Cuba

Op 18 mei jl., op de G-8 top in Birmingham, kondigden Blair, Santer en Clinton triomfantelijk een akkoord aan over de aanslepende ruzie rond de extraterritoriale wetten Helms-Burton (Cuba) en D’Amato-Kennedy of ILSA act (Libi en Iran). Reeds 2 jaar onderhandelt Leon Brittan, Europees handelscommissaris met de VS-regering, over hoe de Europese Unie eventueel de doelstellingen van de Helms-Burton wetgeving - ttz. een investeringsboycot tegen Cuba - zal overnemen. Op de vergadering in Birmingham kwam de Europese Commissie tot een akkoord met de VS over een wereldwijd beschermingsakkoord van eigendom. Het wordt steeds duidelijker dat de Europese Commissie in dit dossier ongelooflijke toegevingen aan het doen is. Op die manier verspeelt de Unie niet enkel haar capaciteit tot het voeren van een van de VS onafhankelijke buitenlandse politiek t.a.v. Cuba, maar ze aanvaardt bovendien een wijziging van fundamentele principes uit het Internationaal Recht. Het wordt hoog tijd dat de 15 lidstaten de Britse handelscommissaris Leon Brittan de wacht aanzeggen. De laatste 2 jaar poogt deze man geschiedenis te schrijven waarbij hij de 15 lidstaten van de draagwijdte van zijn toegevingen in het ongewisse laat.

Het akkoord van Brimingham heeft veel kans door het VSA-Congres aanvaard te worden

Op 17 juni jl. schrijft Jesse Helms het volgende aan de Minister van Buitenlandse Zaken, M. Albright : Na 13 maanden van onderhandelingen hebben de Europeanen-weliswaar morrend en met tegenzin - aanvaard dat hun bedrijven geen eigendommen , genaast door het Castro regime, in weerwil van het internationaal recht, meer mogen gebruiken (om profijt te maken). Deze laattijdige toegeving van de E.U. betekent een buitengewone steun aan de “ Cuban Liberty and Democratic Solidarity Act” (de Helms-Burton wet). Na 2 jaar bitter bekritiseren van deze VS-wet - en na zelfs een basisloze klacht ingediend te hebben in de Wereld Handels Organisatie (WHO) - hebben de Europeanen de fundamentele principes van deze wet aanvaard. Door dit te doen onderwerpen ze (hun eigen) actuele en toekomstige buitenlandse investeerders in Cuba aan de bestaande sancties van de Helms-Burton wet en hebben ze onze zaak voor VS-gerechtshoven en de WHO versterkt.”(...) “Samenvattend kunnen we stellen dat de Helms-Burton wet een historische vooruitgang vertegenwoordigt in de verdediging van eigendomsrechten in Cuba en over gans de wereld.” Het lijkt er ondertussen steeds meer op dat Jesse Helms de eigenlijke architect is van het akkoord van Birmingham. Voorlopig wil hij Titel 4 van de Helms-Burton wet nog niet amenderen, eerst moet er nog aan een aantal bijkomende voorwaarden voldaan worden door de Europese Unie. Maar waarnemers menen dat deze voorzitter van de Senaatscommissie van Buitenlandse Zaken enkel maar zo luid roept om het onderste uit de kan te halen.

Het Birmingham akkoord en de MAI onderhandelingen

Waar de Helms-Burton wet het voornaamste obstakel was om het MAI-voorstel (Multilateraal Akkoord over Investeringen) in april voorlopig van de agenda af te voeren, zijn vandaag deze besprekingen precies de gangmaker van een nieuwe MAI-akkoord dat morgen waarschijnlijk in de WHO zal besproken worden. De Helms-Burton onderhandelingen verschoven de afgelopen 2 jaar langzaam van een meningsverschil tussen de VS en de EU in buitenlandse politiek met betrekking tot Cuba, naar een set disciplines betreffende een investeringscode in illegaal genationaliseerde eigendommen in Cuba om voorlopig te eindigen in een globaal verdrag over de wereldwijde verdediging van eigendomsrechten. De Europese Commissie blijkt akkoord te gaan om haar bedrijven te “ontraden” investeringen te doen in eigendommen (overal ter wereld...) die in een speciaal register zouden worden opgenomen en die “illegaal” zouden genationaliseerd zijn. Hier zitten we verdacht dicht bij de MAI-discussie van april 1998. Welk land in het zuiden zal het nog aandurven landhervormingen door te voeren voor het publieke belang, wetende dat deze morgen illegaal zullen verklaard worden door een Europese of VS-rechtbank ? Wetende dat het gevolg zal zijn dat er een internationale ban op toekomstige investeringen staat in je land ? Op welke basis zegt de Europese Commissie dat Cuba een “notoire illegale confiscator” is ? Je zou verwachten dat er een onderzoek is gebeurd met medeweten van de Cubaanse overheid ? Niets daarvan, Leon Brittan heeft nvoudigweg de VS argumenten overgenomen. Wat is de waarde van de succesvolle compensatieakkoorden die Cuba met een reeks Europese landen heeft afgesloten ? Houden deze geen erkenning in van het feit dat de nationaliseringen volgens het Internationaal Recht O.K. waren ? Wat is de waarde van het akkoord dat Belgi en Luxemburg 1 dag na te top in Birmingham met Cuba afsloten ter verdediging van onze investeringen aldaar ? Zijn de 15 lidstaten het ermee eens dat eigendom een fundamenteel mensenrecht is ? Want dit is de argumentatie voor het “illegaal” verklaren van deze nationaliseringen. Menen de 15 lidstaten dat zij in staat zijn te oordelen over de legaliteit van nationaliseringen van een land t.a.v. haar eigen onderdanen ? Door dit akkoord te onderschrijven, is de Europese Unie medeplichtig aan het creren van nieuw internationaal recht. Het is belangrijk te beseffen dat dit de ware agenda is van Jesse Helms.

