Klimaatverandering

Het rapport "Another Inconvenient Truth" stelt dat het biobrandstoffenbeleid leidt tot voedselonzekerheid en inflatie. Het beleid biedt geen oplossing voor de klimaat- en oliecrisis, waarbij de armste mensen het hardst getroffen worden. De wereldwijde stijging van de voedselprijzen zou immers voor 30% toe te schrijven zijn aan de evoluties in de biobrandstoffenmarkt.

Meer biobrandstoffen, grotere klimaatproblemen

De toenemende vraag naar biobrandstoffen werkt klimaatproblemen eigenlijk in de hand. De teelt van gewassen voor biobrandstoffen, zoals palmolie, legt beslag op gronden met grote koolstofopslag zoals bossen en veenmoerassen. Door deze grond te gebruiken, komen er enorme hoeveelheden broeikasgassen vrij uit de bodem en de vegetatie.

Oxfam schat dat de Europese doelstelling van 10% biobrandstoffen de emissies zo sterk zal doen oplopen dat ze tegen 2020 zelfs 70 maal hoger zijn dan wat de EU jaarlijks hoopt te besparen.

Biobrandstoffen zullen er ook nooit in slagen om de energieafhankelijkheid van de rijke landen af te bouwen, zo stelt het rapport. Ook al zou de hele wereldvoorraad van granen en suikers omgezet worden in ethanol, dan nog zouden we maar 40% van onze olie- en dieselconsumptie kunnen stillen. Overheden mogen het gebruik van biobrandstoffen niet vooropstellen om de dringende energie- en transportmaatregelen op de lange baan te schuiven.

Dergelijke vaak goedkopere maatregelen, zoals investeringen in openbaar vervoer en een efficinter gebruik van energie, moeten ervoor zorgen dat de steeds groeiende vraag naar fossiele brandstoffen afgebouwd wordt. Rijke landen moeten ook komaf maken met alle subsidies en belastingvoordelen voor biobrandstoffen.

Wat met de energievraag in het Zuiden?

De productie van biobrandstoffen gebeurt in het Zuiden vaak onder slechte ecologische en sociale omstandigheden. Het rapport illustreert aan de hand van een aantal voorbeelden hoe landrechten en fundamentele arbeidsnormen met de voeten worden getreden. Een dergelijke niet duurzame productie op grote plantages bestemd voor export naar rijke landen helpt ontwikkelingslanden niet vooruit. In de huidige context van voedselcrisis moet landbouw in eerste instantie instaan voor de voedselzekerheid.

De kleinschalige teelt van energiegewassen, die niet op export gericht is maar een oplossing biedt aan de energiearmoede in rurale gebieden, biedt een beter perspectief. Oxfam adviseert ontwikkelingslanden om heel voorzichtig om te springen met beslissingen rond het biobrandstoffenbeleid. Zij moeten grondig alle economische, ecologische en sociale gevolgen analyseren.

Ook bedrijven moeten hun verantwoordelijkheid nemen. Vooraleer projecten op te starten moeten zij de lokale gemeenschap voldoende informeren en hun toestemming verkrijgen. Bovendien moet het project bijdragen tot een betere energievoorziening in afgelegen rurale gebieden.

Rijke landen moeten dringend hun doelstellingen rond biobrandstoffen herzien en het proces rond nieuwe normen bevriezen. Europa heeft momenteel nog een kans om haar beleid voor biobrandstoffen in de Richtlijn Hernieuwbare Energie bij te stellen vanuit een brede visie op duurzame ontwikkeling. Niet enkel ecologische, maar ook sociale aspecten moeten daar deel van uitmaken.

In juli wordt het voorstel van Richtlijn gestemd in twee comits van het Europees Parlement. De EU hoopt nog voor het eind van dit jaar een beslissing te nemen over de problematiek.

Meer info:

 Saar Van Hauwermeiren, Oxfam-Wereldwinkels,
tel: 09 218 79 42 — saar.vanhauwermeiren@oww.be
 Thierry Kesteloot, Oxfam Solidariteit,
tel: 02 501 67 55 — gsm: 0475 543 723 — thierry.kesteloot@oxfamsol.be
 Het rapport "Another Inconvenient Truth":