2 jaar na de tsunami: de wederopbouw

Bijna twee jaar geleden richtte de tsunami in Zuidoost-Azië een enorme verwoesting aan en daarbij vielen meer dan 200.000 slachtoffers. Honderdduizenden mensen raakten dakloos en verloren hun bestaansmiddelen. De inspanningen die humanitaire organisaties opzetten om de nood te lenigen en de getroffenen weer een menswaardig leven mogelijk te maken, waren van een ongeziene omvang.
Oxfam International, dat 13 Oxfam-leden telt, heeft in 7 landen een reconstructie-plus programma uitgevoerd voor bijna 1.900.000 begunstigden. Het grootste deel van de financile middelen die de organisatie ontving (94%) werd toegekend aan projecten in de drie meest getroffen landen: Indonesi, Sri Lanka en India. Daarnaast was Oxfam International ook werkzaam in gebieden die in verhouding minder zwaar getroffen waren. Zo was Oxfam een van de weinige ngo’s die ook programma’s realiseerde in de Maldiven, Birma en Somali.
Omdat de ramp zulke enorme schade aanrichte, werd voor de reconstructie en het herstel op vier jaar gerekend. We zijn nu ongeveer halverwege en Oxfam heeft al een aantal programma’s kunnen afronden. Dit gebeurde steeds in overleg met de getroffen bevolking, met onze partners en met de overheid.
De tsunami-activiteiten van Oxfam-Solidariteit
Oxfam-Solidariteit heeft ook rechtstreeks herstelprogramma’s opgezet met partners in India, Thailand en Sri Lanka.
In India waren we actief rond vorming en de bouw van een tewerkstellingscentrum voor gehandicapten.
In Sri Lanka hebben we samen met Green Movement en FTZ & GEU gezorgd voor drinkwater en sanitaire installaties, ook al is de burgeroorlog opnieuw opgelaaid.
In Thailand heeft Oxfam samen met lokale partners meegewerkt aan een lobbyprogramma voor een eerlijke en duurzame toegang tot grond voor boeren en vissers die getroffen werden door de tsunami. Dit liep parallel met een project voor het herstel van de bestaansmiddelen.
INDIA
AREDS, de Vereniging voor rurale vorming en ontwikkeling, is een ngo in Zuid-India die in 1980 door een aantal vrijwilligers werd opgericht. Zij wilden samen opkomen tegen de onderdrukking en de ongelijke behandeling van de rurale gebieden.
AREDS werkt rond onderwijs en vorming net zoals Oxfam, omdat dit basisvoorwaarden zijn voor ontwikkeling. Haar opzet is het bewustmaken en ondersteunen van verdrukte bevolkingsgroepen, waaronder de vrouwen en de kastelozen. AREDS heeft diverse programma’s rond onderwijs, gezondheid, voeding, landbouw, toegang tot water, bouw en onderzoek.
Zo werd o.a. het initiatief genomen om SWATE op te richten (Vereniging voor de weerbaarheid van Actieve Vrouwen). Haar belangrijkste doelstelling is de emancipatie van de vrouwen via beroepsopleidingen, micro-krediet en de oprichting en ondersteuning van lokale coperatieven.
Activiteiten
Vanaf de eerste dagen na de tsunami heeft AREDS de slachtoffers in de regio van Tuticorin bijgestaan. Met de steun van Oxfam-Solidariteit kregen 214 vrouwen - waarvan 74 kastelozen - een opleiding in kledingconfectie, de productie van zakken, siervoorwerpen, waaiers en droogbloemen. Behalve een verbetering van hun bestaansmiddelen en de mogelijkheid om door arbeid een eigen inkomen te verwerven, kregen de vrouwen door deze opleiding meer zelfvertrouwen, hun sociale leven verbeterde en ze waren niet langer afhankelijk.
De organisatie Volontariat
werd in 1966 in Pondicherry opgericht met als doel de kansarmen en meer bepaald de kinderen en de melaatsen te steunen. Sindsdien is Volontariat zich gaan toeleggen op sociale activiteiten in de volgende domeinen: onderwijs voor kinderen en volwassenen, artisanale opleidingen (weven, naaien en borduren), veeteelt, ondersteunen van gehandicapten en van bejaarden.
Activiteiten
Op 26 december 2004 werd het opleidingscentrum Shanti door de tsunami verwoest. Oxfam-Solidariteit heeft samengewerkt met Volontariat om het centrum te herstellen of te vernieuwen. 80 begunstigde gehandicapten konden het werk hervatten en zodoende genoeg verdienen om financieel onafhankelijk te blijven en een eigen sociaal leven uit te bouwen.
