoewel de onderhandelaars een akkoord bereikten over de toegang tot een adaptatiefonds is dit niet gelukt voor de financiering van dit fonds. Op dit moment wordt het adaptatiefonds gefinancierd door middel van een heffing op de opbrengsten van ‘propere’ investeringen van industrielanden in activiteiten die de CO2-uitstoot in het Zuiden beperken in ruil voor ‘CO2-kredieten’. Een van de doelstellingen van de conferentie was om dit mechanisme uit te breiden naar andere projecten. Maar de industrielanden hebben dit verhinderd door zich niet te willen engageren in mechanismen die kostbaardere reductieprojecten opleveren en de toevlucht tot flexibele mechanismen en de handel in emissierechten moeilijker maken. Een logische reactie wanneer men weet dat ons land zijn doelstellingen voor de vermindering van de emissie van broeikasgassen voornamelijk haalt door een maximum aan emmisierechten over de grenzen te kopen in plaats van de binnenlandse plannen aan te passen. Dit is duidelijk in tegenstelling met het Kyotoprotocol dat expliciet vraagt de CO2-uitstoot eerst en vooral in eigen land terug te dringen...

Het klimaat te koop

Heeft men zich in Poznan vooral voorbereid op de top van Kopenhagen in 2009? Of moeten we spiitig genoeg concluderen dat de economische belangen te zwaar hebben doorgewogen op het eindresultaat?

Wat het antwoord ook is, de conferentie van Poznan heeft er in ieder geval voor gezorgd dat de verschillende belangen duidelijk zijn geworden. En dat we de twee oorzaken die aan de basis liggen van de mislukking duidelijk kunnen identificeren: de marktideologie van talrijke onderhandelaars en het gewicht van het lobbywerk van de vertegenwoordigers van deze ideologie.

 De marktideologie: om op de huidige en toekomstige klimaatveranderingen adequaat te kunnen reageren geven vele onderhandelaars de voorkeur aan marktmechanismen zoals de compensatiemaatregelen (investeren in ‘propere’ ontwikkelingsprojecten in het Zuiden) of commercile mechanismen (handel in emissierechten) in plaats van een percentage van het BNP van de rijke landen te gebruiken voor de financiering volgens het ‘de vervuiler betaalt principe’.

 Het lobbywerk: de verdedigers van de marktoplossingen werden gesteund door een leger advocaten. Niet minder dan 1500 lobbyisten verdedigden de belangen van de privsector.

In deze omstandigheden is het niet verwonderlijk dat gevaarlijk en onverantwoordelijke oplossingen zoals het stockeren van koolstof de goedkeuring konden wegdragen van een groot aantal industrielanden, terwijl de voorstellen voor het financieren van het adaptatiefonds, gemakkelijk toe te passen en goedgekeurd door de G77 en door China, verworpen werden door een meerderheid van de rijke landen.

De inefficenti van het marktmechanisme voor het reduceren van de CO2-uitstoot werd door talrijke deelnemers in Poznan herhaaldelijk aangetoond. Maar tevergeefs: het zijn uiteindelijk dezelfde oplossingen, en in het bijzonder de handel in emissierechten, die naar voren worden geschoven om de opwarming van de aarde tegen te gaan.

Op naar Kopenhagen

Verschillende belangrijke voorstellen van de G77 en van China werden in Poznan verworpen. Er is wel een beperkte vooruitgang geboekt, maar veel te weinig om aan de immense uitdagingen te voldoen. In het kader van het globaal akkoord op het einde van 2009, moeten de komende maanden gebruikt worden om solidariteitsmaatregelen te nemen. We moeten ons beter voorbereiden en de discussie over de financiering van de maatregelen tegen klimaatverandering nu voeren, om een clash in de Deense hoofdstad in 2009 te vermijden. En daarom zal Oxfam haar krachten bundelen om te strijden voor een meer rechtvaardig en solidair klimaatakkoord.

Brigitte Gloire

Experte van Oxfam-Solidariteit rond ’klimaat en duurzame ontwikkeling’. Tel: 32 (0) 494 588 606 - brigitte.gloire(at)oxfamsol.be