2015, de tijd loopt

Alweer werden meerdere engagementen aangegaan tijdens de top. Zo kondigde de Wereldbank aan dat ze 750 miljoen dollar extra zou investeren in basisonderwijs, voornamelijk in sub-Sahara Afrika. In werkelijkheid is er echter 16 miljard dollar nodig om onderwijs voor alle kinderen te verzekeren.

Ban Ki-moon, de secretaris-generaal van de VN, maakte bekend dat 40 miljard dollar zou geïnvesteerd worden in de Millenniumdoelstellingen rond gezondheid. Bijzondere aandacht zou gaan naar vrouwen en kinderen. Hij benadrukte de absolute noodzaak om een mondiale strategie te ontwikkelen voor de gezondheidszorg en dit in combinatie met inspanningen van donoren, internationale instellingen, ontwikkelingslanden, de privésector en ontwikkelingsorganisaties. “Om deze strategie op punt te stellen”, verduidelijkte Ban Ki-moon, “is er zeker 169 miljard dollar nodig.”

Verschillende staatshoofden gingen engagementen aan, maar al te vaak zonder te verduidelijken waar het geld vandaan zou komen om deze beloften na te komen. De Europese Unie stelt 1 miljard euro ter beschikking voor de financiering van de Millenniumdoelstellingen in Afrika, de Caraïben en de landen rond de Stille Oceaan. Eindelijk nieuw geld en geen gerecycleerde belofte…
Maar ook de EU is verre van perfect: behalve België, het Verenigd Koninkrijk en Zweden, heeft geen enkel land zich tot nu toe aan zijn hulpbeloftes gehouden.

De FTT openlijk gesteund
Een van de belangrijkste sterke punten was de opmerkelijke steun van de Franse president Nicolas Sarkozy, de Spaanse president José Zapatero en onze eigen Yves Leterme voor de financiële transactietaks (FTT). Grote afwezige was Duitsland, dat zich nochtans al eerder ten voordele van een FTT uitsprak.

Onderzoek van Oxfam wees uit dat de economische crisis, veroorzaakt door de banken, een gat van 65 miljard dollar geslagen heeft in de budgetten van de arme landen. Een kleine taks op de financiële transacties van diezelfde banken zou 400 miljard dollar per jaar kunnen opleveren. Een groep van VN-experts betreffende innoverende financieringen beklemtoonde het belang van zo een transactietaks in hun laatste rapport en zelfs het IMF beschouwt deze taks als een realistisch middel om nieuw geld te vinden voor de verwezenlijking van de Millenniumdoelstellingen.

Deze discussie zal een vervolg krijgen op Europees niveau tijdens de vergadering van de Europese ministers van Financiën in oktober en tijdens de volgende G8- en G20-top. Nog nooit was iedereen het zo eens over de FTT. Deze taks wordt immers al jaren voorgesteld, maar werd tot nog toe nooit aangenomen. “De invoering van deze taks is niet langer een kwestie van technische haalbaarheid, maar van politieke wil”, verklaarde Yves Leterme, terwijl hij het rapport van de VN-experts aanhaalde.

De Verenigde Staten en de strijd tegen fiscale fraude
Tijdens zijn toespraak verklaarde president Obama dat hij de Amerikaanse mijn- , petroleum- en gasbedrijven wil dwingen om de betalingen aan regeringen over de hele wereld aan het licht te brengen. Obama wil met dit initiatief een halt toeroepen aan de fiscale fraude en hij lanceerde een oproep voor een wereldwijde versterking van de reglementering.

Oxfam hoopt dat andere landen dit voorbeeld zullen volgen. Op die manier kunnen de ontwikkelingslanden meer inkomsten halen uit de exploitatie van hun natuurlijke rijkdommen door multinationals. Dit wordt zonder twijfel een ander delicaat dossier om te behandelen tijdens de G20-top.

Op tien jaar tijd is er weinig vooruitgang geboekt in de verwezenlijking van de Millenniumdoelstellingen. De meeste landen hebben zich niet aan hun engagementen gehouden, maar niemand wil dit collectieve falen toegeven. Er liggen nu een aantal betekenisvolle ideeën op tafel die zo snel mogelijk moeten omgezet worden in concrete initiatieven.