Getuigenissen
Pauline woont in de vissersgemeenschap van Periathalai (India) : “Voor de tsunami leefden mijn man, ikzelf en onze kinderen een vrij gelukkig leven. Mijn man en onze zoon waren actief als vissers, ik hield me bezig met de verkoop van de vangst. Wij hadden nooit gedacht dat we onze bestaansmiddelen konden verliezen in enkele minuten. De golven van de tsunami verwoestten onze woning maar ze maakten ook een einde aan onze economische onafhankelijkheid en van de slag werden wij bedelaars. Dat konden wij maar heel moeilijk aanvaarden. Gelukkig vond ik een nieuwe bron van inkomsten door deel te nemen aan een naaiopleiding. Na enkele weken verdiende ik 125 roepie per dag dankzij de verkoop in Bangalore, Pondicherry en Chennai. Daarna konden wij genieten van verschillende leningen zodat we onze productie konden verhogen. AREDS heeft mij geholpen om mijn waardigheid terug te vinden.”
Eswari Sudha is een kasteloze uit Muthammalpuram, Zuid-India : “Mijn man werkte als arbeider op de vismarkt. Mijn kinderen, mijn schoonmoeder en ikzelf waren afhankelijk van zijn loon voor ons gezin. Maar door de tsunami vielen alle activiteiten in de visserij gedurende maanden stil en mijn man werd werkloos. De overheid heeft ons wel een tijdelijke woning en voedsel aangeboden, maar wij voelden ons als vissen op het droge. Daarom besloot ik een opleiding te volgen om siervoorwerpen van palmbladeren te maken. Nu verdien ik 52 roepie per dag en kan ik thuis werken.”
SRI LANKA
FTZ & GSEU, de vakbond van de vrijhandelszones en de werknemers uit de dienstensector ijvert voor de verbetering van de leefomstandigheden van arbeiders en arbeidsters uit de vrijhandelszones van Sri Lanka.
Daarom zorgt de organisatie dat de arbeiders hun rechten (economische, politieke en mensenrechten, ook arbeidsrechten) beter kennen en ijvert ze om die rechten te doen respecteren. Zij doet ook aan bewustwording en zorgt voor een betere toegang tot de sociale diensten. Ze voert campagne voor de verdediging van de rechten en heeft programma’s rond de uitwisseling van ervaringen. Ze maakt het ook mogelijk voor de arbeiders en arbeidsters om deel te nemen aan vrijetijdsbesteding en culturele activiteiten.
Activiteiten
Met de financile steun van de Waalse steden en provincies heeft Oxfam-Solidariteit meegewerkt aan twee concrete tsunami-projecten van FTZ & GSEU. Het eerste was een bouwproject, het tweede omhelst het herstel en de bouw van scholen. Door het opnieuw opgelaaide gewapend conflict tussen het leger en de Tamil Tijgers, die voor een onafhankelijke staat in het noordoosten van het eiland strijden, werd het programma verstoord.
Het bouwproject heeft dertig arbeiders en hun gezinnen geholpen om hun verwoeste huizen weer op te bouwen in het district Batticaloa.
Het schoolproject is bedoeld voor 100 vissersfamilies. Het moet ervoor zorgen dat de kinderen van het dorp goed onderwijs krijgen. Het gaat om:
de bouw van schooltjes en het bezorgen van de schooluitrusting en ander materiaal;
een educatief programma en psychologische begeleiding voor de kinderen en hun ouders om het trauma van de ramp te kunnen verwerken;
ondersteuning voor de ontwikkeling van alternatieve inkomstenbronnen voor de gezinnen.
Hoewel de oorlog voor problemen zorgt, zal dit programma in maart 2007 kunnen afgerond worden.
Green Movement
is een organisatie voor milieubehoud. Eigenlijk gaat het om een consortium van 147 ngo’s en andere lokale organisaties die samen zorgen voor het beheer en de bescherming van de natuurlijke rijkdom. Green Movement doet dit door maatregelen voor duurzame ontwikkeling aan te moedigen via de emancipatie van de kansarmen.
Activiteiten
Samen met Green Movement verbeterde Oxfam-Solidariteit de drinkwatervoorzieningen en de sanitaire installaties. De begunstigden kregen ook vorming rond hygine.
