STOP! Werknemers zijn geen gereedschap

Oxfam ontmoette tijdens Sfinks mixed een enthousiaste groep artiesten. We spraken met manager Jean-Christophe Sidoit en met Eng Reth en Ron Reth, twee jonge acrobaten van 19 jaar die via de circusschool een tweede kans kregen in het leven.

Eng Reth woonde na de Cambodjaanse oorlog en de genocide samen met zijn familie in een vluchtelingenkamp bij de Thais/Cambodjaanse grens. Als kind werd hij door zijn ouders weggestuurd om via bloemenverkoop aan de kost te komen. Het duurde niet lang voor hij door de politie opgepakt werd. Ron Reth leefde in een gezin waar geweld en misbruik een gewoonte geworden waren. Als jongen ven 10 besloot hij thuis weg te gaan en in Thailand zijn geluk te beproeven. Hij stak illegaal de grens over en zocht een baantje… maar werd ook door de politie in een opvangcentrum gestopt.

Na enige maanden werden beide jongeren teruggevoerd naar Cambodja en kwamen daar in een nieuw opvangkamp terecht. De omstandigheden waar erg hard, maar er was een lichtpuntje: een jonge Française gaf tekenles aan de kinderen. Zo konden zij hun plekje zoeken binnen een veiliger structuur en via tekeningen uiting geven aan de angst en de ellende die ze tijdens de oorlog gekend hadden.

Via de circusschool kan ik iets betekenen voor mijn land
“Ik kreeg de kans naar school te gaan, te leren lezen en schrijven”, vertelt Eng reth. “Dat stimuleerde me om deel te nemen aan activiteiten in de circusschool die door een aantal jonge vluchtelingen opgericht werd. Via de circusschool heb ik een opleiding kunnen volgen, maar het was ook een manier om ook onze tradities en cultuur te kennen en in stand te houden.”

Ron Reth: “Dankzij de circusschool heb ik een echte vorming gekregen, ik heb zelfs een jaar opleiding kunnen volgen in Frankrijk. Als ik terugblik zie ik hoe die beslissing om op eigen benen te staan me naar deze plek heeft gevoerd. Ik kan nu voor mezelf zorgen en tegelijk iets betekenen voor anderen. Ik kan mijn familie helpen en dat geeft me een goed gevoel.”

Jean-Christophe Sidoit: “Het project van de circusschool startte in 1998. Daarvoor hadden Cambodjaanse jongeren al een gemeenschap gevormd waar ze samenwerkten op het land en tegelijk met artistieke projecten bezig waren. De school biedt sinds het begin een soort opvang voor kinderen. Zij nemen deel aan activiteiten, sommigen blijven komen en volgen een professionele opleiding. Ze geven mee voorstellingen en hoe klein ook hun rol, het versterkt hun gevoel van eigenwaarde wat enorm belangrijk is voor deze gekwetste jongeren. Op hun beurt kunnen ze iets gaan betekenen voor anderen. Voor de Cambodjaanse samenleving is dat zeker een meerwaarde want de mensen hebben het niet gemakkelijk.”

Oxfam meets Cambodja
Jean-Christophe Sidoit: “Wij brengen met Phare Ponleu Selpak ook theatervoorstellingen in textielbedrijven: de jongeren werken op die manier mee aan bewustmaking. Die textielarbeidsters behoren misschien tot een groep van bevoorrechten omdat ze een inkomen verwerven. Maar ze hebben wel hun familie op het platteland moeten achterlaten om te kunnen werken in grote productiecentra onder zeer moeilijke omstandigheden. Ze kennen hun rechten niet, weten niet hoe zich te verdedigen tegen misbruiken en slechte werkomstandigheden. De circusschool werkt rond thema’s als seksuele voorlichting en misbruik en ze biedt vorming rond arbeidsrechten en gezondheidszorg… Voor de jonge artiesten is dat verrijkend.”

C.CAWDU, een Cambodjaanse partner van Oxfam-Solidariteit, is ook actief op dit domein. De onafhankelijke textielvakbondsfederatie wil de arbeidsters bewust maken van hun rechten en ze mobiliseren om deze rechten af te dwingen via collectieve onderhandelingen. In de diensten- en toerismesector werkt Oxfam samen met CSTWF, de Cambodjaanse federatie van werknemers. Deze partner wil via onderhandelingen tot collectieve loonafspraken komen en de vakbondsactie versterken om een betere arbeidssituatie te verwezenlijken voor alle werknemers.

“STOP! Werknemers zijn geen gereedschap”
De campagne voor Waardig werk van Oxfam-Solidariteit sluit aan bij de problematiek die de artiesten van Phare Ponleu Senlak geregeld zien in de fabrieken waar ze voorstellingen kunnen geven. Arbeiders worden er als gereedschap beschouwd. Ondernemers van multinationale bedrijven sluiten de fabriek onder de mom van de crisis, om elders waar de arbeidskracht nog goedkoper is terug op te starten. En de werkers die een deel van hun inkomen naar de familie op het platteland stuurden, staan zonder vergoeding op straat. Daarmee wordt een hele gemeenschap getroffen.

De campagne “STOP! Werknemers zijn geen gereedschap” die Oxfam-Solidariteit deze zomer voert, vraagt de steun van het publiek tijdens muziekfestivals zoals Sfinks mixed. De boodschap hoeft niet veel uitleg: nu de crisis zich in de rijke landen laat voelen, daagt het spook van de werkloosheid op in Noord en Zuid. Er is slechts een verweer: over de grenzen heen solidair zijn en onze regeringen onder druk zetten om een arbeidsvriendelijker beleid te voeren. Zowel de Belgische als de Europese overheden moeten van waardig werk een topprioriteit maken in hun internationaal beleid. Bovendien moeten ze regels opstellen waardoor bedrijven garanderen dat in elke schakel van de productieketen op een waardige wijze kan gewerkt worden.

Voor meer info:
 www.oxfamsol.be/werk
 www.phareps.org