Het is bijna 12.00 h. voorbij voor de Europese Unie

De 15 lidstaten hebben tot nog toe blijk gegeven van het niet beseffen van de draagwijdte van deze onderhandelingen. Anders kan je moeilijk verklaren waarom ze zo ver gaan in hun toegevingen. Het is tijd dat de 15 lidstaten de Europese Commissie op de vingers tikt. Menig waarnemer ziet daarenboven in de handelingen van Leon Brittan een manoeuvre om ook de buitenlandse politiek in de praktijk aan de 15 lidstaten te onttrekken. Wil de Europese Unie zelfs maar een deeltje geloofwaardigheid behouden zowel bij haar onderdanen als in de VSA, dan kan ze de volgende suggesties misschien in overweging nemen :

1. Het moet gezegd dat de Helms-Burton wet geen handelsconflict is maar een conflict van Buitenlandse politiek. Tot nader order voeren de 15 lidstaten officieel een politiek van constructieve economische samenwerking met Cuba. Vandaag onderhandelt men echter over hoe de EU zichzelf een moratorium op investeringen in Cuba zal opleggen. Het valt moeilijk te begrijpen hoe de EU op deze manier haar objectief van meer democratie in Cuba op een geloofwaardige manier aan de man zal kunnen brengen. In Miami karakteriseren ze de Helms-Burton wetgeving als een snelkookpan effekt. Bezorg de gewone Cubaan zo lang als nodig schaarste en ongemak, dan zal hij vroeg of laat zijn regering met geweld omver werpen. Een recept voor regelrechte chaos en gewelddadige omwenteling dus. Onttrek deze onderhandelingen voor het te laat is aan de bevoegdheid van Leon Brittan, een handelscommissaris, die een nimmer geziene minachting tentoon spreidt ten aanzien van iedere parlementaire vraag naar informatie. 2. Indien dit politiek niet haalbaar is, dien dan de klacht bij de WHO opnieuw in. Door het laten uitdoven van het in 1997 opgestartte panel (sommige waarnemers menen trouwens dat deze uitdooftechniek een op voorhand afgesproken scenario was tussen Stuart Eizenstat en Leon Brittan) heeft de EU de beginnende oppositie van “free-traders” tegen de Helms-Burton wetgeving in de republikeinse partij ontkracht. De Helms-Burton wet is illegaal, ieder Europees land denkt er zo over. Ze is dit niet enkel omdat ze extra-territoriaal is (ook de EU heeft extraterritoriale wetten), maar ook omdat ze indruist tegen het principe van niet inmenging in de interne aangelegenheden van een ander land. Het is niet aan de EU om voor Clinton de kastanjes uit het vuur te halen. De E.U. dreigt haar toegeeflijke houding nog duur te betalen, in het VS-Congres staat haar geloofwaardigheid nu reeds op een absoluut dieptepunt. 3. Breng Titel 3 nu eens eindelijk serieus op de onderhandelingstafel. Zich in het riet laten sturen met een belofte dat Clinton het Congres zal “aftasten” om te zien of er een amendement van deze bepalingen eventueel mogelijk zou zijn, hebben we vorig jaar reeds meegemaakt met titel 4. Er kwam niets van terecht, integendeel... 4. Laat je niet in de luren leggen door beloftes dat de Franse Total investering in Iran en de Spaanse Repsol activiteiten in de Libische oliesector getolereerd zullen worden door de VS. Dit is geen toegeving, want de ILSA act is op dergelijke manier geconstrueerd dat de president ze makkelijk kan “waiven”. 5. Jesse Helms is nog niet helemaal over de brug gekomen. Indien de bovenstaande aanbevelingen niet haalbaar zijn, weiger dan op zijn minst in te gaan op de bijkomende voorwaarden die hij vandaag stelt alvorens hij Titel 4 wil amenderen (cfr. dezelfde brief van 17 juni aan M. Albright).

Twee jaar onderhandelen heeft vandaag enkel nog maar geleid tot constante EU-toegevingen aan Jesse Helms. Helms is geen gek, zoals sommige euro-diplomaten binnenskamers zeggen. Helms is een veel geduchter en verstandiger tegenstander dan men denkt, die in feite de huidige onderhandelingen leidt. Zijn profetische woorden van 2 jaar geleden zijn bijna realiteit: “The Europeans will end up doing this to themselves”.

En laten we a.u.b. het noorden niet verliezen in deze discussie. Reeds meer dan 30 jaar lang handhaven de VSA een blokkade tegen Cuba. Belgi heeft reeds meerdere malen in de VN deze blokkade veroordeeld. Het Belgische Parlement deed dit ook. Helms-Burton is niets meer dan een consolideren van deze blokkade. Daarover onderhandelen is niet enkel onderhandelen over de mogelijkheid van het voeren van een van de VS onafhankelijke buitenlandse politiek, maar is in flagrante tegenspraak met onze houding in de Verenigde Naties. Hier ligt een uitgelezen mogelijkheid om meer ethiek in de internationale relaties te brengen. Misschien lijkt Cuba ons geen handelsoorlog met de VS waard, maar bedenk dat het hier over veel meer dan Cuba gaat. Het zou ons morgen erg zuur kunnen opbreken. Er dienen zich belangrijke discussies aan in 1999 in de WHO. Ook de Millennium round is Leon Brittan reeds aan het voorbereiden. Zeggen we de VSA nu reeds dat we bereid zijn tot eender welke toegeving ? Dit is alvast de mening die ze in het VS-Congres hebben verworven door de aanhoudende Europese debacles in de Helms-Burton onderhandelingen.