Met de steun van de Vlaamse Gemeenschap konden Green Movement en Oxfam-Solidariteit zorgen voor betrouwbaar drinkwater voor 28.000 mensen in de regio’s Kalmunai, Thirukkovil en Panama. Er werd een tractor gekocht en een waterreservoir. Tienduizenden liters water werden gezuiverd en nieuwe gemeenschappelijke watervoorzieningen gebouwd. Bovendien werden tientallen informatiecampagnes georganiseerd om de begunstigden te wijzen op het belang van een goede hygine.
Getuigenis
Asha Sonali uit Koggala, Sri Lanka: “Wij woonden met z’n zessen in een klein huisje in de wijk voor spoorwegpersoneel in Koggala. Ons gezin was afhankelijk van het loon van mijn vader, een spoorwegarbeider en van mijn loon van de textielfabriek. Alles werd door de tsunami meegesleurd en ons huis was verwoest. De dagen na de tsunami deelde de overheid en enkele instanties voedsel uit en kleding.
Klanten van het bedrijf waar ik werkte wilden ons financieel steunen, maar onze baas hield dat geld in handen. FTZ heeft de bedrijfsleiding onder druk gezet totdat ze het geld aan ons hebben gegeven. En nu we een woning gekregen hebben, is ons leven terug verbeterd.”
THAILAND
Save Andaman Network (SAN) en Human Settlement Foundation (HSF) is een netwerk van organisaties uit de priv- en de overheidssector dat de dag na de tsunami werd opgericht om de hulp aan de slachtoffers van de tsunami op de Thaise kust van Andaman te cordineren.
Activiteiten
Oxfam-Solidariteit heeft SAN gesteund met een programma om de bestaansmiddelen weer op te bouwen, door boten te herstellen en materiaal zoals visnetten en fuiken ter beschikking te stellen.
In de reconstructie speelt het probleem van toegang tot grond een belangrijke rol. In de praktijk blijken namelijk veel multinationals die in de toerismesector actief zijn belangstelling te tonen voor de zone die door de tsunami getroffen werd. De overheid probeert er de vissers en de landbouwers te verdrijven zodat de multinationals de vrije hand krijgen en er ook goedkope arbeidskrachten zijn in de steden.
We hebben onlangs een tweede project met SAN gelanceerd om boeren en vissers terug aan grond te helpen. Er zijn immers bijna anderhalf miljoen landlozen in Thailand. SAN voert actie voor het recht op grond voor ongeveer 94 dorpsgemeenschappen. Zij wil druk uitoefenen op de overheid om de grond op een eerlijke en duurzame manier te verdelen. Daarbij worden lokale gemeenschappen gemobiliseerd.
SAN en HSF werken samen en hebben een speciaal programma rond landrecht opgezet. Tot nog toe werden 360 families in een gemeenschappelijke organisatie bijeengebracht, om een drukkingsgroep te vormen, te zorgen voor juridische hulp en ondersteuning via de media.
INDONESIE
In februari 2005 kwamen tientallen ngo’s en instellingen, boerenorganisaties en verenigingen van vissers en van slachtoffers van de tsunami in Medan samen voor een conferentie. Hun opzet was de inspanningen te cordineren, de rechten van de tsunami-slachtoffers te verzekeren en ook informatie uit te wisselen.
Op die manier kon de wederopbouw efficinter verlopen, eerlijker verdeeld worden en dus ook duurzamer zijn.
Activiteiten
Deze conferentie werd voor een deel gefinancierd door Oxfam-Solidariteit. Ze werd georganiseerd door Via Campesina, een wereldwijde alliantie van boerenorganisaties en vissers. Bijna 60 organisaties, waarvan ongeveer een derde uit het buitenland, waren vertegenwoordigd. Oxfam-Solidariteit heeft er een uiteenzetting gegeven over de rol die internationale instellingen spelen wanneer zich een noodsituatie voordoet.
Er werd een gemeenschappelijke verklaring opgesteld waarin de voorwaarden voor een respectvolle wederopbouw werden opgenomen. Zo wordt onder andere gesteld dat genetisch gemanipuleerde voedingsproducten uit den boze zijn, dat de beschikbare grond eerlijk moet verdeeld worden, dat de traditionele visserij moet beschermd worden en milieubescherming onontbeerlijk is.
Meer informatie over de programma’s van Oxfam International en een financieel rapport vindt u in de bijgevoegde documenten:
- 2 Years Tsunami Financial Report (PDF - 1.7 MB)
- 2 Years tsunami - Landrights in Acceh (PDF - 120.5 kB)
- 2 Jaar tsunami - Samenvatting (PDF - 83.1 kB)

]

Facebook
Twitter
YouTube
Flickr
Newsletter
