Klimaatverandering

Het rapport “Up in smoke” is nummer 4 van een reeks, waaraan werd samengewerkt door 35 ontwikkelingsorganisaties en milieuverenigingen, waaronder Oxfam en Greenpeace. Volgens dit rapport staat Azi voor enkele enorme uitdagingen. Maar er is ook reden tot hoop: we kennen de oorzaken van de klimaatveranderingen; we weten hoe die moeten worden aangepakt en hoe mensen in Azi zich moeten blijven aanpassen. De conclusie is dat er direct moet gereageerd worden. Er valt geen tijd te verliezen.

Bangladesh getroffen door extreme cycloon

Enkele dagen voordat het rapport “Up in smoke” werd gepubliceerd, is een van de kwetsbaarste landen in de regio door een sterke cycloon getroffen. “Bangladesh staat centraal in dit rapport als het land waar miljoenen arme mensen proberen te overleven op het platteland en in de kustgebieden. Zij worden nu al het zwaarst getroffen door klimaatveranderingen die de mens veroorzaakt heeft. Extreme cyclonen zoals Sidr (met windsnelheden tot 240 km/u) tonen nog maar eens aan hoe kwetsbaar arme gemeenschappen wel zijn. Daarnaast zijn de aanhoudende slechte weersomstandigheden een dagelijkse strijd voor miljoenen mensen die van het land en de zee afhankelijk zijn voor hun overleving. Oxfam vraagt dat regeringen niet alleen inspanningen zouden doen om de gevolgen te verminderen maar ook om zich aan toekomstige klimaatveranderingen te kunnen aanpassen”, aldus Bert Maerten van Oxfam International.

Het “Up in smoke”-rapport werd gepubliceerd op het ogenblik dat het klimaatpanel van de VN zijn vierde klimaatrapport voorstelde in Valencia (Spanje). Volgens dit IPCC (Intergovernmental report on Climate Change) zijn er al nooit geziene klimaatveranderingen vastgesteld en het waarschuwde dat de door de mens veroorzaakte opwarming van de aarde tot plotse en onomkeerbare veranderingen zou kunnen leiden.

“We mogen geen poker spelen met de toekomst van onze planeet. Er staat teveel op het spel en de belangen van de armste mensen en de meest kwetsbaren mogen niet de inzet zijn, “ zei Athena Ballesteros van Greenpeace International. “We hebben voldoende kennis verzameld om te kunnen handelen. In Bali (Klimaatconferentie begin december in Indonesi. nvdr) moeten beslissingen genomen worden die beantwoorden aan de aspiraties van de conclusies van het IPCC.”

In de aanloop naar de klimaattop van Bali

De wereldleiders treffen de laatste voorbereidingen voor de VN-klimaattop van december in Bali om een internationaal antwoord te formuleren op de klimaatuitdagingen. Het “Up in smoke”-rapport zet daarom enkele punten op een rijtje:

 Wetenschappers zijn eensgezind dat het klimaat in Azi deze eeuw zal opwarmen, met onvoorspelbare regenval en moessons waarvan de landbouwproductie afhankelijk is, en met nog meer extreme cyclonen.
 Meer dan de helft van de Aziatische bevolking leeft vlakbij de kusten en wordt rechtstreeks bedreigd door een stijgend zeepeil.
 Azi telt 87 % van de 400 miljoen familiale landbouwbedrijfjes in de wereld. Deze zijn bijzonder gevoelig voor klimaatveranderingen omdat ze afhankelijk zijn van regelmatige en betrouwbare regenval.
 Een stijging met 1C van de nachtelijke temperatuur tijdens het wasseizoen vermindert de opbrengst van de Aziatische rijst met 10%; de tarweproductie zou met 32% kunnen dalen tegen 2050.
 De plotse uitbreiding van de agro-brandstoffenproductie doet de ontbossing toenemen, dat versterkt de opwarming en bedreigt de bestaanszekerheid van de lokale bevolking.
 De eilandbewoners van Vanuatu, Kiribati en Tuvalu in de Stille Zuidzee zijn al het slachtoffer geworden van een stijgende zeespiegel. Hele naties lopen gevaar.
 In Bangladesh, waar 70% van de bevolking van landbouw leeft, hebben veranderende temperaturen en regenval bepaalde teelten al aangetast.
 In India werden 28 miljoen mensen bedreigd bij recente overstromingen en sommige Indiase staten kregen dan weer af te rekenen met extreme droogte. Als er geen actie ondernomen wordt, dreigt 30% van de Indische voedselproductie verloren te gaan.
 In Noord-China leidde een enorme droogte tot grote verliezen in de landbouw. Tegen het einde van de eeuw zou dat tot een verlies van 37% kunnen leiden in de productie van tarwe, rijst en mas.

