Klimaatverandering

Actie in Brussel en in Cancún
Een dag voor de start van de Klimaatconferentie voerde Oxfam actie voor het klimaatfonds. In het kader van de internationale campagne “Sow the Seed”eisten meer dan 60 Oxfam-activisten dringende maatregelen voor kleine boeren in ontwikkelingslanden tijdens de “Zing voor het Klimaat”-manifestatie. Samen met duizenden andere mensen zongen ze het klimaatlied “Hey You”, een oproep naar de Belgische en Europese beleidsmakers die de komende twee weken op de klimaatconferentie zullen onderhandelen met de delegaties van de rest van de wereld.

Intussen spoelde in Cancún ook een gigantische fles aan op het strand met de boodschap van miljoenen mensen van over de hele wereld aan het adres van de wereldleiders: “Red levens in Cancún”.

Dringend klimaatfonds nodig!
Een klimaatfonds moet de arme landen de kans geven zich duurzaam te ontwikkelen en tegelijk middelen voorzien om zich aan te passen aan de klimaatverandering. Vooral deze financiering voor aanpassingsmaatregelen is tot nu toe totaal ondermaats en onderbelicht, terwijl de uitdagingen in ontwikkelingslanden op dit vlak enorm zijn. De negatieve klimaateffecten op de landbouwgewassen en de voedselzekerheid zijn daar nu al voelbaar.

Enkele voorbeelden:

 In regio’s die al te kampen hebben met voedselonzekerheid zal de opbrengst van landbouwgewassen zoals tarwe, rijst en maïs sterk dalen door de klimaatverandering.
 In 2008 waren er al 36 miljoen ‘klimaatvluchtelingen’: mensen die op de vlucht moesten voor - steeds vaker voorkomende - natuurrampen.
 Tussen nu en 2015 zullen zo’n 375 miljoen mensen het slachtoffer worden van natuurrampen veroorzaakt door de klimaatverandering.

Ontwikkelingslanden moeten zich kunnen aanpassen
Momenteel wordt wereldwijd minder dan 10 % van de bestaande klimaatfinanciering besteed aan projecten om ontwikkelingslanden te steunen bij de nodige aanpassingen. De rest van de middelen gaat naar koolstofarme ontwikkeling. Resultaat: de arme gemeenschappen die nu al de gevolgen van het wispelturige klimaat ondervinden, hebben geen financiële middelen om zich ertegen te wapenen.

“Driekwart van deze arme bevolking leeft in landbouwgebieden”, stelt Saar Van Hauwermeiren van Oxfam. De vruchten van hun lapje grond zijn vaak de belangrijkste bron van overleving. Hen de nodige middelen bezorgen om hun oogsten te beschermen, is dus levensnoodzakelijk. Anders kan klimaatverandering alle inspanningen rond armoedebestrijding volledig teniet doen”,. “Oxfam dringt er daarom op aan dat minstens de helft van de middelen van het globale klimaatfonds toegewezen wordt aan aanpassingmaatregelen”.

Voor Oxfam is het noodzakelijk de ontwikkelingslanden nauw te betrekken bij het uitwerken van de structuur en het beheer van het fonds. Ook vrouwen moeten hun zeg krijgen in de besteding van de middelen, want zij spelen een essentiële rol in de voedselvoorziening van hun gezin.

Ondanks hun gebrek aan financiële middelen nemen de kwetsbare boeren in het Zuiden initiatieven om zich aan te passen. Enkele voorbeelden van kleine projecten met een impact op lange termijn, ondersteund door Oxfam:
 In Tanzania, Oeganda, Ethiopië en Peru houden koffieboeren de traditionele agrobosbouw met systemen van schaduwteelt in stand. Daardoor wordt erosie bij hevige regenval vermeden en worden temperatuurstijgingen gebufferd.
 In Cuba hebben boeren een aangepast irrigatiesysteem ontwikkeld en gebruiken ze serres die gemakkelijk verplaatsbaar zijn in geval van orkanen.

Van waar komt het geld?
“Het klimaatfonds moet gespijsd worden door de industrielanden, de historische verantwoordelijken voor de huidige klimaatverandering die de ontwikkelingslanden het hardst treft,” zegt Saar Van Hauwermeiren. “Vorig jaar in Kopenhagen was er eensgezindheid over het feit dat tegen 2020 jaarlijks 100 miljard dollar nodig is om de klimaatuitdaging aan te gaan. Cancún moét dit bedrag als een minimum herbevestigen. Daarbij moet het uiteraard gaan over nieuwe middelen, bovenop de eerder beloofde hulp.”

Voor de ontwikkelingslanden is een globaal VN-klimaatfonds een onmisbare voorwaarde om te kunnen spreken over een rechtvaardig klimaatakkoord. Om de onderhandelingen te doen slagen, is er dus allereerst eensgezindheid nodig over dit onderwerp. Cancún moet de basis leggen voor een rechtvaardig en bindend akkoord en moet het vertrouwen in het VN-proces opnieuw herstellen.

Volg de klimaatbesprekingen
De komende twee weken blijft Oxfam in Cancún heel actief aanwezig, zowel binnen als buiten het conferentiecentrum waar de onderhandelingen plaatsvinden. Volg het nieuws over de onderhandelingen:

– Via de blog van Oxfammedewerkster Saar Van Hauwermeiren
– Via de Cancún website van Oxfam

Voer ook zelf mee actie:
– Zaai het Zaad: voer samen met Oxfam mee actie voor een klimaatfonds