Voedselsoevereiniteit

Het VN Comité voor Voedselveiligheid (CFS) kwam in de week van 17 oktober 2011 naar jaarlijkse traditie samen in Rome om een antwoord te bieden op belangrijke thema’s die de voedselcrisis aanbelangen. Het CFS maakte duidelijk dat het de rol van spilfiguur in het globale beleid rond het recht op voedsel en kwalitatieve voeding aankan. Een aantal regeringen, waaronder de voedselexporterende landen van de G20, zijn echter niet klaar om de structurele oorzaken van het manke voedselsysteem aan te pakken en de gevolgen van hun zwak beleid te erkennen.

Het toegenomen belang van het CFS is bewezen door de sterke participatie van de leden en de grote vooruitgang die geboekt werd in het opstellen van duidelijke richtlijnen over landeigendom. Middenveldorganisaties, waaronder Oxfam, konden als leden van het CFS ook aan de debatteren deelnemen. Ze maakten het verschil door de regeringen te herinneren aan hun verantwoordelijkheden.

Het panel van experten (High Level Panel of Experts / HLPE)) toonde aan dat dit van cruciaal belang is, door specifieke, op de praktijk geënte voorstellen op tafel te leggen. Wetenschappelijk is er eenstemmigheid dat ‘business as usual’ geen optie is en er groeit een consensus over wat gedaan moet worden opdat iedereen vandaag en in de toekomst voldoende voedsel zou hebben.

“Ondanks de vurige en constructieve debatten hield een aantal regeringen koppig vast aan de aanpak ’niets horen, niets zien, niets zeggen’. Ze weigerden de aanbevelingen van de experten en de middenveldorganisaties te volgen en verder te kijken dan hun belangen op korte termijn. Enkele van de machtigste regeringen zagen deze besprekingen niet als een kans om de honger van bijna 1 miljard mensen een halt toe te roepen maar eerder om het debat over de oorzaken van de voedselcrisis te vermijden en dus ook de noodzaak om hun eigen beleid te herzien. Voor hen was dit een pure handelsbespreking zonder kostenplaatje”, zei Thierry Kesteloot, beleidsmedewerker rond voedselsoevereiniteit bij Oxfam-Solidariteit en deelnemer aan het CFS.

Werken aan meer coherentie
Voor het eerst sinds zijn hervorming focuste het CFS uitsluitend op de coherentie en de coördinatie van het beleid door vier cruciale thema’s centraal te plaatsen: de volatiliteit van de voedselprijzen, landroof, gender en investering in kleinschalige landbouw.

Het CFS zal Richtlijnen over Landeigendom uitwerken. Dit eerste internationaal instrument over land zal een krachtig middel zijn om zo snel mogelijk een einde te stellen aan landroof. Thierry Kesteloot benadrukt dat het CFS dringend een datum moet vastleggen om dat document af te werken: “De slachtoffers van landroof kunnen niet wachten.”

Het belang van vrouwelijke landbouwers
Vele landen, van Afghanistan tot Zimbabwe, zijn zich ervan bewust dat vrouwen steunen en hen gelijke grondrechten toekennen bijdraagt tot wereldwijde voedselzekerheid. “We kijken er nu naar uit dat regeringen de daad bij het woord voegen en actie ondernemen om het recht op voedsel voor vrouwen te promoten en ervoor te zorgen dat zij op een rechtvaardige manier aan kleinschalige landbouw kunnen doen”, benadrukte Thierry Kesteloot.

"Investeren in vrouwelijke voedselproducenten kan de totale landbouwopbrengst in ontwikkelingslanden met 2,5 tot 4 procent doen stijgen, waarmee 150 miljoen mensen meer gevoed kunnen worden."

Alle regeringen zijn het eens dat kleinschalige landbouwers een belangrijke rol spelen in de strijd tegen honger. Zij moeten dus gesteund worden en inspraak krijgen in alle beslissingen rond voedsel en landbouw. “We weten nog niet hoe dit in realiteit omgezet zal worden. In het verleden hebben we al te vaak mooie beloftes gehoord die niet werden waargemaakt. De tijd dringt om een concreet actieplan uit te stippelen dat de meest kwetsbare mensen in de wereld zal helpen”, aldus nog Thierry Kesteloot.

Biobrandstoffen worden niet aangepakt!
De regeringen erkenden ook dat de buitensporige speculatie absoluut moet ingetoomd worden met het oog op stabielere voedselprijzen. Maar aan de andere kant blijven ze stil rond de groeiende vraag naar biobrandstoffen en voeren ze een beleid met ambitieuze doelstellingen en subsidies voor de productie en consumptie van biobrandstof.

“Het CFS zorgde ervoor dat de volatiliteit van voedselprijzen op de agenda stond, maar de onwil van de belangrijkste G20 landen om de oorzaken van die schommelende prijzen, zoals bijvoorbeeld biobrandstoffen, aan te pakken, ondermijnde de verwezenlijkingen van de voorbije week. Sommige regeringen geven hun eigen economische belangen op korte termijn voorrang op het recht op voedsel voor iedereen. Het is frustrerend te zien dat regeringen heel goed weten dat ze biobrandstoffen en reserves moeten aanpakken, maar toch vasthouden aan vertragingstactieken”, besloot Thierry Kesteloot.

Kleine voedselproducenten, vrouwen, arme stedelingen, inheemse volkeren, landlozen, landarbeiders en ngo’s uit alle werelddelen hebben hun krachten gebundeld om te wegen op de politieke debatten. Ze willen niet alleen beschouwd worden als slachtoffers van de voedselcrisis, maar zijn overtuigd dat ze grondig kunnen bijdragen tot de oplossingen van de crisis. Daarvoor eisen ze met eensgezinde stem de noodzakelijke beleidsveranderingen. Ze hebben nu al de afspraak gemaakt met de verschillende landen dat ze in oktober 2012 rekenschap zullen afleggen voor de getroffen beslissingen.

Voor meer informatie:
 Thierry Kestloot , beleidsmedewerker voedselsoevereiniteit bij Oxfam-Solidariteit
02 501 67 55 — tke (at) oxfamsol.be