Groene technologie moet voor iedereen beschikbaar zijn

Het rapport “Up in smoke” bevat een gedetailleerde analyse van de gevolgen van de opwarming voor arme mensen in Bangladesh, Centraal Azi, China, India, Indonesi, de Filipijnen, Oost-Timor, de Mekongdelta en Maleisi, Nepal, Pakistan en de Stille Zuidzee-eilanden. Het laat ook zien dat lokale overheden en de bevolking al positieve maatregelen nemen om de uitstoot van CO2 te verminderen en zich aan het veranderende klimaat aan te passen.

Het heeft aandacht voor de gevolgen van de opwarming voor de volksgezondheid, voor de toegang tot energie, voor migratie en stedelijke armoede, voor vrouwen, voor gevoelige gewassen, voor water en droogte, zeen en kusten, natuurrampen, biodiversiteit en het leefmilieu.

“Up in smoke” adviseert de internationale gemeenschap om de uitstoot op een ernstige en verplichte manier te verminderen, opdat de opwarming van de aarde beneden de 2C zou blijven. Rijke landen moeten hun verplichtingen waarmaken om over te schakelen op hernieuwbare energie. En het rapport stelt dat Azi hiertoe enorm veel mogelijkheden biedt: India kan alleen al tot 60% van zijn elektriciteit uit hernieuwbare bronnen putten tegen 2050. Rijke landen moeten afzien van beperkende regels rond intellectuele eigendom en ze moeten de transfer van groene technologie naar de ontwikkelingslanden toestaan.

De internationale gemeenschap moet ook dringend berekenen hoeveel het de arme landen zal kosten om zich aan de klimaatveranderingen aan te passen en moet vervolgens nieuwe fondsen beschikbaar stellen. Het rapport verwijst naar de subsidies van de rijke landen voor de eigen steenkoolindustrie in de late jaren ’90 die tot 73 miljard dollar per jaar bedroegen. Het stelt bovendien dat de noodhulp bij een crisis beter moet gepland, georganiseerd en gefinancierd worden en dat arme gemeenschappen moeten geholpen worden met de voorbereiding op en het reageren op klimaatrampen.

De regeringsleiders van de Vereniging van de Zuidoost-Aziatische landen (ASEAN) overleggen van 19 tot 21 november in Singapore, samen met andere Aziatische landen zoals China en Zuid-Korea. Klimaatveranderingen en energieveiligheid staan bovenaan de agenda in de regio. “De topontmoeting die over de toekomst van de planeet zal beslissen, vindt als het ware plaats in de achtertuin van de ASEAN. Als ASEAN werkelijk wil tegemoetkomen aan de meest dringende behoeften van de regio, dan moet het voor Bali een mandaat ondersteunen voor de uitbreiding en de verlenging van het Kyotoprotocol met een tweede periode, mt grotere verminderingen van de uitstoot,” aldus Ballesteros. Greenpeace roept de ASEAN-leden op voor Zuidoost-Azi duidelijke en bindende doelstellingen te formuleren voor hernieuwbare energie en energie-efficintie.”

Voetnoot : Een rechtstreeks verband tussen de extreme cycloon die vorige week over Bangladesh raasde en de klimaatopwarming kan niet worden aangetoond. Toch voorspelt het IPCC-rapport dat er nog vaker soortgelijke extreme weersomstandigheden zullen voorkomen.

Meer info:

 Nicky Wimble, communicatieverantwoordelijke Oxfam International Tel. +668 1814 7756
 Athena Ballesteros, campagnemedewerkster Greenpeace International Tel. +6391 7813 1562
 Rapport Up in smoke (Engelse versie)

Rapport Up in smoke