Aardbeving Haïti

Carrefour Feuilles in de zuidelijke buitenwijk van Port-au-Prince werd door de aardbeving zwaar getroffen. Het dagelijkse reilen en zeilen van de vele overlevenden die niets omhanden hebben, wordt er nog altijd door bepaald. Een van hen is Clotide Anilus, een 38-jarige moeder. Wij ontmoeten haar wanneer ze met drie schotels in haar tas terugkeert van bij Guerline Dimanche, de verantwoordelijke van de gemeenschapskeuken die door Oxfam gefinancierd wordt.

Dagelijks worden bijna 5.000 maaltijden bereid

Dankzij dit restaurant kan Clotide dagelijks een warme maaltijd bieden aan haar gezin met drie kinderen en een zieke echtgenoot, die een beetje verspreid wonen in de stad. “Dit restaurant is onze enige mogelijkheid om te overleven”, zegt Clotide. “Het is me in het begin niet gelukt om aan voedselbonnen te geraken want de distributie was niet echt goed georganiseerd. En daardoor is het leven voor mijn kinderen en mijn man er niet eenvoudiger op geworden.”

Sinds de aardbeving van januari zitten vele duizenden Haïtianen net als Clotide in een heel benarde situatie. Gelukkig zorgt Oxfam voor enige ondersteuning via gemeenschapskeukens. Momenteel financiert ze er al een veertigtal (binnenkort zullen er dat 56 zijn) in Carrefour Feuilles, een van de grootste agglomeraties van het hoofdstedelijke gebied.

Via deze gemeenschapsrestaurants zorgt Oxfam dagelijks voor 4.500 warme maaltijden. Elke keuken levert 80 maaltijden die volgens de regels van de Haïtiaanse keuken en vooral in aanvaardbare hygiënische omstandigheden bereid werden. De maaltijden gaan bij voorkeur naar de meest kwetsbare groepen zoals vrouwen, ouderen en personen met een handicap.

Bovendien ontvangen de begunstigden van dit hulpprogramma ook een uitkering van 2.000 gourdes (50 dollar) per twee maanden om andere basisaankopen te kunnen doen zoals pijnstillers, toiletgerief, enz.

Microfinanciering om zelf aan de slag te kunnen

Clotide kan elke dag vier warme maaltijden afhalen. Haar gezin telt vijf leden maar toch is ze hiermee tevreden “We delen een portie met z’n twee. Dat is geen probleem, andere gezinnen moeten toch ook iets krijgen”, lacht ze.

Met die glimlach probeert ze haar andere zorgen te verdrijven. Toen haar man geestesziek werd en verlamd raakte nog vóór de aardbeving, moest ze haar winkeltje sluiten. Ze is al drie maanden achter met de terugbetaling van een lening. En haar kinderen van 14, 12 en 7 slapen in een sloppenwijk terwijl zij de nacht bij haar echtgenoot doorbrengt in het vluchtelingenkamp. Vroeger woonde zij in het huis van haar zus omdat ze zelf geen huur kon betalen, maar dat is helemaal verwoest door de aardbeving.

“Waar ik me nu ‘t meest zorgen om maak is dat deze gemeenschapskeuken na twee maanden weer zal stoppen. Wat moet ik dan gaan doen,” vraagt ze zich met een bang hart af.

Een goede vraag die eigenlijk op ieders lippen ligt. De hulpverlening is inderdaad snel op gang gekomen na de aardbeving maar wat zal er gebeuren als die hulp stopt? Wat als de hulpverleners weer vertrokken zijn en de toestand niet genoeg verbeterd is zodat de bevolking zelf de zaken in handen kan nemen?

“Met een klein beginkapitaal zou ik mijn voedingswinkeltje terug kunnen opstarten en zelf kunnen instaan voor mijn gezin”, zegt de jonge vrouw hoopvol.

Dat is precies de hoofdbedoeling van het humanitair programma dat Oxfam uitgewerkt heeft: mensen helpen om zelf terug in te staan voor de behoeften van zichzelf en hun gezin. Zodra het noodprogramma met de gemeenschapskeukens afgerond is, zullen de begunstigden opgenomen worden in een ander Oxfam-programma met microkredieten. Met een beperkte financiering zullen zij dan zelf winkeltjes of kleine ondernemingen kunnen opstarten om geleidelijk aan volledig autonoom te zijn.

“Ons uitgangspunt is dat alle begunstigden over een duurzame oplossing moeten beschikken. Eens dit project met gemeenschappelijke restaurants stopt, mag er niemand hulpeloos achterblijven”, zegt Philippa Young, Oxfam-verantwoordelijke van het programma rond voedsel en bestaansmiddelen in Port-au-Prince.

“Met ons nieuwe programma zullen we 95% van de microbedrijfjes financieren. De begunstigden van het programma zullen 125 dollar ontvangen om hun bedrijfje weer op te starten. De andere begunstigden hebben heel specifieke noden die we ook zullen trachten te beantwoorden zodat ook zij actief kunnen zijn en voor hun eigen bestaansmiddelen kunnen instaan.

Peleg Charles, communicatiemedewerker in Port-au-Prince